Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2025/924 K.2025/999

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda;

Dava konusu uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

1-Davalı ...'e mahkemenin gerekçeli kararın tebliği için çıkarılan tebligatın ceza ve infaz kurumunda tebliğ edildiği görülmüş, aleyhine hüküm kurulan davalı ...'ün ceza infaz kurumunda tutuklu olarak mı yoksa hükümlü olarak mı bulunduğu belirtilmemiştir.

Tebligat Kanunu'nun 28. maddesinde;

"(1) Tutuklu ve hükümlülere tebligat yapılmasını, bu kişilerin bulunduğu kurum müdürü, müdür yoksa orayı idare eden memur temin eder.

(2) Bir yıl veya daha fazla hürriyeti bağlayıcı ceza ile mahkûm olup kendilerine kanuni temsilci atanmış olanlara ait tebligat, 19 uncu maddeye göre yapılır.

(3) Tutuklu ve hükümlüye tebligat yapılamazsa tebliğ mazbatasına müdür veya memur tarafından belirtilen sebep şerh verilir.

(4) Tutuklu veya hükümlünün hastanede bulunması halinde dahi tebligat, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre yapılır.

Aynı kanunun 19. maddesinde ise;

(1)Kanuni temsilcisi bulunanlara yapılacak tebligat temsilciye yapılır.

(2)Kanuni temsilcisi bulunanlara kanun hükümleri gereğince bizzat kendilerine tebligat yapılması icap ederse temsilciye tebligat yapılmaz.

(3)Kanuni temsilcisi olmayıp da bulunması gerekenlere usulüne göre kanuni temsilci tayini yoluna gidilir.

Mahkemece davalı ...'ün ceza infaz kurumunda tutuklu yada hükümlü olarak bulunup bulunmadığı belirlenip, hükümlü ise TMK'nın 407. maddesi gereğince vasi atanıp atanmadığı araştırılarak vasi atanmış ise gerekçeli kararın davalının vasisine tebliğ edilerek istinaf süresinin beklenmesi, vasi atanmamış ise TMK'nın 407. Maddesi gereğince vasi atanması gerekip gerekmediği değerlendirilerek gerekmesi halinde vasi atanması için gerekli işlemler yapılarak gerekçeli kararın vasiye tebliğ edilmesi ve istinaf süresinin beklenmesinden sonra istinaf incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi,

2-Mahkemece davalı ... adına gerekçeli kararının tebliği için tebligat çıkarılmış, ancak bilinen adresine 7201 Sayılı Tebligat Kanunu'nun bilinen adrese tebligatı düzenleyen 10. maddesinin 1. fıkrasına göre tebligat gönderilmeden, Tebligat Kanunun 21. maddesine göre tebliğ edildiği görülmüştür.

7201 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile ilgili değişikliğe ilişkin Kanun gerekçesinde, kişilere getirilen adres kayıt sistemi zorunluluğu ile birlikte işleyişin kolaylaştığı dile getirilmiş, yapılan yeni düzenlemeyle, öncelikle yine bilinen en son adrese tebligat yapılacağı, tebligatın yapılmasını isteyenin veya tebligatı çıkartan makamın bildirdiği adresin, tebligata elverişli olmadığının anlaşılması ya da bu adrese tebligat yapılamaması halinde, muhatabın 5490 sayılı Kanun'a göre adres kayıt sistemindeki adresinin bilinen en son adresi olarak kabul edileceği ve tebligatın buraya yapılacağı açıklanmış, değişiklik ile birlikte adres kayıt sistemi dışında başkaca adres araştırması yapılmasının gerekmeyeceği vurgulanmıştır.

Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir. Bu değişikliğe göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanun'un 21. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligat, bilinen veya gösterilen adresine yapılacaktır.

Buna göre, ilk defa bildirilen adresin muhatabın (davalının) adres kayıt sistemindeki adresi veya başka bir adres olması arasında fark yoktur. Her iki adres de Tebligat Kanunu'nun 10/1. maddesi kapsamında bilinen adrestir.

Bildirilen adrese çıkarılan tebligatın bila tebliğ iade edilmesi halinde, iade edilme sebebine göre (adresten geçici olarak ayrılmış olması halinde TK'nın 21/1. maddesi, adresten tamamen ayrılmış olması halinde ise adresin adres kayıt sistemindeki adres olması halinde TK'nın 21/2. maddesi ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliği'nin 16/2. maddesi de nazara alınarak muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine Tebligat Kanunu'nun 21. maddesinin 1. ve 2. Fıkrasına göre tebligat çıkarılacaktır.

Bu durumda davalı ...'in bilinen en son adresine gerekçeli kararın tebliğe çıkarılması, bilinen adrese çıkarılan tebligatın bila tebliğ iade edilmesi halinde, iade edilme sebebine göre (adresten geçici olarak ayrılmış olması halinde TK'nın 21/1. maddesi, adresten tamamen ayrılmış olması halinde ise adresin adres kayıt sistemindeki adres olması halinde TK'nın 21/2. maddesi ve adreste bulunamaması veya adresin kapalı olması adres kayıt sistemindeki adresinin yerleşim yeri olduğu kabul edilerek tebligat yapılması ve istinaf başvuru süresi beklendikten sonra dosyanın istinaf incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.