Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/1387 K.2024/1572

İlk derece mahkemesince verilen 30.09.2024 tarihli ara karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili, 30.07.2022 tarihinde davalıların işleteni sürücüsü, zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın neden olduğu tek taraflı kazada araçta yolcu olarak bulunan ...'nın vefat ettiğini, müteveffanın annesi ve babası olan davacıların destekten yoksun kaldığını belirterek HMK'nın 107. Maddesi gereğince davacı anne ve baba için ayrı ayrı 1.000,00TL destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderinin davalılardan, ayrı ayrı 500.000,00 TL manevi tazminatın davalı işleten ,sürücü ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısından tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleştirilen dava dosyasında davacı vekili; müteveffa ...'nın kardeşi olan davacı için 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılar işleten, sürücü ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısından tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar ... ve ... vekili 27.04.2024 tarihli dilekçesi ile, mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre yargılamanın geldiği aşama itibari ile davacılar adına ödenmesi lazım gelen tazminat miktarları ve manevi tazminat talepleri dikkate alındığında davalıların mal kaçırma ihtimallerinin yüksek olduğunu, davacıların ilerde hak kaybına uğramaması alacağının garanti altına alınması telafisi imkansız zararların önüne geçilmesi için davalılar ... ve ... adına kayıtlı taşınmazları, araçları, banka hesapları ile tespiti halinde diğer mal varlığının üçüncü şahıslara devrinin ve/veya hak kısıtlayıcı işlem tesisinin engellenmesi için ihtiyati haciz kararı verilmesini, karar gereği ilgili kurum ve kuruluşlara müzekkere yazılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 30.09.2024 tarihli ara karar ile; HMK'nın 389 vd. maddeleri uyarınca, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilecek olup, dava konusu tazminat istemine ilişkin bulunduğundan ve alacağın varlığının tespiti yargılamayı gerektiğinden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece alınan 24.06.2024 tarihli kusur oranının tespiti için alınan bilirkişi raporu ile trafik kazasının meydana gelmesinde ...'in tam ve asli kusurlu olduğunun belirlendiğini, , mahkemece alınan 26.09.2024 tarihli aktüerya bilirkişi raporunda davacıların destekten yoksun kaldığı tazminat miktarlarının tespit edildiğini, davacıların manevi tazminat taleplerinin de olduğunu,

mahkemece ihtiyati haciz taleplerinin dava konusu tazminat istemine ilişkin ve alacağın varlığının tespiti yargılamayı gerektiğinden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, İİK'nın 257. maddesi gereğince alacağın varlığının tespiti yargılama sırasında henüz mahkemece karar verilmemiş olsa bile belli olduğunu, yargılamada gelinen aşama itibari ile kanunun aradığı yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğini, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Davacılar vekilinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Davacı vekili, davalı ...'in idaresinde bulunan araç ile meydana gelen tek taraflı kazada araçta yolcu olarak bulunan ...'nın vefat ettiğini, müteveffanın annesi ve babasının destekten yoksun kaldığını belirterek davacı anne için 1.000,00 TL, baba için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderinin davalılardan, anne için 500.000,00 TL, baba için 500.000,00 TL manevi tazminatın davalılar işleten sürücü ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısından tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında davalılar ... ve ... adına kayıtlı taşınmazları, araçları,

banka hesapları ile tespiti halinde diğer mal varlığının üçüncü şahıslara devrinin ve/veya hak kısıtlayıcı işlem tesisinin engellenmesi için ihtiyati haciz kararı verilmesini, karar gereği ilgili kurum ve kuruluşlara müzekkere yazılmasını talep etmiştir.

İİK’nın 257. maddesi hükmüne göre :"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.

İİK'nın 258. maddesinde ise; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir.

İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.

2004 sayılı İİK'nın 258/1. madde metninden de anlaşıldığı üzere ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' gereklidir.

Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değil, diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmaz. Ancak ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklının alacağın varlığı ve haciz sebepleri hakkında yaklaşık ispat kuralları çerçevesinde kanaat getirecek deliller sunulması gerekir.

İİK'nın İhtiyati haciz kararının icrası başlıklı 261. Maddesinde ise "Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemeye mecburdur. Aksi halde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar. İhtiyati haciz kararları, 79 dan 99 uncuya kadar olan maddelerdeki haczin ne suretle yapılacağına dair hükümlere göre icra edilir. İhtiyati haczin infazı ile ilgili şikayetler infazı yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine yapılır. " düzenlemesi ile ihtiyati haciz kararlarının uygulanma şekli düzenlenmiştir.

Dosya kapsamına göre haksız fiilin bir türü olan trafik kazalarında zarardan sorumlu olanların tazminat ödeme borcunun olay tarihinde muaccel olduğu, bu aşamada tazminat miktarının ıslah edilmediği de gözetildiğinde talep edilen maddi tazminat miktarına göre herkes tarafından ödenebilecek miktarda olduğu ve ölçülülük ilkesi gözetildiğinde ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı,

yargılama aşamasında delil durumuna göre her zaman mahkemeden istenebileceğini, manevi tazminat yönünden ise manevi tazminat miktarının, kapsamının ve koşullarının hakimin takdirine bağlı olarak tazminat yükümlüsünün tutum ve davranışları, olayın özelliği, kusurun varlığı, niteliği, ekonomik, sosyal çevre ve benzeri pek çok subjektif etkene göre belirlenen bir tazminat olup, maddi tazminat gibi miktarı objektif koşullara göre belirlenecek bir tazminat olmadığından alacağın muaccel olması yanında,

ihtiyati hacze esas belirli bir miktar olması gerektiği ancak bu aşamada tazminatın miktarının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı, ayrıca davacılar vekili her ne kadar ihtiyati haciz talep etmiş ise de talebinde davalılar adına kayıtlı taşınmazları, araçları, banka hesapları ile tespiti halinde diğer mal varlığının üçüncü şahıslara devrinin ve/veya hak kısıtlayıcı işlem tesisinin engellenmesi için ihtiyati haciz kararı verilmesini,

karar gereği ilgili kurum ve kuruluşlara müzekkere yazılmasına karar verilmesini talep etmiş olmakla ihtiyati haczin hangi koşullarda verileceği ve ne şekilde uygulanacağı İİK'nın 257 ve İİK'nın 261.

Maddesinde düzenlenmiş olup mahkemece davalılar adına kayıtlı taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulması için mahkemece müzekkere yazılarak uygulanmasına imkan bulunmamasına göre ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1.maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.