Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/1209 K.2026/861

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 24.04.2013 tarihinde sürücü ... idaresinde ve ... Turizm Ltd. Şti’ne kayıtlı yolcu otobüsünün seyir halinde iken davacı ile eşinin yolcu olarak bulunduğu ve ... idaresindeki ... plakalı kamyonete çarpması sonucunda meydana gelen kazada davacının eşinin vefat ettiğini, davacı tarafından ... Turizm Ltd.

Şti ve sürücü aleyhine maddi ve manevi tazminat istemleriyle Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/468 Esas, 2018/506 Karar sayılı dosyasında dava açıldığını ve destekten yoksun kalma tazminatı, maddi tazminat ve manevi tazminata hükmedildiğini, sigorta şirketi tarafından 100.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, davacının maluliyeti nedeniyle 13.000,00 TL ödeme yapıldığını, Ankara 9. İcra Müdürlüğünün 20198448 Esas sayılı dosyasında yapılan takip sonucunda hiçbir tahsilat yapılamadığını, yapılan araştırmalar sonucunda ...

Turizm Ltd.

Şti’nin davalı şirket tarafından devir alındığının öğrenildiğini, 6098 sayılı TBK’nın 202/1. maddesi uyarınca alacaklılara bildirim halini gerçekleştirdiğini, WEB sitesinde bu firmaya ait alt markalardan birisi olarak görünüme açıldığını ve şirketin borçlarından sınırsız süreyle sorumlu olduğunu, anılan devir konusunda basında çok sayıda haber çıktığını ve ekte sunduklarını, davalı şirketin davaya konu borçlarından ilgili Kanun hükümleri gereğince davalının müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek davalı şirketin Ankara 9. İcra Müdürlüğünün 2019/8448 Esas sayılı dosyasından borçlu olduğunun kabulüne,

icra dosyasından alacağın faiz ve fer’ileri ile birlikte davalıdan borçlu ile birlikte sorumlu olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, dava dilekçesindeki taleplere itiraz ettiklerini, davalı şirketin uzun yıllar muhkem ticari ünvanı altında farklı markalar ile şehirlerarası seyahat taşımacılık ile turizm sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin dava konusu markayı devralmak suretiyle mevcut faaliyetlerini, ilgili markanın tanınır olduğu bölgede geliştirmek ve artırmak amacı güttüğünü, şirketler arası bir devir değil marka isim hakkının devrinin söz konusu olduğunu, bu durumun şirket devri olmadığını, borçlu ... Ltd. Şti’ni devralması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, şirket marka isim hakkını almış olup şirket devri olmadığını, davanın husumet sebebi ile reddi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan ve ilama dayalı maddi ve manevi tazminattan, davalı şirketin borçlu şirketi devraldığı ve 6098 sayılı TBK'nın 202. maddesi uyarınca borçtan sorumlu olduğu iddiasına dayalı olarak alacağın davalı şirketten tahsili istemine ilişkin olduğu, 18.09.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporu ve ek raporunda davalı şirket defter ve kayıtlarında inceleme yapıldığı ve tespitlere yer verildiği,

bilirkişi heyeti raporundaki tespitler esas alınarak dosyaya kazandırılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamına göre davalı şirketin dava dışı ... firmasını 6098 sayılı TBK'nın 202. maddesinde belirtildiği şekilde aktif ve pasifleriyle birlikte devralan olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, kararın taleple bağlılık ilkesine aykırı olup davalının da kabulünde olan marka devir olgusunun mahkemece görmezden gelindiğini, davalının cevap dilekçelerinde ve sonraki dilekçesinde borçlu şirketin ...

Turizm isimli markasını devraldıklarını açıkça ifade ettiğini, alacaklıdan açıkça mal kaçırma amacı taşıdığı belli olan işlemi sadece marka hakkının kullanılması olarak değerlendirmesinin kabul edilemeyeceğini, şirketin marka devrinden sonra gayrifaal duruma gelmesinin devrin alacaklılardan mal kaçırma saikiyle yapıldığını doğruladığını, markanın değil işletmenin fiilen devredildiği şeklindeki iddiaların doğrulandığını, 6098 sayılı TBK’nın 202. maddesi uyarınca markanın başlı başına mal varlığı olduğu hususu tartışmasız olduğu gibi yapılan işlemin muvazaalı olup esasen işletmenin devredildiğinin ortada olduğunu,

davanın esasına etki edecek deliller toplanmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, davalı şirketin taşıma lisansının ve buna ilişkin devir evraklarının kazandırılması talebine rağmen bu taleplerinin yerine getirilmediğini, davalı şirketinin marka hakkıyla birlikte taşıma lisansını da devrettiğini, gerekçeli kararda davanın niteliğinin hatalı tespit edildiğini, davanın İİK’nin 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemi ile TBK'nın 202.

Maddesi uyarınca davalı şirketten alacağın tahsili istemine ilişkin olup talepleriyle aynı olan emsal yargı kararı bulunduğunu, 6100 sayılı HMK’nın 33. maddesinin nazara alınması gerektiğini, somut olayda davacının ... Turizm Ltd.

Şti’den icra takibine dayalı kesinleşmiş alacağı bulunduğu, alacağı tahsil edilemediği, borçlu şirketin alacağın kesinleşmesinden sonra gayri faal duruma geçerek mal varlığı değerlerini ve haklarını üçüncü kişilere devrettiği, yapılan bu muvazaalı işlemlerden zarar gören ve alacağını tahsil etmek isteyen davacının bu davayı açtığını, dava ile ulaşılmak istenen hukuki yararın marka devir işleminin iptali ve tasarrufun iptali davalarında olduğu gibi TBK'nın 202.

Maddesine göre alacağın tahsilini sağlamak olduğunu, mahkemece hüküm altına alınan vekalet ücretinin fazla ve hatalı olduğunu, devir konusu markanın değeri ile alacak miktarından hangisi düşük ise vekalet ücretinin buna göre takdir edilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, 24.04.2013 tarihinde sürücü ... idaresinde olup ... Turizm Ltd.

Şti'ne ait otobüs ile davacı ve eşinin yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı kaza sonucunda davacının eşinin vefat ettiğini, davacının yaralandığını, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/468 Esas, 2018/506 Karar sayılı dosyasında destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminata hükmedildiğini ve anılan karara dayalı olarak başlatılan Ankara 9. İcra Dairesinin 2019/8488 Esas sayılı dosyasında başlatılan takip sonucu alacağın tahsil edilemediğini, borçlulardan ...

Ltd. Şti'nin davalı şirket tarafından devralındığının öğrenildiğini ve davalı şirketin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 202/1. maddesi gereğince borçtan sorumlu olduğunu belirterek davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

6098 sayılı TBK'nın Malvarlığının veya işletmenin devralınması başlıklı 202. Maddesinde "Bir malvarlığını veya bir işletmeyi aktif ve pasifleri ile birlikte devralan, bunu alacaklılara bildirdiği veya ticari işletmeler için Ticaret Sicili Gazetesinde, diğerleri için Türkiye genelinde dağıtımı yapılan gazetelerden birinde yayımlanacak ilanla duyurduğu tarihten başlayarak, onlara karşı malvarlığındaki veya işletmedeki borçlardan sorumlu olur.

Bununla birlikte, iki yıl süreyle önceki borçlu da devralanla birlikte müteselsil borçlu olarak sorumlu kalır. Bu süre, muaccel borçlar için, bildirme veya duyuru tarihinden; daha sonra muaccel olacak borçlar için ise, muacceliyet tarihinden işlemeye başlar. Borçların bu yoldan üstlenilmesinin sonuçları, dış üstlenme sözleşmesinden doğan sonuçlarla özdeştir.

Bildirme veya ilanla duyurma yükümlülüğü devralan tarafından yerine getirilmedikçe, ikinci fıkrada öngörülen iki yıllık süre işlemeye başlamaz." hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda, 24.04.2013 tarihinde ... Turizm Ltd. Şti'ne ait yolcu otobüsü ile davacı ve eşinin yolcu olarak bulunduğu ve ... idaresindeki ... plakalı kamyonetin çarpışması sonucunda meydana gelen kazada davacının eşinin vefat ettiği, maddi ve manevi tazminat talepleriyle Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/468 Esas, 2018/506 Karar sayılı dava açıldığını, ... Turizm Ltd.

Şti ve sürücü ... hakkında maddi tazminat ve manevi tazminata hükmedildiğini, anılan karara dayalı olarak adı geçen borçlular hakkında Ankara 9. İcra Dairesinin 2019/8488 Esas sayılı dosyasında başlatılan takibin sonuçsuz kaldığı ve davalı şirketin borçlu şirketi devralması nedeniyle 6098 sayılı TBK'nın 202. maddesi uyarınca borçtan sorumlu olduğu ileri sürülerek dava açılmış ise de toplanan deliller, getirtilen kayıtlar ve bilirkişi kurulu tarafından ibraz edilen 18.09.2023 tarihli rapora göre ...

Turizm Ltd. Şti'nin gayrifaal olduğunun haricen tespit edildiği, şirketin tek ortaklı olarak devam ettiğinin ticaret sicili kayıtlarından tespit edildiği, davalı şirkete devrine ilişkin bir kayda rastlanmadığının belirtildiği, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının 25.10.2023 tarihli cevabi yazısında her iki firmanın Bakanlığı herhangi bir başvurusunun olmadığı ve devre ilişkin herhangi bir işlem tesis edilmediğinin belirtildiği, borçlu ... Turizm Ltd.

Şti'nin 6098 sayılı Kanun'un 202. maddesi kapsamında davalı şirkete devredildiği ve borçtan sorumlu olduğu iddiasının ispat edilemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş olmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde davanın 2004 sayılı İİK'nın 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılan tasarrufun iptali istemine ilişkin olduğunu ileri sürmüş ise de dava dilekçesinde ve yargılama aşamasında davanın tasarrufun iptali davası olarak açıldığının iddia edilmediği, davanın TBK'nın 202. Maddesine dayanılarak açıldığının belirtildiği anlaşılmakla 6100 sayılı HMK'nın 357. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların istinaf aşamasında dinlenemeyeceği anlaşıldığından bu yöne değinen istinaf gerekçeleri de yerinde görülmemiştir.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun aynı Kanun'un 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.