Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/360 K.2025/447

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... İlaç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 15.09.2020 tarihinde davalı sigorta şirketine sigortalı, davalı ... İlaç Sanayi ve Tic. AŞ'nin uzun süreli kiralayanı, dava dışı ... Turizm Tic. San. Tic.

AŞ'nin maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olarak davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait araçta maddi hasar oluştuğunu, aracın değer kaybına uğradığını, davacının tamir süresi boyunca da aracından mahrum kalmasına neden olduğunu, davacıya ait aracın 11 gün tamir servisinde kaldığını ve davacıya sadece 4 gün araç temininin yapıldığını, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerinde davalı sigorta şirketi tarafından 1.539,90 TL ve 4.460,10 TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını,

yapılan ödemelerin zararı karşılamadığını belirterek, belirsiz alacak olarak, şimdilik 2.000,00.-TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, 5 günlük ulaşım gideri olan 100,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında değer kaybı tazminatı talebini 14.235,00 TL' ye ulaşım gideri talebini 1.680,00 TL'ye arttırmıştır.

Davalı sigorta şirketi vekili, kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine ZMMS Poliçesiyle 26.06.2020 - 26.06.2021 tarihleri arasında sigortalı olduğunu ve sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında araç başına 41.000,00 TL poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, bağımsız eksper tarafından belirlenen 6.000,00 TL tutarındaki değer kaybının 27.11.2020 tarihinde 1.539,90 TL ve 04.12.2020 tarihinde de 4.460,10 TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL ödenerek zararın karşılandığını, ulaşım gideri talebinin davalı sigorta şirketine yöneltilmesinde yasal isabet bulunmadığını,

kazanç kaybı tazminat taleplerinin dolaylı ve yansıma zarar olduğundan poliçe teminatı kapsamında bulunmadığını, davalının ikame araç bedeli sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İlaç Sanayi AŞ vekili, görev, yetki itirazında bulunduklarını, davanın belirsiz alacağa konu edilemeyeceğini, kazaya karışan aracın malikinin dava dışı ... Turizm Ticaret Sanayi AŞ olduğunu, davalının işleten sıfatı bulunmadığını, davacı zararının ZMMS kapsamında karşılandığını, davalı şirketin sorumluluğunun kalmadığını, davacının ulaşım gideri zararının davalıdan talep edemeyeceğini, iddiasını somutlaştırmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini, davanın araç sürücüsü ...'e, araç maliki ... Turizm Ticaret ve Sanayi AŞ'ye, davacının kasko şirketi ... Sigorta AŞ'ye ve aracı tamir eden ... Motorlu Araçlar Ticaret ve Sanayi AŞ'ye ihbar edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece toplanan delillere göre; davanın davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalanan aracın davacıya ait araca çarpması sonucu meydana gelen kazada aracı hasar gören davacının sigorta şirketine ve aracın kiracısı şirkete karşı açtığı değer kaybı bedeli ve ulaşım bedeli istemine ilişkin olduğu, ... plakalı aracın kiracısı konumunda bulunan davalı ... AŞ'nin, işleten olmadığına yönelik itirazlarına ilişkin ihbar olunan ...

Turizm AŞ vekilinin 24.08.2022 tarihli beyan dilekçesinin ekinde bulunan bilgi ve kayıtların incelenmesinde, davalı ...

İlaç AŞ ile yapılan 07.02.2020 tarihli kira sözleşmesinin süresinin 38 ay olarak belirlendiği, araç teslim tutanağı düzenlenerek aracın davalıya teslim edildiği, ... plakalı aracın da aralarında bulunduğu araçlar yönünden kiralama hizmetine dair faturalar tanzim edildiği, kira sözleşmesine istinaden düzenlenen damga vergisine dair beyannamelerin dava dışı şirketçe Vergi Dairesine verildiği,

ihbar olunan şirketin aracı kiraladığına ve kira faturalarının davalı kiracıya gönderilerek ödendiğine ilişkin ticari defter kayıtlarının örneklerinin de dosyaya sunulduğu gözetildiğinde davalının işleten sıfatıyla sorumluluğunun bulunduğunun kabul edildiği, ZMMS poliçesi ve hasar dosyasında, 27.11.2020 tarihinde 1.539,90 TL ve 04.12.2020 tarihinde de 4.460,10 TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, 25.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda davacının kusurunun bulunmadığı, olayda %100 oranında davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu,

yapılan ödemeler dikkate alındığında reel piyasa koşullarına göre 9.000,00 TL, sigorta genel şartları hesaplama yöntemine göre ise 14.235,00 TL değer kaybı, ikame araç kiralama zararının da 6 gün için 1.680,00 TL hesaplandığı, değer kaybı zararın reel piyasa koşullarına göre tespit edilmesi gerektiği, raporda alternatif hesaplamaya konu 15.000,00-TL’nin davacının aracının değer kaybı olarak kabulü gerektiği, davacıya dava öncesinde yapılan ödeme de dikkate alındığında davacının davalılardan talep edebileceği araç değer kaybının 9.000,00 TL ile sınırlı olduğu,

ikame araç gideri yönünden ise aracın tamirde kalma süresinin 10 gün, davacıya araç temininin 4 gün olduğu gözetildiğinde 6 gün için hesaplanan 1.680.00 TL ikame araç giderinden de işleten gibi ... AŞ'nin sorumlu olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulü ile.

9.000,00 TL değer kaybı tazminatının 27.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, 1.680,00 TL araç kiralama zararının (ulaşım giderinin) 15.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... İlaç Sanayi ve Ticaret AŞ tahsiline karar verilmiş, karara karşı davalı ...

İlaç Sanayi ve Ticaret AŞ vekili ve katılma yolu ile davacı vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusu yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili katılma yolu ile istinaf başvuru dilekçesinde; Covid-19 salgını nedeniyle hastalığın pik yaptığı dönemde taksi ile işe gidip gelmek zorunda kaldıklarını, ulaşım gideri ile ilgili zararın tam olarak karşılanmadığını, 11 gün araçtan yoksun kaldıklarını, 4 gün ikame araç verildiğini, bilirkişinin yapmış olduğu hesaplamaya göre davanın ıslah edilerek harç ikame edildiği halde, davanın kısmen kabulüne karar verilerek yargılama giderleri ve davalılar lehine takdir edilen vekalet ücreti nedeni ile zararları oluştuğunu, aracın markası, modeli, günün ekonomik koşulları dikkate alındığında bilirkişinin yaptığı hesaplamaya göre toplamda 20.235,00.-TL değer kaybının dahi düşük kaldığını ileri sürmüştür.

Davalı ...

İlaç Sanayi ve Ticaret AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğini, davacının talep ettiği tutarlar bizzat davacı tarafından bilinen tutarlar olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın kısmi dava olarak kabulü gerektiğini, faiz başlangıç tarihlerinin dava ve ıslah tarihi olarak kabul edilmesini, davalı şirketin olayda hiçbir kusuru bulunmadığını, davalının temerrüde düşürülmediğini, dava tarihi öncesinde faiz başlangıcına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, somut uyuşmazlığa konu alacak kalemi olan ulaşım giderinin davacının bizzat yaptığı masraflara ilişkin olduğunu, ...

Sigorta AŞ'nin müzekkere cevabında davacıya 18.09.2020 saat 08.52'de araç tahsis edildiği ve tahsis edilen aracın 25.09.2020 saat 11.52'de iade edildiğinin belirtildiğini, ihbar olunan ...

Motorlu Araçlar Ticaret ve Sanayi AŞ tarafından da 17.09.2020 tarihinde iş emri açılış kaydı oluşturularak onarım işlemlerine başlanıp aracın onarımının 8 iş gününde tamamlandığını, aracın davacıya, 25.09.2021 tarihinde teslim edildiğini, davacıya aracı tekrar teslim alana kadar ikame araç sağlandığını, davacının ulaşım masraflarından davalının sorumlu tutulamayacağını, bilirkişi raporunda ikame araç kira bedeli tespiti ve araç değer kaybının hatalı hesaplandığını, emsal alınan araçların özelliklerine dair raporda detay bulunmadığını, emsal araçların farklı ve ek donanımlarının da bulunduğunu,

davacının değer kaybına ilişkin talebinin zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında karşılandığını ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklı araç değer kaybı ve mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 15.09.2020 tarihinde davalı ... İlaç San. ve Tic AŞ'nin uzun süreli kiracısı olmakla işleteni, davalı ... Sigorta AŞ'nin zorunla mali sorumluluk sigortacısı olduğu dava dışı araç sürücüsünün tam kusuru ile meydana gelen trafik kazasında davacıya ait araçta maddi hasar nedeniyle değer kaybı ve ulaşım gideri (mahrumiyet bedeli) zararı oluştuğunu belirterek davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kazadan sonra düzenlenen 15.09.2020 tarihli kaza tespit tutanağında ... plakalı araç sürücüsü ...'ün tali yoldan bölünmüş yol kavşağına giriş yaptığı esnada caddeden düz seyreden ... idaresindeki ... plakalı aracın sağ ön köşe kısmına çarpması sonucu meydana gelen kazada araç sürücüsü ...'ün bölünmüş yoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermediğinden KTK'nın 57/1- b maddesi kuralını ihlal ettiği, sürücü ...'in kural ihlalinin bulunmadığının tespit edildiği,

mahkemece makine mühendisi bilirkişiden alınan 25.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda da davaya konu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...' ün KTK'nın 52/a-b, 57/a, 57/b-4-5 maddelerini ihlal ettiğinden %100 kusurlu olduğu, davacıya atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığı bildirilmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan 25.10.2021 tarihli raporda davacıya ait ..., 2016 model aracın piyasa araştırmasına göre aracın kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinin 355.000 TL olduğu, dava konusu kaza nedeniyle KDV dahil 13.917,73 TL onarım bedeli hesaplandığı, araçta değer kaybına neden olacak işleminin motor kaputunun boyanması olduğu, 34.436 km aracın onarıldıktan sonra piyasa araştırmasına göre değerinin 340.000 TL olacağından araç değer kaybının 15.000 TL olduğu, Genel Şartlara göre yapılan hesaplamada 20.235 TL araç değer kaybı hesaplandığı,

sigorta şirketi tarafından ödenen 6.000TL'nin mahsubu ile piyasa rayicine göre 9.000 TL, Genel Şartlara göre 14.235 TL değer kaybı oluştuğunun hesaplandığı, mahkemece Yargıtay tarafından kabul edilen hesaplama yöntemine göre belirlenen değer kaybına göre karar verildiği anlaşılmakla alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına, kazanın oluş şekline uygun, denetime ve hükme elverişli bulunması,

ikinci el piyasa rayicine göre yapılan hesaplamanın yerleşik Yargıtay uygulamalarına uygun, dosyadaki bilgi ve belgelerle uyumlu, ayrıntılı ve gerekçeli olduğu görülmekle hükme esas alınarak yazılı şekilde değer kaybına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş, davacı vekilinin ve davalı ... İlaç San. ve Tic AŞ vekilinin bu yöne ilişkin yönelik istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.

Davacı tarafından, aracın onarımda kaldığı sürede 5 günlük ulaşım gider zararı oluştuğu ileri sürülmüş, mahkemece alınan bilirkişi raporunda ise eksper raporunda araç onarım süresinin 10 gün belirlendiği, dava dilekçesinde 4 gün ikame araç verildiğinin kabul edildiği belirtilerek güncel araç kiralama ortalama fiyatının 350 TL, kaza tarihi itibariyle 280 TL olduğu belirtilerek 6 gün için 1.680 TL mahrumiyet bedeli hesaplanmıştır. Dosyanın incelenmesinde, ...

Sigorta AŞ tarafından 15.09.2020 tarihli kazaya ilişkin 18.09.2020 tarih saat 08.52' de davacıya ikame araç verildiği, 25.09.2020 tarih saat 11.52' de aracın iade edildiğini, ... Motorlu Araçlar Ticaret ve Sanayi AŞ ise araçta yapılacak işlemler için 17.09.2020 tarihinde iş emri açılış kaydı oluşturularak onarıma başlanıldığı, davacıya ait aracın 25.09.2021 tarihinde teslim edildiğini bildirmiştir.

Kaza 15.09.2020 tarihinde meydana gelmiş olup 18.09.2020 ila 25.09.2020 tarihleri arasında ikame araç sunulan davacının araçtan mahrum kaldığı 3 gün için 06.12.2021 tarihli ek raporda belirlenen 840,00TL ulaşım gideri (mahrumiyet bedeli) zararının tahsiline karar verilmesi gerekirken 1.680,00TL'nin tahsiline karar verilmiş olması isabetli görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delilerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, hükme esas alınan bilirkişi raporunun olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun bulunmasına mahkemenin gerekçesine göre yerel mahkeme kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1.maddesi gereğince esastan reddine, davalı ...

İlaç Sanayi ve Ticaret AŞ vekilinin sair istinaf sebeplerinin reddine, ulaşım gideri (araç mahrumiyet bedeli)ne ilişkin istinaf sebebi yerinde görüldüğünden davalı ... İlaç Sanayi ve Ticaret AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve kesinleşen yönler korunarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

II - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-Davalı ... İlaç Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,

2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından 233,00 TL yargılama gideri ile 220,70 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsil edilerek davalı ... İlaç Sanayi ve Ticaret AŞ'ye verilmesine,

3-Harçlar kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL'nin mahsubu ile kalan 435,50 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir olarak kaydedilmesine,

4-Başvuran taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

5-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 28.03.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.