İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/1392 K.2024/1850

Taraflar arasındaki davacıların davalı şirkette pay sahibi olduklarının tespiti ile paylarının adlarına devir ve tescili davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın birleştirilmesine dair verilen karara karşı, davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacılar vekili, dava dilekçesinde özetle; İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2024/351 esas sayısı ile görülmekte olan hizmet sözleşmesinden kaynaklı alacak davasının davacılarının ... ve ... olduğunu, davalılarının müvekkili davacılar olduğunu, müvekkillerinin ortaklık ilişkisini haksız bir şekilde sona erdirmesi sebebiyle kendileri tarafından yapılan masraflar ile elde edilecek gelirden hisselerine düşen karın ödenmesi talepli açılan dosya ile iş bu davada tarafların ortak olduğu ve biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek olması göz önünde bulundurulduğunda davaların ayrı ayrı görülmesinin yargılama sürecini uzatacak olmasından dolayı ilgili dosya ile birleştirilmesini, esasende davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Mahkememizin 2024/470 Esas sayılı dosyasında dava konusunun ve daha önce açılan İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/351 esas sayılı dosyası konusunun ve taraflarının aynı olduğu, davalar arasında biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması, davalar arasında fiili ve hukuki irtibat olması nedeni ile her iki dosyanın birleştirilmesine,

yargılamanın İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/351 esas sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine karar vermek gerektiği..." gerekçesiyle, dava dosyasının HMK'nın 166/1. maddesi gereği İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/351 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalılar vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Huzurdaki davanın konusu "Limited şirkette ortaklık payının tespitine" ilişkin olup, iş bu davada kesin yetkili mahkemenin şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, ayrı yargı çevresindeki mahkemelerde yapılan birleştirmede, birleştirme kararı üzerine davanın başka bir mahkemeye gönderilmesi sonucunu doğurduğunu, somut olayda ise açılan dava için kesin yetkili olan bir mahekemede yargılamaya sona verilip yetkisiz mahkeme olan İzmir Mahkemesinde yargılamaya devam edileceğini, ilk derece mahkemesinin davaların birleştirilmesine ilişkin kararı ile kamu düzenine aykırı şekilde mahkemenin kesin yetkisini bertaraf ettiğini,

Davalılardan ... yönünden arabuluculuk başvurusu yapılmamış olup, bu nedenle öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince inceleme yapılarak davaların birleştirilmesine karar verilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu, birleştirilen davalar arasında bağlantı bulunmadığını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usule ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacıların davalı şirkette ortak olduklarının tespiti, diğer davalı adına olan şirket hisselerinden ortaklık paylarına karşılık gelen hisselerinin adlarına devir ve tescili, olmadığı halde davalı gerçek kişiye ödenen şirket sermaye bedellerinin tahsili taleplerine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, dava dosyasının İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/351 Esas sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verilmiş; bu karara karşı, davalılar vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davalı vekillerince HMK'nın 14/2 maddesi kapsamında birleştirme kararı veren mahkemenin kesin yetkili olduğu, buna göre birleştirme kararı verilmesinin doğru olmadığı ileri sürülerek karar istinaf edilmiştir. Mahkemece her ne kadar bağlantı sebebiyle dosyanın İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/351 Esas sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

Eldeki davada davacılar davalı şirkette ortak olduklarını iddia ederek ortaklık paylarının tespitini ve diğer davalı adına olan payların adlarına devir ve tecilini talep etmişlerdir.

HMK'nın 14/2 maddesinde "Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." şeklinde yetkiye ilişkin düzenleme yapılmış olup bu yetki, kamu düzenine ilişkin kesin yetki niteliğindedir.

Mahkemenin kesin yetkili olduğu durumlarda, mahkemenin yetkili olması dava şartı olduğundan, resen nazara alınması gerekir. İlk derece mahkemesince kesin yetki kuralı dikkate alınmamış, bu surette davalı şirket ticaret sicil kayıtları celp edilmeden ve dava tarihi itibariyle davalı şirket adresi araştırılmadan birleştirme kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Mahkemece yapılması gereken, şirketin ticaret sicil kayıtları dosyaya kazandırılarak kesin yetki kuralının dikkate alınmak ve yapılacak tespite göre bir sonuca varmaktan ibarettir. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu birleştirme karanın HMK HMK'nın 353/1.a.5 maddesi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.