Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/1090 K.2026/543

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde.

19.08.2019 tarihinde, davacı ... ... adına kayıtlı olan ve ... ...'ın sevk ve idaresindeki -- plakalı araca, davalı şirkete zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı, davalı ... ...'ın sevk ve idaresindeki 26 plakalı aracın çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davacının aracında hasar oluştuğunu, meydana gelen hasarın davacı tarafından giderilerek 10.891 Euro hasar bedeli ödediğini, davalı sürücünün asli kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketince 24.277,56 TL ödeme yapıldığını,

ek ödeme yapılamayacağının bildirildiğini belirterek HMK'nın 107. maddesi uyarınca 100 Euro hasar bedelinin tahsil tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası olarak kazanın sigorta şirketine ihbar tarihi olan 20.08.2020 tarihli temerrüt tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının Euro cinsi para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı olan %2 faiz ile birlikte Euro cinsinden ve tahsil tarihindeki kur üzerinden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

50 Euro değer kaybı bedelinin fiili ödeme günündeki kur üzerinden Türk Lirası olarak kazanın sigorta şirketine ihbar tarihi olan 20.08.2020 tarihli temerrüt tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının Euro cinsi para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı olan %2 faiz ile birlikte Euro cinsinden ve tahsil tarihindeki kur üzerinden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talep artırım dilekçesi ile, talebini değer kaybı için 3.602,43 Euro’ya, hasar bedeli için 7.153,09 Euro’ya yükseltmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde; belirsiz alacak davası açmada davacının hukuki yararı bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönündeki değerlendirmelere katılmadıklarını, davacının kaza nedeniyle uğradığı tüm zararın karşılanmış olduğundan huzurdaki davanın reddi gerektiğini, davalı şirket tarafından, araçta meydana gelen hasar üzerinde çalışma yapıldığını, bunun sonucunda araçta KDV dahil 48.555,13-TL zarar tespit edilmiş olup %50 kusur oranı üzerinden 24.277,56-TL tutarındaki hasar tazminatının 05.11.2019 tarihinde davacı tarafa ödendiğini, aynı şekilde, araçta meydana gelen değer kaybının,

talep tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre uygun bir şekilde hesaplandığını, bunun sonucunda 3.042,51-TL değer kaybı oluştuğu tespit edilmiş olup %50 kusur oranı üzerinden 1.521,25-TL değer kaybı bedelinin davacı tarafa ödendiğini, davacının faize ilişkin istemlerinin yerinde olmadığını savunmuştur.

Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde; davacının, aracını Türkiye'de tamir ettirdiğini beyan ettiği halde zararını döviz üzerinden istemesini ve dava açmasını kabul etmediklerini, kısmi dava açılmış olmasını da kabul etmediklerini açıkça itiraz ettiklerini, davalının 26 AH 013 plaka sayılı aracı ile 19.08.2019 tarihinde 14.30-14.45 saatleri arasında Adliye Sarayı istikametinden Atatürk Lisesi yönüne yol alırken Atatürk Lisesi karşısına yaklaştığını ve trafik lambalarının kendisine yeşil ışık yanarken, döner kavşaktaki tüm araçlarda durmaktayken kontrollü olarak geçiş yaptığını ve geçişini tamamladığını,

geçişini tamamladığı sırada döner kavşakta kırmızıda beklemekte olan davacı tarafın döner kavşağın en dışında olduğu ve yanındaki 2 adet araç durduğu halde aniden yola hareket ettiğini ve davalının aracına sol ön taraftan çarptığını, olayın oluşunda davacı tarafın tam kusurlu olduğunu, davacı aracının sağ ön kısmından hasarlandığını ancak davacı tarafın haksız kazanç temin etmek maksadı ile ve özellikle yetkisiz ve anlaşmasız tamirciye aracını götürerek hasarlı olmayan, kaza sonucu oluşmayan oto yedek parçalarını ekleterek, fatura temin ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, davacının aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybının hesaplanması yönünden makine mühendisi bilirkişiden rapor alındığı,

raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 7.153,09 Euro tazminatın 20.08.2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizin işletilmesiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

(tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla sigorta şirketinin 2.128,13 Eurodan sorumlu olmak kaydıyla) 3.602,43 Euro tazminatın 20.08.2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4a maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizin işletilmesiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla sigorta şirketinin 2.128,13 Euro'dan sorumlu olmak kaydıyla) karar verilmiş, hükme karşı davalı ...

Sigorta AŞ vekili ve davalı ... ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde; bilirkişi raporu ile belirlenen kusur oranını kabul etmediklerini, kaza tespit tutanağı ile uyumlu olmadığını, hükümde poliçe limitinin açıkça belirtilmediğini, davacının tüm zararının davalı şirket tarafından karşılandığını, hasar bedeli ve değer kaybının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre belirlenmesi gerektiğini, parça bedellerinde iskonto uygulanması gerektiğini, yabancı para cinsinden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; bilirkişi raporu ile belirlenen kusur oranını kabul etmediklerini, kaza tespit tutanağı ile uyumlu olmadığını, hükümde poliçe limitinin açıkça belirtilmediğini, davacının tüm zararının davalı şirket tarafından karşılandığını, hasar bedeli ve değer kaybının ZMSS Genel Şartlarına göre belirlenmesi gerektiğini, parça bedellerinde iskonto uygulanması gerektiğini, yabancı para cinsinden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç hasarı nedeniyle tamir bedeli, değer kaybının tazmini istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davacı ... ... adına kayıtlı olan ve ... ...'ın sevk ve idaresindek plakalı araca, davalı şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı, davalı ... ...'ın sevk ve idaresindeki 26 plakalı aracın çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davacının aracında hasar oluştuğunu, meydana gelen hasarın davacı tarafından giderilerek 10.891 Euro hasar bedeli ödediğini belirterek değer kaybı için 3.602,43 Euro ve hasar bedeli için 7.153,09 Euro’nun davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş olup mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 7.153,09 Euro hasar bedeli ve 3.602,43 Euro değer kaybının davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde, davacı adına kayıtlı aracın yabancı plakalı olduğu, kaza sonrası tamirinin Eskişehir ilinde bulunan

Garage isimli oto tamircisi firmaya yaptırıldığı, aracın tamiri sonrası anılan firma tarafından düzenlenen faturanın davacı tarafça dosyaya sunulduğu görülmüş olup yabancı plakalı aracı Türkiye'de hasara uğrayan davacının, tamirin yapılacağı yeri belirleme konusunda seçim hakkının bulunduğu ve davacının aracını Türkiye'de tamir ettirmeyi seçtiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafın, aracını, yabancı ülkede tamir ettirmeyi seçmiş olsa idi o ülkedeki tamir bedelinin tahsilini talep etme hakkının bulunduğu ve bu halde zararın ilgili yabancı para birimi üzerinden karşılanmasının talep edilebileceği açıktır.

Mala ilişkin zararın, haksız fiilin gerçekleştiği anda meydana geldiği, zararın giderilmesinin ise haksız fiil tarihinde zarar görenin mal varlığında, haksız fiilden kaynaklanan azalmanın giderilmesi olduğu, somut olayda kazanın Türkiye’de gerçekleştiği ve aracın tamirinin Türkiye’de yapıldığı gözetildiğinde davacının zararının haksız fiil tarihinde memleket parası üzerinden gerçekleştiğinin kabulü ile Türk Lirası cinsinden hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davalı taraf davacının gerçek zararını gidermekle yükümlü olup gerçek zararın usulüne uygun olarak tespit edilmesi gerekir. Meydana gelen kaza nedeniyle, aracın hasar gördüğünden bahisle hasar miktarının ve bedelinin tespiti, davacının aracının markası, modeli, yaşı ve kaza ile uyumlu hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile kaza tarihindeki değerlerinin aracın yaşına ve değişecek parçalara göre hurda, amortisman ve kıymet kazanma tenzili de değerlendirilerek hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi gerekir.,

Ayrıca, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, kaza sonucu araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde; kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, kilometresi, hasarın ağırlığı, yapılan onarım işlemleri, değişen ve boyanan parçaların özellikleri, daha önce kaza yapmış ise önceki hasarları gibi hususlar gözetilerek öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle ikinci el rayiç değerinin belirlenmesi, mevcut hasar durumuna göre tamirinin ekonomik olduğunun anlaşılması halinde, kazadan sonra onarılmış hali ile ikinci el piyasa rayiç değeri tespit edilerek aradaki farka göre değer kaybının belirlenmesi gerekirken hükme esas alınan bilirkişi raporunda nispi metod yönteminden bahisle değer kaybının belirlenmiş olması da doğru değildir.

Bu durumda mahkemece, yukarıda açıklandığı şekilde davacıya ait araçta meydana gelen hasarın Türk Lirası bedelinin belirlenmesi ve ayrıca yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre araçta meydana gelen değer kaybının hesaplanması yönünden makine mühendisi bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle, HMK’nın 355. maddesi gereğince, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden yapılan inceleme sonunda; davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.