Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/781 K.2026/329

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 05.10.2019 tarihinde davalı şirketinin işleteni olup davalı sigorta şirketine ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında bu araçta yolcu olarak bulunan davacının ağır şekilde yaralandığını ve kalıcı iş göremezliğe maruz kaldığını, kazanın meydana gelmesinde davacının kusuru bulunmadığını, aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığını, ancak sürekli iş göremezlik zararının tamamı ile karşılanmadığını, limiti aşan kısım yönünden ihtiyari mali sorumluluk sigortacısının sorumlu olduğunu,

davalı sigorta şirketine başvuru ve arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını, 6100 sayılı HMK’nın 107. maddesi uyarınca açıldığını belirterek, davacının trafik sigortasınca karşılanmamış limiti aşan maddi zararının tazmini amacıyla talep artırım hakkı saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında talebini 3.889.538,90 TL olarak artırmıştır.

Davalı sigorta şirketi vekili, davacı tarafça arabuluculuğa başvurulması üzerine zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davacı sigorta şirketi ile anlaşma sağlandığını ve 280.000,00 TL ödeme yapıldığını, anlaşma neticesinde davacının sürekli maluliyet tazminatına ilişin tüm haklarından feragat ettiğini, davanın zamanaşıma uğradığını ve zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, maluliyete ve kusura ilişkin Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...

AŞ vekili, davaya bakmaya mahkemenin yetkisiz olup yetkili mahkemesinin Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, kazanın meydana gelmesinde davalıya ait aracın sürücünün kusuru bulunmadığını, davalının ... bisiklet takımının sponsoru olup bu kapsamda araç temin edildiğini, sürücünün bisiklet takımının öğretmeni olduğunu, davalının kusuru bulunmadığını, davacının kaza sırasında emniyet kemeri takmaktan kaçındığını ve zarara sebebiyet verdiğini ve tazminattan TBK'nın 51. Maddesi uyarınca indirim yapılması gerektiğini,

aracın davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olup 360.000,00 TL ödeme yapıldığını, ödemenin ve tarihinin sorulması gerektiğini, davacının maluliyetinin tüm tedavi belgeleriyle birlikte Adli Tıp Kurumu raporuyla belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkin olduğu, 09.09.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda kusur yönünden yapılan değerlendirmede kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, diğer araç sürücüsünün kusursuz olup davacının yolcu konumunda olduğu, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen 10.01.2023 tarihli rapordu davacının engel oranının % 40 olduğunun belirlendiği,

davalı sigorta şirketi tarafından 45.000,00 TL manevi tazminat ödemesi yapıldığı ve bakiye limit olan 205.000,00 TL ile sorumlu olduğu, aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve 05.03.2024 tarihli ek rapordaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davanın kısmen kabulü ile davalı ...

Sigorta AŞ’nin 31.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans oranında temerrüt faiziyle birlikte 205.000,00 TL bakiye poliçe limitiyle sınırlı olması kaydıyla diğer davalının ise 05.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans oranında temerrüt faiziyle birlikte 3.889.538,90 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı ...

AŞ vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

AŞ vekili istinaf dilekçesinde, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını ve davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacının maluliyet iddiasına ilişkin olarak hükme esas alınan raporda hesaplamanın Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yapıldığının belirtildiğini, raporun denetlenebilir ve somut olmadığını maluliyete esas alınmasının doğru olmadığını, Yönetmeliğe aykırı olarak düzenlendiğini, dirseğinden yaralanan davacı için omzunda maluliyet oluşmasının mümkün olmadığını,

maluliyet oranının fahiş hesaplandığını,davacı Antalya’da ikamet etmesine rağmen Dokuz Eylül Üniversitesinden rapor alındığını, Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapıldığını ve ibra ettiğini, davalının da ibrası anlamı taşıdığını, davalıdan talep edebileceği tazminat bulunmadığını, hükme esas alınan kusur raporunda davalıya ait aracın sürücüsüne % 100 oranında kusur izafe edilmesinin hatalı olduğunu, emniyet kemeri takmayan davacının kusursuz olduğu kabulüyle hazırlanan raporun eksik olduğunu, TBK’nın 52. Maddesi uyarınca müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini,

davalı sigorta şirketi tarafından ödenen tazminat miktarının güncel değeri tespit edilirken ödeme tarihindeki verilere göre tazminatın ne oranda ödendiğinin belirlenmesi gerektiğini, taleple bağlılık ilkesi gereği teminat limitini aşan maddi zararın hesaplanması gerektiğini, asgari geçim indirimi dahil edilmeden asgari ücretin netinin esas alınarak gelirin belirlenmesi gerektiğini, davalı şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını ayrıca bir menfaati olmaksızın araç temin etmiş olup hatır taşımacısı olduğunu, faiz oranı talebinin hukuka aykırı olduğunu, tazminata avans faizi uygulanmasının doğru olmadığını,

ancak yasal faizi hükmedilebileceğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olup aktüer bilirkişi raporunda AGİ indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, kısmi ödemenin güncellenerek mahsubunun hatalı olduğunu, davacının gelirinin asgari ücret olarak esas alınmasının doğru olmadığını, yeniden yargılama yapılması halinde hüküm tarihindeki güncel verilerin dikkate alınmasını talep ettiklerini belirterek istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca resen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, 05.10.2019 tarihinde davalı şirketin işleteni olup sigorta şirketine ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan aracın karıştığı kazada araçta yolcu olarak bulunan davacının ağır şekilde yaralandığını, zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yapılan başvuru ile ödeme yapıldığını, ancak sürekli iş göremezlik zararının tamamıyla karşılanmadığını belirterek sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde bulunmuş, mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı davalı ... AŞ vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

1-Dosya içeriğinden yargılama sırasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen 10.01.2023 tarihli raporda davacı hakkında düzenlenmiş tıbbi belgeler ve muayene bulguları belirtildikten sonra davacının omuz übduksiyon-adduksiyon kısıtlılığına bağlı üst ekstremite %2, Omuz indirnal ve eksternal rotasyon kısıtlılığına bağlı üst ekstremite % 3, üst ekstrimite toplam özürlülük oranının % 6, Tablo 2.3 kişinin özürlülük oranı % 4 (omuz için), Dirsek fleksiyon-ekstansiyon kısıtlılığına bağlı üst ekstremite % 13,

dirsek pronasyon-spinasyon kısıtlılığına bağlı üst ekstremite % 14, Üst ekstremite toplam özürlülük oranı % 27, Tablo 2.3 kişinin özürlülük oranı % 16 (dirsek için), el bileği fleksiyon-ekstansiyon kısıtlılığına bağlı üst ekstremite % 7, el bileği radial-ulnar deviasyon ıkısıtlılığına bağlı üst ekstremite % 6, toplam % 13, Tablo 2.3 kişinin özürlülük oranı % 8 (el bileği için), periferik sinir lezyonlarına bağlı üst ekstremite özürlülük oranları, periferal sinir lezyonu sonucu ortaya çıkan kavvet ve motor kayba bağlı üst ekstremite yetersizlik tespitine göre derece 4, (motor kayıp % 1-25), Tablo 2.14 Periferik sınırların motor,

duyu veya birleşik kayıplarının üst ekstremite neden olduğu yaralanmalar/Radial (dirsek, triceps sağlam) motor kayıp % 35, Bölüm 2.5 açıklamasına göre oranlar çarpıldığında üst ekstremite fonksiyon kaybı oranı % 9, Tablo 2.3 kişinin özür oranı % 5, Ulnar (ön kol proksimali) motor kayıp % 46, Bölüm 2.5 açıklamasına göre oranlar çarpıldığında üst ekstremite fonksiyon kaybı oranı % 12, Tablo 2.3 kişinin özür oranı % 7 ve vücut yüzeyinin % 10-19'unu kaplayan hipertrofik skar ve keloid/orta, kişinin özürlülük oranı % 10 olduğu, Balthazard formülü ile toplandığında kişinin tüm vücut özür oranının % 40 olduğunun belirtildiği,

mahkemece davacının sürekli iş göremezlik tazminatı bakımından bu rapor esas alınarak yargılama sürdürüldüğü, ancak raporda davacının görmüş olduğu tedavi sürecini ve sonuçlarını tam olarak yansıtılıp değerlendirilmediği, omuz yaralanmasının kaza ile illiyetinin açıklanmadığı, skar ve keloidin kalıcı olup olmadığı yönünde hüküm vermeye yeterli değerlendirme yapılmadığı, davalı tarafça bu rapora itiraz edildiği, davacının maluliyetine ilişkin raporun hüküm vermeye yeterli olmadığı anlaşılmıştır.

Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece, davacıda kaza nedeniyle meydana geldiği belirtilen yaralanmaların keloid veya hipertofik skar niteliğinde olup olmadığı, vücut yüzeyinde kapsadığı alanın oranın belirlenip değerlendirilmesi, ayrıca davacıda meydana geldiği belirtilen omuz yaralanmasının kaza ile illiyetinin bulunup bulunmadığının açıklanması, davacının tedavisinin sona erip ermediği, tedavi ile iyileşip iyileşmeyeceği, maluliyete neden olacak şekilde kalıcı hale gelip gelmediği,

araz bırakacak şekilde çalışmasına engel teşkil edip etmediğinin belirlenerek değerlendirilmesi ve davacının maluliyet oranının belirlenmesi için Adli Tıp Kurumundan ortopedi uzmanı ve plastik cerrahi uzmanının da bulunduğu heyetten olay tarihinde Yargıtay uygulamalarına göre Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre rapor alınması gerekirken eksik ve yetersiz rapora göre karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2-Dava dilekçesinde, trafik kazasında yaralanan davacı için zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında ödeme yapıldığı, ancak bu ödemenin zararını karşılamadığı belirtilerek zorunlu mali sorumluluk sigortasınca karşılanmamış limiti aşan maddi zararı nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talep edildiği,

mahkemece hükme esas alınan 05.03.2024 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda, davacı vekilinin 29.12.2023 tarihli dilekçesinde 05.01.2021 tarihinde yapılan 280.000,00 TL ödemenin zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sürekli iş göremezlik zararına ilişkin yapıldığını belirttiği, kaza tarihinde zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin 390.000,00 TL olduğu ve teminat limitini aşan zararın tazmini talep edildiği dikkate alınarak 390.000,00 TL ödeme yapıldığı kabul edilerek bu tutarın yasal faiz oranı ile güncelleştirilerek hesaplanan tazminattan mahsup edileceğinin belirtildiği,

dosya kapsamında aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında davacı tarafa ... Sigorta Şirketi tarafından 05.01.2021 tarihinde 280.000,00 TL, 04.01.2021 tarihinde 16.610,17 tarihinde ödeme yapıldığına ilişkin dekontlar ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda öncelikle davacı tarafa zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında yapılan ödemeye ilişkin hasar dosyası ve tüm belgelerin getirtilerek hangi zarar kalemine ilişkin olarak ödeme yapıldığının ve tutarlarının açıklığa kavuşturulması, daha sonra zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında yapılan ödeme tarihi itibariyle davacının zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limiti üzerinde sürekli iş göremezlik zararı bulunup bulunmadığının belirlenmesi,

zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi limiti üzerinde sürekli iş göremezlik zararı bulunduğunun belirlenmesi halinde ise rapor tarihi verilerine göre hesap yapılarak davacıya yapılan ödemenin yasal faiz ile güncellenmiş değeri mahsup edilerek tazminat tutarı belirlenmesi gerekirken ödeme tarihi verilerine göre yapılan ödemenin zararı karşılayıp karşılamadığı denetlenmeden ve ödeme tarihi itibariyle davacının zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi teminat limiti üzerinde zararı olup olmadığı belirlenmeden hesaplanan tazminata hükmedilmiş olması isabetsizdir.

Davalı ... AŞ vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurularının açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.