Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/803 K.2024/812

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalılar ... vekili ile ... Sigorta AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili, 17.09.2016 tarihinde davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plakalı aracın geri manevra sırasında yaya davacı ...’a çarparak yaralanmasına neden olduğunu, davalı araç sürüsü ...’in asli ve tam kusurlu olduğunu, davacı ...’in simit sarayında asgari ücretle çalıştığını, davalı sigorta şirketine 12.09.2017 tarihinde başvurmalarına rağmen ödeme yapılmadığını, davacı ...’e kızı davacı ...’nın baktığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere geçici işgöremezlik tazminatı,

sürekli işgörmezlik tazminatı ve SGK’ca karşılanmayan tedavi gideri olmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, davacı ... için 15.000 TL, ... için 5.000 TL olmak üzere toplam 20.000 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, 09.04.2018 tarihli duruşmada 1.000 TL maddi tazminat talebinin 500 TL’sinin geçici işgöremezlik tazminatı, 200 TL’sinin sürekli işgöremezlik tazminatı,

300 TL’sinin SGK’ca karşılanmayan tedavi gideri olduğunu açıklamış, 17.04.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile de 500 TL geçici işgöremezlik tazminatını 5.258,59 TL’ye, 300 TL tedavi giderini 6.764,30 TL’ye, 200 TL sürekli işgörmezlik tazminatı talebini 17.827,61 TL’ye yükseltmiştir

Davalı ... vekili, kazaya karışan ... plakalı aracın davalıya ait olduğunu, aracında sigortalı olarak ...’ın şöför olarak çalıştığını, davalı ...’yi tanımadığını, kazayı dava dilekçesi ile öğrendiğini, husumet yöneltilmeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ..., kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalı ... Sigorta AŞ vekili savunma yapmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan deliller ile hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporu ile birlikte yapılan inceleme neticesinde; davacılar tarafından 17.09.2016 tarihli trafik kazası nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemine yönelik açılan davada; davalı ...

Sigorta AŞ tarafından ZMMS ile sigortalanan ... adına tescil kayıtlı ... plaka sayılı taksi şoförü davalı ...'in 2918 KTK (67-b) maddesi ile 81 maddesini ihlal nedeni ile %100 oranında kusurlu olduğu, davacı yaya ...'un kusurunun bulunmadığı, davacı ...'un bedensel özür oranının %1, tıbbi iyileşme süresinin 4 aya kadar uzayabileceğinin tespit edildiği,

dava konusu kazadaki kusur ve maluliyet durumu ve yapılan hesaplama neticesinde davacı ...'un dava konusu kaza nedeni ile davalılardan 17.827,61-TL sürekli iş göremezlik ve 6.764,30-TL tedavi gideri olmak üzere toplam 29.850,50-TL maddi tazminat talep edebileceği, davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğüne ilişkin tevsik edici belge bulunmadığından dava tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise;

kaza tarihinden itibaren aracın cinsi gözetilmek kaydı ile işleyecek avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsiline, davacıların manevi tazminat talebine yönelik ise, davada tarafların mali ve sosyal durumları, kusur oranı, olayın oluş şekli, olayın ağırlığı, kaza nedeni ile duyulan elem ve acı, maluliyet durumu, paranın satın alma gücü, söz konusu kazanın oluş şekli ve ağırlığı ile ekonomik koşullar göz önüne alındığı belirtilerek davanın kısmen kabulü ile,

5.258,59-TL geçici iş göremezlik 17.827,61-TL sürekli iş göremezlik ve 6.764,30-TL tedavi gideri olmak üzere toplam 29.850,50-TL maddi tazminatın sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak ...'a verilmesine, 5.000,00-TL ... için, 2.000,00-TL ... ... için manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılar ... ve ...'den alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; hükme karşı davalılar ... vekili ve ...

Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan kusur raporuna itiraz etmelerine rağmen herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin, itirazları dikkate alınmaksızın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı bilirkişi raporuna aynen yer verilmek suretiyle karar verildiğini, davalının adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, olayda aracın sürücüsünün kusuru bulunmadığını, davacının dikkat ve kontrol yükümlülüğünü yerine getirmeyerek,

kazanın meydana gelmesine kendi kusuruyla sebebiyet verdiğini, ayrıca davalı işletenin de kusursuz olduğunu, mahkemenin gerekçesinde yer vermiş olduğu usul ve yasaya aykırı kabulü mümkün olmayan bilirkişi raporunda " 1- Davacı ...’un dosya kapsamına göre tedavi giderleri olarak refakatçi ücretleri, hastanın tedavisi sırasında refakatçi ile birlikte temel ihtiyaçları, yol ücretleri, ilaç fark bedelleri, hasta katılım payları, dosya içeriğinde ki tedavisi ile ilgili fiş ve faturalar, fizik tedavi giderleri esas alınarak 6.764,30 TL yapması gereken zorunlu tedavi gideri hesaplaması yapıldığı,

kusur bilirkişisi tarafından ...’a herhangi bir kusur oranı verilmediği için kusur indirimi yapılmadığı, " şeklinde düzenlenen bilirkişi raporunu da kabul etmediklerini, raporunda yapılan hesaplamalarda somut bilgi ve belgeler dikkate alınmaksızın varsayıma dayalı olarak hesaplama yapıldığını, davalının herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, bilirkişi raporunun yetersiz ve eksik inceleme ve araştırmaya dayandığını, davacının bedensel özürlülük oranının % 1 olduğuna ve iyileşme (iş göremezlik) süresinin 4 aya kadar uzayabileceğine ilişkin sözde tespitleri de kabul etmediklerini, davacının bedensel özürlülük oranının gerçeği yansıtmadığını,

yeniden bir sağlık kuruluşuna sevk edilerek bedensel özürlülük oranının ve sürekli iş göremezlik tazminatının yeniden belirlenmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunda 1/Kn tablosu (progressif rant) kullanılarak hatalı şekilde hesaplama yapıldığını, dava konusu kazanın Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önce olduğunu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları geçmişe yürümeyeceğinden kaza tarihinde yürürlükte olan 1,8 teknik faiz hesap yöntemi dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderlerinin SGK sorumluluğunda olup, sigorta şirketlerinin sorumluluğunun kalktığını, bu yöndeki taleplerin reddi yerine kabulünün hatalı olduğunu,

davacı ile sigorta şirketi arasında sigorta ilişkisi bulunmamakta olup, dava konusu uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklı tazminat talebine ilişkin olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesi gerekirken, avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE HMK’nın 355 maddesi gereğince istinaf talebinde bulunan davalılar ... vekili ve ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı, SGK’ca karşılanmayan tedavi gideri ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 17.09.2016 tarihinde davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plakalı aracın geri manevra sırasında yaya davacı ...’a çarparak yaralanmasına neden olduğunu belirterek davacı ... için geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı, SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri, her iki davacı için de manevi tazminat istemiş, mahkemece davacı ...’in kusursuz,

davalı sürücü ...’nin asli ve tam kusurlu olduğu davacının %1 maluliyet oranı 4 ay iyileşme süresi ve yaptığı tedavi giderleri karşılığı davanın kısmen kabulü ile 5.258,59-TL geçici iş göremezlik 17.827,61-TL sürekli iş göremezlik ve 6.764,30-TL tedavi gideri olmak üzere toplam 29.850,50-TL maddi tazminatın sigorta şirketi yönünden dava tarihinde, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak ...'a verilmesine,

... için 5.000,00-TL ,... ... için 2.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılar ... ve ...'den alınarak davacılara verilmesine dair verilen karara karşı davalı ... vekili kusur ve maluliyet oranına, tedavi giderlerine yönelik, davalı ... Sigorta AŞ vekili de hesaplama yöntemine geçici işgörmezlik tazminatı ve tedavi giderlerinin teminat dışı olmasına, faiz türüne yönelik istinaf sebepleri ileri sürmüştür.

1-Davalı ... vekilince tarafların kusur oranlarına itiraz edilmiş ise de dosyadaki mevcut delillere göre, dava konusu kazaya ilişkin olarak kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağı bulunmamakla birlikte olay yerine ait CD izleme tutanağından ve bu tutanak esas alınarak düzenlenen 27.03.2023 tarihli bilirkişi raporundan 17.09.2016 günü saat 07.42,10 sıralarında ... ticari taksinin ara sokaktan Ziya Gökalp Caddesine çıkarak sağa döndüğü bir süre ilerleyip geri geri gelirken 07.42.20 sırasında orta refüjden inerek orta şeritte Kolej istikametine doğru yürüyen yaya ...’a 07.42.24 sıralarında aracın sol arkası ile çarpması ile yayanın

ayakları yerden kesilerek savrulup düştüğü, kazanın oluşumunda sürücü ...’in Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek, izin verilen hallerde bu manevraları yaparken karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmak kuralını ihlal ettiğinden 2918 Sayılı KTK’nun 67/1-b, 81 maddesi gereğince asli ve tam kusurlu (%100), yaya ...’un kusursuz olduğu anlaşılmış olup uzman bilirkişi tarafından yapılan kusur tespitinin bu oluşa, usul ve yasaya uygun olduğu yerel mahkemece bu kusur oranının kabulü ile hükme dayanak alınmasında bir usulsüzlük görülmemiştir.

2-Davalı ... vekili davacının maluliyet raporuna, tedavi giderlerine itiraz etmiştir .

Davacının maluliyetine ilişkin rapor Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Adli Tıp Anabilim Dalından alınmış 07.09.2018 tarihli raporda.

17.09.2016 tarihinde trafik kazası nedeni ile yaralandığı bildirilen 08.08.1961 doğumlu ... hakkında düzenlenen tıbbi belgelerin tetkikinde ve yapılan muayesinde sol distal radius fraktürü ve sağ humerus tuberculum majus fraktürü nedeniyle Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükmüler gereğince bedensel özür oranının %1, tıbbi iyileşme süresinin 4 ay olduğu belirtilmiş olup, bu rapor doğrultusunda davalının %100 kusur oranı, davacı için asgari ücret üzerinden hesaplanan 4 aylık geçici iş göremezlik tazminatından,

%1 maluliyet oranına göre sürekli işgöremezlik tazminatından ve tedavisi için SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderinden davalıların sorumlu tutulmasında ve hükme esas alınan 27.03.2023 tarihli aktüer bilirkişi raporu ile aynı tarihli ortopedi ve travmatoloji uzmanı doktor bilirkişi raporundaki hesaplama yönteminde bir usulsüzlük bulunmamaktadır.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre; haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybına uğranıldığı iddiası ve buna yönelik bir talebinin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi için Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Mahkeme tarafından alınan maluliyet tespitine ilişkin raporun da belirlenen bu esaslara, oluşa, usul ve yasaya uygun olması nedeni ile rapor doğrultusunda karar verilmiş olmasında bir usulsüzlük görülmemiştir.

3-Davalı sigorta şirketi vekili tedavi gideri ve geçici işgörmezlik tazminatından sorumlu olmadıklarını ileri sürmüştür.

Dava konusu kaza 17.09.2016 tarihinde meydana gelmiş, ... plakalı aracın davalı ... Sigorta AŞ tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi 27.01.2016-27.01.2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere düzenlenmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun Bedensel zarar başlıklı 54. maddesinde “Bedensel zararlar tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak belirtilmiş ve bedensel zarara uğrayan kimse tamamen veya kısmen çalışamamasından ve ilerde ekonomik yönden uğrayacağı yoksunluktan kaynaklanan zarar ve ziyanı ile bütün masraflarını zarar verenlerden isteyebileceği belirtilmiştir.

Bunlar doktrin ve Yargıtay uygulamaları ile; geçici iş göremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı, sürekli iş göremezlik (kalıcı sakatlık ya da maluliyet) nedeniyle çalışma gücü ve kazanç kaybı, tedavi giderleri ve tüm iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak kabul edilmektedir.

KTK’nın 98. Maddesinde belirtilen SGK’nın sorumlu olduğu sağlık hizmet bedeli kapsamında geçici işgöremezlik ve bakıcı gideri bulunmadığından ve yasa ile düzenlenmeyen hususun zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ile düzenlenmesi mümkün olmadığı gibi, kanun maddesine aykırı genel şart hükümleri de getirilemeyeceğinden davalı sigorta şirketinin tedavi giderleri ve geçici işgöremezlik zararından sorumlu tutulmasında usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir.

4-Davalı ... Sigorta AŞ vekili hükme esas alınan bilirkişi raporunda, TRH-2010 yaşam tablosu ve 1.8 teknik faiz yöntemi kullanılarak hesaplama yapılmasını ileri sürmüştür.

Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 Esas - 2020/40 Karar sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK’nın ve 6098 sayılı TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir.

Yargıtay tarafından TBK 51. maddesi uyarınca tazminatın kapsamının hakim tarafından belirlenmesi zaruri olduğu, gerçek zarar miktarının, hak sahiplerinin olay tarihindeki bakiye ömürleri esas alınarak hesaplanması gerektiği ve tazminatın hesaplanmasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılması kabul edildiğinden aktüer raporun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

5-Davalı sigorta şirketi vekili faiz türüne itiraz etmiş ise de davalıya sigortalı aracın ... marka ticari taksi olduğu anlaşıldığından hüküm altına alınan maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve davacının maluliyet oranının kaza tarihindeki yürürlükteki bilirkişi tarafından belirlenen tazminat miktarının ve hesaplama yönteminin dosya kapsamı, davacının geliri ve Yargıtay uygulamalarına uygun olması nedeniyle benimsenmesinde, davalıların geçici işgöremezlik tazminatı ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinden sorumlu tutulmasında,

davalıya zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın ticari taksi olması nedeniyle hüküm altına alınan maddi tazminata avans faiz uygulanmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı ... vekili ile ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1.maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.