Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/688 K.2023/449

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, davacı şirket tarafından işletilen otoyoldan davalıya ait ... ve ...plakalı araçların; 12.05.2016 , 24.06.2016, 28.06.2016, 18.07.2016, 26.08.2016, 29.09.2016 tarihli ihlalli geçişleri olduğunu, bu ihlaller nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen 769,50-TL geçiş ücretinin ve yasadan kaynaklı 7.695,00-TL para cezasının tahsili amacıyla Konya 5.İcra Müdürlüğü'nün 2016/12350 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının dosyanın tamamına itirazda bulunduğunu ve takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep etmiştir.

Davalı vekili, iddia olunan ihlalli geçişlere ilişkin cezaların davalı şirkete ... kanalıyla tebliğ edilmesi üzerine her cezaya ilişkin olarak "geçiş tarihinde, araçların üzerinde kayıtlı HGS kartlarının bulunduğunu, geçiş sırasında HGS okunmamış olsa bile kartlarda yeterli bakiye bulunduğundan sistemden geçiş ücreti alınarak tahsil edilebileceğini" hususlarında itiraz edildiğini, geçiş yapılan tarihlerin hepsinde HGS kartı bulunan ve kart içerisinde yeterli bakiyesi bulunan araçlar için açık mevzuat hükümlerine aykırı şekilde ceza bedelleri uygulandığını,

geçiş anında karttan düşüm yapılamamış olsa dahi daha sonra kartında yeterli bakiyesi bulunan araçların geçiş ücretlerinin sistemden düşülerek tahsil edilebilecekken bu hususun davacı tarafça yapılmayarak haksız icra takibinin başlatıldığını, yeterli bakiye olmadığı halde yapılan geçişlerde dahi 15 gün içerisinde hesaba para yüklenmesi halinde 11 kat ceza uygulanmayacağı belirtilmiş iken geçiş anından itibaren kartında yeterli bakiye bulunan araçlara 11 kat ceza uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu, belirterek davanın reddini, dava değerinin %20 sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı tarafından sunulan ihlalli geçiş bildirimi ile ihlalli geçiş ihtarnamesi sureti içeriğinden, davalıya ait araçların 02.05.2016 , 24.06.2016, 28.06.2016, 18.07.2016, 26.08.2016, 29.09.2016 tarihlerinde ihlalli geçiş yaptığı, ihlalli geçiş ücreti ve para cezası toplamı olan 8.464,50-TL.nin ödenmesine ilişkin ihtarnamenin davalı tarafa teslim edildiği, davalı tarafından ise söz konusu ücretin 15 günlük yasal süresi içerisinde ödenmesine ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı anlaşıldığından, davalı tarafın icra takibine yaptığı itirazın haksız olduğu gerekçesi ile;

davacının davasının kabulüne, davalı şirketin Konya 5. İcra Müdürlüğü'nün 2016/12350 Esas. sayılı takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına, hükmedilen 8.464,50-TL.nin %20'si olan 1.692,90-TL. icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacı tarafça, davalı şirkete ait, ... ve ...plakalı araçların davacının işletmiş olduğu köprü ve otoyoldan geçiş ücreti ödemeden geçtiğini belirterek geçiş ücreti ve ceza paraların PTT kanalı ile tebliğ edildiğini, davalı tarafca her cezaya ilişkin olarak;

“geçiş tarihinde, araçların üzerine kayıtlı Hgs kartlarının bulunduğunu, geçiş sırasında HGS okunmamış olsa bile kartlarda yeterli bakiyenin bulunduğundan sistemden geçiş ücreti alınarak tahsil edilebileceği” hususunda itiraz ettiklerini, davacı tarafça kesilen cezaların mevzuat hükümlerine ve hukuka aykırı olduğunu, Karayolları Genel Müdürlüğü ve Bakanlıkça belirlenen ve PTT'nin internet sayfasında yayımlanan HGS Müşteri Hizmetleri Bildirgesinde aynen.

“HGS gişelerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş yapılan plaka üzerine 15 (on beş) gün içinde HGS ve OGS abonesi olunması veya mevcut HGS ve OGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmamaktadır.

Yeterli bakiye olmadan yapılan geçişler, 15 (on beş) gün içerisinde hesaba yükleme yapılmaması durumunda 11 kat cezalı olacaktır.” şeklinde düzenlendiğini, davalıya ait her iki aracın da HGS kaydı bulunduğunu, geçiş tarihlerinin tümünde kartlarında geçiş için yeterli bakiye bulunduğunu, ilk ceza uygulanan 12.05.2016 tarihinde, geçiş ücreti 21,10-TL olan ... gişesinden geçen ... plakalı aracın HGS kartında 108,45-TL bakiye, 24.06.2016 tarihinde geçiş ücreti 7,30-TL olan ... gişesinden geçen ... plaka sayılı aracın HGS kartında 31,75-TL bakiye,

28.06.2016 tarihinde geçiş ücreti 21,10-TL olan ... gişesinden geçen ... plaka sayılı aracın HGS kartında 70,50-TL bakiye 18.07.2016 tarihinde geçiş ücreti 248,20-TL oları ... gişesinden geçen ...plaka sayılı aracın HGS kartında 441,20-TL bakiye 26.08.2016 tarihinde geçiş ücreti 248,20-TL olan ... gişesinden geçen ... plaka sayılı aracın HGS kartında 329,10-TL bakiye, 29.09.2016 tarihinde geçiş ücreti 223,60-TL olan Köprü gişesinden geçen ...plaka sayılı aracın HGS kartında 372,15-TL bakiye bulunduğunu,

geçiş yapılan altı tarihin tümünde de HGS kartı bulunan ve kart içerisinde de yeterli bakiye bulunan her iki araç için açık mevzuat hükümlerine aykırı olacak şekilde ceza bedelleri uygulandığını, geçiş anında karttan düşüm yapılamamış olsa dahi, daha sonra kartında yeterli bakiyesi bulunan araçların geçiş ücretleri sistemden düşülerek tahsil edilebilecekken bu husus davacı tarafça yapılmayarak haksız olarak icra takibi başlatıldığını, yeterli bakiye olmadan yapılacak geçişlerde dahi,

15 gün içerisinde hesaba para yüklenmesi halinde 11 kat ceza uygulanmayacağı belirtilmişken geçiş anından itibaren kartında yeterli bakiye bulunan araçlar için 11 kat ceza uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu, kötüniyetli olarak icra takibi kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE; Davalı vekilinin HMK.nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, davacı tarafından işletilen köprü ve otoyolda davalıya ait araçların ihlalli geçişleri nedeniyle geçiş ücretleriyle, yasadan kaynaklanan cezai şartın tahsili talebi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. maddesinde ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Dosya kapsamında. 6001 sayılı kanuna eklenen geçici 3. madde değerlendirilmeden ve davalı adına kayıtlı araçlara HGS cihazının bağlı bulunduğu banka hesabında ihlalli geçişlerin yapıldığı tarihlerde geçişle ilgili olarak tabi oldukları tarife ücretlerine ait tutarlara yetecek kadar bakiyenin mevcut olup olmadığı, bakiye varsa tahsilat yapılıp yapılmadığı,

sistemce ilgili ücretlerin çekilmemiş olmasında davalıya sorumluluk atfedilip edilmeyeceğinin denetlenebilir hüküm kurmaya elverişli bilirkişi incelemesi ile tespit edilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.nın 353/1.a.6.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.