Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/199 K.2025/441

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili, davalı ... ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 30.07.2016 tarihinde, davalı ... idaresindeki, davalı ... adına kayıtlı, davalı ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı araç ile davalı ... idaresindeki, davalı ... adına kayıtlı, davalı ...

Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı aracın kavşakta çarpıştığını, kontrolden çıkan ... idaresindeki aracın davacının içerisinde bulunduğu yol kenarındaki markete girdiğini, davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100 TL tedavi ulaşım gideri, 100 TL tedavi gideri, 100 TL geçici işgöremezlik tazminatı, 200 TL sürekli işgöremezlik tazminatı olmak üzere toplam 500 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş;

ıslah dilekçesi ile talebini geçici iş göremezlik tazminatı için 12.121,19 TL’ye, sürekli iş göremezlik tazminatı için 18.835,91 TL’ye yükseltmiştir.

Birleştirilen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; asıl davaya konu kazaya ilişkin olarak davacının yaralanması nedeniyle manevi olarak zarar gördüğü belirtilerek 20.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle, sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile ...'ın kullanmış olduğu ... aracın çarpışması nedeniyle ...'a ait aracın hız sınırlarının üzerinde olması nedeniyle marketin içine girerek davacının yaralanmasına sebebiyet verdiğini, bu nedenle kusurunun bulunmadığını, sürücüsü olduğu ... plakalı aracın ZMMS poliçesinin olması nedeniyle davacının uğramış olduğu zararın sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle, davalının aracın maliki olması ile birlikte aracın işleteni konumunda olmadığını, davalı ile ... arasında ariyet sözleşmesi bulunduğundan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı aracın ZMMS kapsamında ... sigorta AŞ tarafından sigortalı olması nedeniyle davacı tarafından talep edilen tazminattan sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, araçlarıda oluşan hasar ile kaza özetinin farklılık gösterdiğini, cevap dilekçelerinde sunmuş oldukları kaza yerine ait ve kazadan hemen sonrasını gösteren kamera kayıtlarının yeniden incelenerek davalı ... beyanı ile çelişen kamera kayıtlarının yeniden incelenerek davanın reddine karar verilmesine talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, Davaya konu olayda davalının maliki olduğu araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, davalı sürücü ...'ın geçiş üstünlüğü kuralını ihlal etmesi ve hız limitleri üzerinde hareket etmesi nedeniyle %100 kusurlu olduğunu, sürücü ...'ın kusursuz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; dosyadaki bilgi ve belgelere, alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...’ın %30, davalı sürücü ...’ın %70 oranında kusurlu olduğu, Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümünden alınan raporda, davacının kazadan kaynaklanan daimi maluliyet oranının %5,3 olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 9 ay, bakıcı ihtiyacının olmadığının belirlendiği, davacının geçici ve sürekli işgöremezlik zararının hesaplanması yönünden aktüer bilirkişiden rapor alındığı, alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu,

davacının kazada yaralanması nedeniyle TBK’nın 56. maddesi gereğince davacı lehine manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesi ile asıl dava yönünden davanın kısmen kabulüne, 8.484,83 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 13.185,13 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 21.669,96 TL’nin yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ... ve ...

Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, toplam alacağa ... ve ... bakımından 30.07.2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, ...

Sigorta AŞ bakımından dava tarihi olan 02.11.2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, yol masrafı ve tedavi giderleri isteminin reddine, 3.636,35 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 5.650,77 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 9.287,12 TLnin yasal faizi ile birlikte davalılardan ..., ... ve ...

Sigorta AŞ.den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, anılan toplam alacağa ... ve ... bakımından 30.07.2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, sigorta şirketi bakımından dava tarihi olan 02.11.2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine; birleştirilen dava yönünden davanın kısmen kabulü ile, 4.000,00 TL manevi tazminatın, davalılar ... ve ... kusuruna isabet eden bölüm olan 2.800,00 TL’sinin anılan davalılar ... ve ...’dan tahsiline, davalılar ... ve ... ... kusuruna isabet eden 1.200,00 TL’sinin anılan davalılar ... ve ... ... tahsili ile davacıya verilmesine,

hükmedilen manevi tazminata kaza tarihi olan 30.07.2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiş, karara karşı davacı vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili, davalı ... ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalıların hükmedilen maddi ve manevi tazminat yönünden müteselsilen sorumlu tutulmaları gerekirken kusur oranına göre sorumluluklarına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının maluliyet oranı ve iyileşme süresi dikkate alındığında lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının maluliyeti yönünden hükme esas alınan Ankara Üniversitesi raporunun hatalı yönetmelik hükümlerine dayandığını, hükme esas alınamayacağını, geçici işgöremezlik zararından SGK’nın sorumlu olduğunu, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirkete başvuru yapılmadan davanın açıldığını, davanın usulden reddi gerektiğini, davacının maluliyeti yönünden hükme esas alınan Ankara Üniversitesi raporunun hatalı yönetmelik hükümlerine dayandığını, hükme esas alınamayacağını, geçici işgöremezlik zararından SGK’nın sorumlu olduğunu, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunmadığını ,Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesi dosyasında sürücü ...'un alt düzeyde tali kusurlu olduğunun belirlendiğini, kaza tespit tutanağındaki belirlemeler ile araçlarda meydana gelen hasarların uyuşmadığını, davacının maluliyeti yönünden hükme esas alınan Ankara Üniversitesi raporunu kabul etmediklerini, davacının tamamen iyileştiğini, manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde davalıya ait araç sürücüsünün kusurunun olmadığını, Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesi dosyasında sürücü ...'un alt düzeyde tali kusurlu bulunduğunu, davacının maluliyeti yönünden hükme esas alınan Ankara Üniversitesi raporunu kabul etmediklerini, davacının tamamen iyileştiğini, manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili, davalı ... idaresindeki, davalı ... adına kayıtlı, davalı ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı araç ile davalı ... idaresindeki, davalı ... adına kayıtlı, davalı ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı aracın kavşakta çarpıştığını, kontrolden çıkan ... idaresindeki aracın davacının içerisinde bulunduğu yol kenarındaki markete girdiğini, davacının yaralandığını belirterek daimi işgöremezlik tazminatı, geçici işgöremezlik tazminatı, ulaşım gideri, tedavi gideri ve manevi tazminat talep etmiştir.

1-6100 sayılı HMK'nın “Davaların birleştirilmesi” başlıklı 166/1. maddesinde "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar." hükmüne yer verilmiştir. Kanun'un açık hükmü uyarınca birleştirme kararı verilebilmesi için davaların aynı düzey ve sıfattaki mahkemelerde açılmış olması gerekir.

Somut olayda, asıl davada, kazaya karışan araçların zorunlu mali sorumluluk sigortacısı şirketlere karşı husumet yöneltilmiş olması nedeniyle davanın asliye ticaret mahkemesinde görüldüğü; birleştirilen davada ise araç işletenleri ve sürücülerine karşı husumet yöneltildiği ve davanın genel mahkeme niteliğindeki asliye hukuk mahkemesinde açılmış olduğu dikkate alındığında, aynı sıfatta olmayan iki ayrı mahkeme dosyasının birleştirilmesi usul ve yasaya aykırı olup iki dosyanın birleştirilerek yargılamanın sürdürülmesi doğru görülmemiştir.

2-Asıl dava dosyası yönünden yapılan istinaf incelemesinde; Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, davacının daimi maluliyet oranı yönünden hükme esas alınan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının raporunda, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre daimi maluliyet oranının belirlendiği görülmüş olup mahkemece, kaza tarihi olan 30.7.2016 tarihi itibariyle yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri esas alınarak davacının daimi maluliyet oranının belirlenmesi için ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı yönetmelik hükümlerine göre tanzim edilen rapor benimsenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-Olay tarihinde yürürlükte olan 2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 90. Maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.

Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresi Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK'nın ve

6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak belirlenmesi gerekir.

Mahkemece davacının zararın hesaplanması için alınan aktüerya raporunda, bilinmeyen dönem zararının devre başı ödemeli belirli süreli rant formülüne göre 1.8 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapıldığı, Yargıtay uygulamasına uygun olarak progresif rant formülü kullanılarak hesaplama yapılmadığı anlaşıldığından bu hususta aktüer bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken hatalı yönteme göre tanzim edilmiş aktüer raporu benimsenerek karar verilmesi doğru değildir.

4-Karayolları Trafik Kanunun 85.maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” Aynı yasanın 88. maddesinde ise “Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa,

bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.” düzenlemesi ile motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu ayrıca birden fazla kişinin zararı tazminat ile yükümlü olması durumunda zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtmiştir.

Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir. Yine TBK 61. maddesinde “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” demekle birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır.

Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğün şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda, davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu araçların neden olduğu kaza sonucu davacı yaralanmış olup dava dilekçesinde, belirlenecek tazminatların davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. Davacı taraf, davalıların kusur oranları nispetinde sorumlu tutulmalarını açıkça talep etmediğine göre, hükmedilen tazminatlardan davalıların müteselsilen sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken kusur oranlarına göre sorumluluklarının ayrı ayrı belirlenmesi isabetli olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin, davalı ... Sigorta AŞ vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre tarafların sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.