Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/1423 K.2026/841

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 17.09.2014 tarihinde, davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu, davalı ... Sigorta Anonim Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalı ...

Sigorta Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazası neticesinde, davacının ağır şekilde yaralandığını, kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağında, iki araç sürücüsünün de kusurlu olduklarının belirtildiğini, dava açılmadan önce ...

Sigorta Anonim Şirketine yaptıkları başvuru neticesinde eksik ödeme yapıldığını, diğer davalıya başvuru yapılmadığını belirterek HMK'nın 107.maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak kusur oranına göre 1.000,00 TL ... Sigorta Anonim Şirketinden eksik ödemenin yapıldığı tarihten itibaren, 1.000,00 TL ... Sigorta Şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatının tahsilini istemiş, yargılama sırasında ...

Sigorta Anonim Şirketi yönünden talebini 45.016,29 TL, ... Sigorta Şirketi yönünden talebini 32.071,33 TL olarak artırmış, 14.05.2024 tarihli dilekçe ile de, ... Sigorta Şirketi yönünden geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 268.000,00 TL, ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden talebini 257.398,88 TL olarak ıslah etmiş, 18.09.2024 tarihli dilekçe ile de, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden davadan feragat etmiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili, davalı sigorta şirketinin ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olması nedeniyle sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sorumluluğunun bulunduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının müterafik kusurlu olduğunu ve hatır taşıması indiriminin yapılması gerektiğini, ticari faiz talebinin de haksız olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili, cevap dilekçesi sunmamış, yargılama aşamasında davacının zararının ödeme ile karşılandığını geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin sigorta teminatı kapsamında olmadığını, davacının emniyet kemeri takmadığından müterafik kusuru bulunduğunu, araçta hatır için taşındığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 04.11.2021 tarih, 2019/2285E.-2021/1978K.sayılı kararı ile verilen kaldırma kararından sonra yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı ... Sigorta Anonim Şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'in %65, davalı ...

Sigorta Şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %35 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, davacının maluliyetinin tespiti için Adli Tıp Kurumu 2.İhtisas Kurulu tarafından Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenen 10.08.2023 tarihli raporda, davacının %6 oranında sürekli işgöremezlik hâlinde bulunduğu, geçici iş göremezlik süresinin 4 ay olduğunun belirtildiği, TRH 2010 ve progresif rant yöntemi uygulanarak düzenlenen bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu,

davacının davalı sigorta şirketinden 4.376,92 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 268.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı isteyebileceği, davacı vekilinin 18.09.2024 tarihinde davalı ... Sigorta Şirketi yönünden açılan davadan feragat ettiğini beyan ettiği belirtilerek davanın ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden feragat nedeniyle reddine, davalı ...

Sigorta Şirketi yönünden 4.376,92 TL geçici iş göremezlik tazminatının 13.10.2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 268.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı ... Sigorta Şirketinden 13.10.2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı ...

Sigorta Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre rapor alınması gerektiğini, poliçe limitini aşar şekilde hüküm kurulduğunu, tedavi giderleri yönünden davanın SGK'ya yöneltilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda PMF 1931 Yaşam Tablosunun kullanıldığını, CSO 1980 Tablosu ve %3 teknik faiz uygulanarak hesaplama yapılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

HMK’nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu, davalı ... Sigorta Anonim Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, dava dışı ... sevk ve idaresindeki araç ile davalı ...

Sigorta Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, dava dışı ... sevk ve idaresindeki aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazası neticesinde, davacının ağır şekilde yaralandığını belirterek davalılardan kusur oranlarına göre davalılardan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı isteminde bulunmuş, mahkemece verilen ilk kararda, davacının maluliyet oranının belirlenmesi için Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre alınan rapora göre belirlenen tazminattan davacının araçta hatır için taşındığı kabul edilerek %20 oranında indirim yapılarak karar verildiği, karara karşı davacı vekili ile davalı sigorta şirketleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Dairemizin 04.11.2021 tarihli, 2019/2285E.-2021/1978K.sayılı kararı ile,

mahkemece 17.09.2014 kaza tarihinde uygulanmayan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen raporun hükme esas alınmasının doğru görülmediği, kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre rapor düzenlenmesi gerektiği ve dosya kapsamına göre davalı sigorta şirketlerinin ... plakalı araç ve ... plakalı araçların zorunlu mali sorumluluk sigortacısı oldukları, davacının davalı ...

Sigorta Anonim Şirketine sigortalı ... plakalı araçta yolcu olarak taşındığının anlaşılmasına göre hatır taşıması indiriminin sadece taşıyan araç sürücüsünün kusur oranına isabet eden tazminat miktarı üzerinden yapılması gerekirken kazaya karışan diğer araç yönünden de indirim yapılmış olması ve hatır taşıması nedeniyle yapılan indirim sonucu belirlenen tazminat tutarları hüküm altına alınırken, davanın kısmen reddine karar verildiğinden, davalılar lehine vekâlet ücretine hükmedilmiş olması doğru olmadığı gibi, taşıyan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan ...

Sigorta Anonim Şirketi tarafından cevap dilekçesi verilmediğinden süresi içerisinde ileri sürülmüş bir hatır taşıması def'i bulunmadığından tazminattan hatır taşıması indirimi yapılmasının da doğru görülmediği, ayrıca tazminatın belirlenmesinde Yargıtay tarafından davacının zararından öncelikle kusuru varsa kusur orana göre indirim yapılması,

daha sonra ödeme varsa ödemenin mahsup edilmesi ondan sonra hatır taşımasının varlığı söz konusu ise hesaplanan tazminatlardan en son hatır taşıması indiriminin yapılması gerektiği kabul edildiğinden mahkeme kararının bu yönüyle de isabetli olmadığı belirtilerek istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verildiği,

kaldırma kararı üzerin yeniden yapılan yargılama neticesinde, davacının maluliyetinin tespiti için Adli Tıp Kurumu 2.İhtisas Kurulu tarafından Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenen 10.08.2023 tarihli raporda, davacının %6 oranında sürekli işgöremezlik hâlinde bulunduğu, geçici iş göremezlik süresinin 4 ay olduğunun belirtildiği, TRH 2010 ve progresif rant yöntemi uygulanarak düzenlenen bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu,

davacının davalı sigorta şirketinden 4.376,92 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 268.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı isteyebileceği, davacı vekilinin 18.09.2024 tarihinde davalı ... Sigorta Şirketi yönünden açılan davadan feragat ettiğini beyan ettiği belirtilerek davanın ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden feragat nedeniyle reddine, davalı ...

Sigorta Şirketi yönünden 4.376,92 TL geçici iş göremezlik tazminatının 13.10.2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 268.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı ... Sigorta Şirketinden 13.10.2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı ...

Sigorta Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

1-Dava konusu kazanın 17.09.2014 tarihinde meydana geldiği, davacı tarafından belirsiz alacak davası niteliğindeki eldeki davanın 13.10.2015 tarihinde açıldığı, belirsiz alacak davası olarak açılan davada, asgari bir tutar gösterilmek suretiyle davanın açılması ile birlikte alacağın tamamı yönünden zamanaşımının kesildiği, davanın açıldığı tarih itibariyle de, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 109. maddesi ile 6098 sayılı TBK’nın 72. maddesi ile belirlenen zamanaşımı sürelerinin dolmadığı anlaşıldığından davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin davanın zamanaşımına uğradığına dair itirazları yerinde bulunmamıştır.

2-Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebinin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranı ile kaza ile illiyet bağının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Bu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların, çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihe göre 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği,

01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerektiği Yargıtay tarafından kabul edilmektedir.

Dava konusu kaza 17.09.2014 tarihinde meydana geldiğinden hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu 2.İhtisas Kurulu tarafından Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ile bu yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm liste ve cetveller için Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak düzenlenen 10.08.2023 tarihli raporun, davacının son durum raporları ve son durum grafileri alındıktan sonra tüm tedavi evrakları incelenerek olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre düzenlendiğinden ve raporda özürlülük kavramıyla meslekte kazanma gücü kaybı,

çalışma gücü kaybı kavramlarının farklı kavramlar oldukları, farklı tüzük ve yönetmeliklerin, farklı bölümlerinde değerlendirildikleri, aralarında bağlantı bulunmadığı, aralarında çelişkiden bahsedilemeyeceği de belirtilmiş olduğundan hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin maluliyet raporuna ilişkin itirazının da reddine karar vermek gerekmiştir.

3-Davalı vekili, geçici iş göremezlik tazminatından sigorta şirketinin sorumlu olmadığı yönünde istinaf itirazında bulunmuştur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun Bedensel zarar başlıklı 54. maddesinde "Bedensel zararlar tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak belirtilmiş ve bedensel zarara uğrayan kimse tamamen veya kısmen çalışamamasından ve ilerde ekonomik yönden uğrayacağı yoksunluktan kaynaklanan zarar ve ziyanı ile bütün masraflarını zarar verenlerden isteyebileceği" belirtilmiştir.

Bunlar doktrin ve Yargıtay uygulamaları ile; geçici işgöremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı, sürekli işgöremezlik (kalıcı sakatlık ya da maluliyet) nedeniyle çalışma gücü ve kazanç kaybı, tedavi giderleri ve tüm iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak kabul edilmektedir.

Yukarıda belirtilen maddelerden de anlaşılacağı üzere, geçici işgöremezlik tazminatı, yaralanan kişinin iyileşme süresince çalışamaması nedeniyle ortaya çıkan zarar, bakıcı gideri ise iyileşme süresi veya ömür boyu başkasının yardımına ihtiyaç duyulması olup, TBK'nın 54. maddesinde sayılan bu zararlardan, zarar sorumluları 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. ve 91.maddeleri gereğince,

araç işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortası sorumlu olduğundan ve KTK'nın 98. maddesinde belirtilen SGK'nın sorumlu olduğu sağlık hizmet bedeli kapsamında geçici işgöremezlik zararı ve bakıcı gideri bulunmadığından ve Kanun ile düzenlenmeyen hususun zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ile düzenlenmesi mümkün olmadığı gibi kanun maddesine aykırı genel şart hükümleri de getirilemeyeceğinden davalı sigorta şirketinin geçici işgöremezlik zararından sorumlu olmayacağı yönündeki istinaf gerekçesi yerinde değildir.

4- HMK’nın 26.maddesi, "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmünü içermektedir. Mahkemece, HMK'nın 24, 25 ve 26. maddelerinde düzenlenen tasarruf, taraflarca getirilme ve taleple bağlılık ilkelerinin uygulanması gerekmekte, taleple bağlılık kuralına aykırı olarak talepten fazlasına karar verilmesi usûle aykırıdır.

Somut olayda, davacı vekili HMK'nın 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak açtığı davada, dava dilekçesinde kusur oranına göre 1.000,00 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının davalı ... Sigorta Şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini istemiş, yargılama sırasında geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebini ...

Sigorta Şirketi yönünden 32.071,33 TL olarak artırmış, 14.05.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile de, ... Sigorta Şirketi yönünden geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 268.000,00 TL olarak ıslah etmiş, mahkemece davalı ... Sigorta Şirketi yönünden 4.376,92 TL geçici iş göremezlik tazminatının 13.10.2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 268.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı ...

Sigorta Şirketinden 13.10.2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş olup, bu durumda davacının talep sonucu olan 268.000,00TL aşılmak suretiyle karar verildiği gibi davalı sigorta şirketinin sakatlık teminat limiti kapsamında geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatından olay tarihinde geçerli olan 268.000,00TL teminat limiti ile sorumlu olduğu gözden kaçırılarak hem geçici ve sürekli iş göremezlik teminat limiti aşılarak hemde HMK'nın 26. ve 297. maddelerine aykırı şekilde davacının talebi aşılarak karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Mahkemece, bu esaslara ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun "taleple bağlılık ilkesi" başlığını taşıyan 26. maddesindeki düzenlemeye aykırı şekilde hüküm kurulması usûle aykırı olduğundan mahkeme kararının kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle; davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin sair istinaf istemlerinin reddine, davacı lehine talep aşılarak hükmedilen tazminat yönünden kararının kaldırılmasına, istinaf konusu yapılmayan kısımlar baki kalmak üzere, HMK'nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

II - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-Davalı ... Sigorta Şirketi tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek hâlinde iadesine,

2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... Sigorta Şirketi tarafından yapılan 371,60 TL tebligat ve posta masrafı ile 1.169,40 TL istinaf başvurma harcının davacıdan tahsili ile adı geçene verilmesine,

3-İstinafa başvuran tarafından yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,

4-Kararın usûlüne uygun olarak taraflara tebliğine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde Yargıtay'da TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 08.05.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.n