Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/965 K.2025/1068

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 29.05.2020 tarihinde davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı. sürücü ... idaresinde bulunan ... plakalı aracın yoldan çıkarak tek taraflı olarak yaptığı kazada araçta yolcu olarak bulunan davacının ağır şekilde yaralandığını, kaza tespit tutanağından davacının sürücü olduğu belirtilmiş ise de ifade tutanakları incelendiğinde ...’ın kaza sırasında aracı kendisinin kullandığını ve olay yerini terk ettiğini ifade ettiğini, tüm ifadelere göre davacının sürücü olmadığının anlaşıldığını, davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan sonuç alınamadığını,

davanın 6100 sayılı HMK’nın 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığını belirterek, 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL bakıcı gideri olmak üzere 300,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 410.000,00 TL, bakıcı gideri talebini 8.829,00 TL olarak artırmıştır.

Davalı vekili, zorunlu mali sorumluluk sigortalı Genel Şartlar uyarınca araç sürücüsünün uğrayacağı zararların poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, üçüncü kişilerin zararlarının güvence altına alındığını, zarar görenin üçüncü kişi konumunda olmadığını, araç sürücüsü olduğunu, davacının tam kusuru ile sebebiyet verdiği olayda sigorta şirketine taleplerini yöneltemeyeceğini, tazminat hesabının Genel Şartlar uyarınca yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talebine ilişkin olduğu, KTK md. 91 ve 85/1. maddesindeki düzenlemelerinden ve Genel Şartlar A.1 maddesi uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigortasının, araç işleteninin üçüncü kişilere ödemek zorunda kalacağı maddi tazminattan dolayı mal varlığında meydana gelecek eksilmeyi güvence altına alan bir sigorta türü olup davacının kendi yaralanmasına sebep olduğu kazada %100 kusurlu olduğu,

Genel Şartlara göre kendi kullandığı aracın zorunlu trafik sigortasından tazminat talep edemeyeceği, davacı sürücünün üçüncü kişi sayılmadığı ve sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, 29.05.2020 tarihinde dava dışı sürücü ... idaresindeki aracın karıştığı kazada araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, kazaya karışan aracın bir süre davacı tarafından kullanıldığını, ancak davacının almış olduğu alkolün etkisi ile aracı güvenli şekilde sürecek durumda olmaması sebebiyle ...’a aracı kullanması için verdiğini ve kazanın meydana geldiğini, kaza esnasında davacının sürücü olduğu gerekçesiyle davanın reddinin yerinde olmadığını, kaza esnasında davacının sürücü olduğuna ilişkin gerekçenin yerinde olmadığını,

dava dışı ...’ın aracın sürücüsü olduğunu kolluk ifadesinde ikrar ettiğini, ceza soruşturmasındaki ifadelerin bir bütün halinde değerlendirildiğinde davacının sürücü olduğu yönündeki tespitin eksik incelemeye dayalı olduğunu, davanın reddine ilişkin kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, 29.05.2020 tarihinde sürücü ... idaresinde olup davalı sigorta şirketine zorunla mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın tek taraflı olarak yaptığı kazada araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını belirterek geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri taleplerinde bulunmuş, mahkemece kaza tespit tutanağı ve toplanan delillere göre davacının kazaya karışan sigortalı aracın sürücüsü olduğu, zarar gören üçüncü kişi konumunda olmadığı, davalı sigorta şirketinin zarardan sorumluluğu bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosya içeriğinden, 29.05.2020 tarihli kaza tespit tutanağına göre sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken yoldan çıkması sonucunda trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda 2918 sayılı Kanun'un 52/1-b maddesi kuralını ihlal ettiğinin, kaza sonrası incelemelerde kaza ihbarı sonrası aracın sol ön sürücü bölümünde yoğun şekilde kan izi görüldüğü,

aracın ön camının hasarlı olduğu ve araçta yolcu konumunda olduğunu beyan eden ...'in ifadesinde sürücünün ... olduğunu belirttiği, ayrıca sürücünün alkol testinin sağlık durumunun uygun olmaması sebebi ile Cumhuriyet Savcısı talimatı ile kan testi yapılması yönünde karar verildiğinin belirtildiği,

kazaya ilişkin ceza soruşturmasında araçta yolcu olarak bulunan ...'in kazadan sonra alınan 30.05.2020 ifadesinde aracın davacı ... tarafından kullanıldığını ve araçta ikisinden başka kimsenin bulunmadığını açıkça ifade ettiği, Elmalı Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/1815 sayılı soruşturmasında şüpheli ... hakkında taksirle yaralama suçundan şikayet yokluğu nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, yine 2020/545 sayılı soruşturmada davacı ... hakkında aynı suçtan şikayet yokluğu nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanun'un 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Kanun'un 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun “Trafik kazalarına el koyma ve bilirkişilik” başlığını taşıyan 83. maddesinde, “Trafik kazalarına;

a) Adli yönden gereği yapılmak üzere mahalli genel zabıtaca,

b) Kazanın oluş nedenlerini, iz ve delillerini belirleyerek trafik kaza tespit tutanağı düzenlemek üzere de trafik zabıtasınca el konulur.

Trafik zabıtasının görevli olmadığı veya bulunmadığı karayollarında meydana gelen kazalarda trafik kaza tespit tutanağı mahalli genel zabıtaca düzenlenir ve bir örneği o yerin trafik zabıtasına gönderilir.

Karayollarında meydana gelen ve yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarında tarafların anlaşması halinde ve fiil başka bir suç oluşturmuyorsa adli kovuşturma yapılmaz ve Türk Ceza Kanununun 565 inci maddesi hükmü uygulanmaz.

Trafik kazalarında yolun trafiğe kapandığı hallerde; trafik zabıtası veya genel zabıta; iz ve delilleri kaybolmayacak şekilde işaretledikten ve gerekli işlemleri yaptıktan sonra, karayolunu trafiğe açmaya yetkilidir.

Karayolunun trafiğe kapanmasına ölümlü ve hayati tehlike yaratan yaralanmalı kazalar neden olmuş ve bu kaza can, mal ve trafik güvenliğini etkiliyor ve başka bir yoldan geçiş verilemiyorsa Cumhuriyet savcısının gecikeceğinin anlaşılması halinde, gerekli işaretlemeler yapılıp araç ve ölüler kenara alınarak durum bir tutanakla tespit edildikten sonra yol trafiğe açılır.

Trafik zabıtası, usul kanunlarına göre görevlendirilirse, trafik kazalarında bilirkişilik yapar.

Trafik kazaları, kaza tahkik memurluğu, bilirkişilik ve bunlarda aranacak şartlar ile diğer esaslar yönetmelikte gösterilir” denilmiştir.

Somut olay yukarıda açıklanan Kanun hükümleri ve ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde, 29.05.2020 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin kaza tespit tutanağında sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün davacı ... olduğunun belirtildiği,

ceza soruşturmasında kazadan sonra ifadesi alınan ve araçta yolcu konumunda olan ...'in 30.05.2020 tarihli ifadesinde kaza sırasında aracı davacı ...'in kullandığını, araçta davacı ve kendisinden başka kimse bulunmadığını ifade ettiği, kazaya ilişkin Elmalı Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/1815 sayılı soruşturmasında şüpheli ... hakkında taksirle yaralama suçundan şikayet yokluğu nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, yine 2020/545 sayılı soruşturmada davacı ... hakkında aynı suçtan şikayet yokluğu nedeniyle ek-kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği,

kaza ile ilgili düzenlenmiş tutanaklar, araçta yolcu konumunda bulunan ...'in 30.05.2020 tarihli ifadesi, ceza soruşturma evrakları ile toplanan deliller ve aksi kanıtlanamayan kaza tespit tutanağına göre davacının sigortalı aracın sürücüsü konumunda olduğu, aksi yöndeki iddiaların kanıtlanamadığı, bu durumda davacının maddi tazminat taleplerinden 2918 sayılı Kanun ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları hükümlerine göre davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda davacı vekilinin açıklanan nedenlerle yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun aynı Kanun'un 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.