Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2021/285 K.2022/1320

Eser sözleşmesinden kaynaklanan istirdat talepli davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle; müvekkilinin hazır beton üretim ve dağıtımı yaptığını, davalı ile akdedilen 07.03.2017 tarihli sözleşmeyle belirtilen şantiyedeki tesisin sökülmesi, tadilat işlerinin yapılması, eksik malzemelerin tamamlanması ve yeni ilavelerle montajının yapılması konusunda anlaşıldığını, davalının 09.03.2017 tarihinde işe başladığını, 45 günde teslim etmeyi taahhüt ettiğini, sözleşme gereğince davalıya toplam 50.000 TL ödeme yapıldığını, ayrıca 40.000 TL ve 30.000 TL bedelli iki adet çek verildiğini, davalının 22.04.2017 tarihinde işi bitirmesi gerekirken tamamlamadığını ve 29.07.2017 tarihinde tesisi terk ettiğini,

kendileri tarafından yapılan incelemede dilekçede listelenen eksikliklerin belirlendiğini, gecikilen dönemde tesis çalışmadığı için üretim yapılamadığını ve müvekkilinin bu nedenle zarara uğradığını öne sürerek menfi tespit davasının kabulü ile gecikmeden doğan zararların davalıya tazmin ettirilmesini ve yapılmış olan 50.000 TL

ödemenin tahsiline karar verilmesini dava etmiş; yargılama aşamasında menfi tespit talebine konu 70.000 TL bedelli iki adet çekin bankaya ibrazı üzerine ödendiğini belirterek, bedellerini istirdatlarına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

İlk Derece Mahkemesince. "Mahkememizce toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı yüklenicinin 07/03/2017 tarihli eser sözleşmesi ile, davalıya ait "... şantiye sahasındaki tesisin sökülmesi, tadilat işlerinin yapılması, eksik malzemelerin tamamlanması ve yeni ilavelerle birlikte montajının yapılması" işini KDV dahil 95.000,00 TL bedelle üstlendiği, işin süresinin 45 gün olarak belirlendiği,

eser sözleşmesinde yüklenicinin yapımını üstlendiği eseri fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine ve amaca uygun olarak imal edip iş sahibine teslim etme, iş sahibinin de teslim aldığı eserin bedelini ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, sözleşme konusu işin bedeli KDV dahil 95.000,00 TL olarak belirlenmesine rağmen, davacı tarafından davalı firmaya toplam 120.000,00 TL ödeme yapıldığı,

sözleşmede belirtilen bedelden 25.000,00 TL daha fazla ödenme yapılmış olmasının sözleşmenin 3. maddesinde yer alan “Eksik veya hatalı malzemeler ile ilgili firmamız tarafından yeni yapılacak imalatlar için (ayak, oluk, bant modülü vs.) 4,10 TL/kg'dır." şekildeki düzenlemeden kaynaklandığı, davalı yüklenicinin üstlendiği işi tamamlamadan işyerini terk ettiği, her ne kadar davacı tarafça davalının eksik bıraktığı işlerin 74.930,00 TL bedel ödenerek başka bir firmaya tamamlatıldığı iddia edilmiş ve buna dair fatura sunulmuş ise de, bilirkişilerce yapılan tespite göre davalının yaptığı iş bedelinin 50.000,00 TL olduğu,

bu durumda davacının davalıya 120.000 - 50.000 = 70.000,00 TL fazla ödeme yaptığı ve bunun istirdadını talep etmekte haklı olduğu, ayrıca davacı işin gecikmesinden kaynaklanan zararlarının da davalı tarafça tazminini talep etmiş ise de, bu yöndeki zararını belirleyip harcını ikmal etmediği gibi, gecikmeden kaynaklanan bir zararının varlığını da ispatlayamadığı" gerekçesiyle "Davanın KISMEN KABULÜNE.

70.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, " karar vermiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşmede kararlaştırılan ücretin yalnızca işçiliğin karşılığı olduğu, kullanılacak malzemelerin davacı tarafça temin edileceği, davacının ödediğini öne sürdüğü ücretin malzeme bedeli olduğu, davacının malzeme bedeli ve sözleşmede belirlenen iş bedelini ödemediği, sözleşme kapsamında yapılacak işlerin belirlendiği, müvekkilinin sözleşme dışı işler de yaptığı, şantiyeden ayrılırken yapılan işlerin fotoğraflarla kaydedildiği, davacının sözleşme dışı birçok iş yaptırdığı ve bu işlerin bedelini, kullanılan malzeme bedelini, sözleşmeye konu iş bedelini ödemediği,

ödeme yapılmadığı için müvekkilinin montaj işini yerine getiremediği, raporlarda işin %50 oranında tamamlandığı belirtilmesine rağmen davacının 70.000 TL alacağı bulunduğunun belirtildiği, mahkemece davacının yatırdığı harca istinaden harca denk gelen alacağa hükmedildiği, dava konusunun fazla ödenen paranın istirdadına ilişkin olduğu, oysa fazla ödeme bulunmadığı, davacının işi başkasına tamamlattığını ve zarara uğradığını öne sürerek talepte bulunduğu, işin başkasına yaptırıldığı için zararın bulunmadığı,

ancak işin gecikmesi nedeniyle zarar bulunduğu gerekçesiyle karar verilemeyeceği nedenleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve istirdat talepli olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde uyarınca istinaf nedenleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı Tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (md 2). Yargı harçları (1) sayılı Tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (md 15, 21). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). (1) sayılı Tarifede yazılı nispi karar ve ilâm harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.).

Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilâm harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.).

Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Somut olayda davacı iş sahibi, davalı yüklenici olup, taraflar arasında teklif ve kabul suretiyle 07.03.2017 tarihli yapılacak imalat ve iş süresini içerir KDV dahil 95.000 TL bedelli ve yine teklif kabulle kurulan 14.04.2017 tarihli yapılacak imalat ve birim fiyatları belirtir şekilde sözleşme ilişkisi kurulduğu, davacının her iki sözleşme kapsamında 50.000 TL nakit ve 70.000 TL bedelli iki adet çekle ödeme yapmış olduğu çekişmesizdir.

Davacı vekili dava dilekçesinde dava konusu 70.000 TL borçlu olmadığının tespiti olarak belirtilmiş ise de; sonuç ve istem kısmında borçlu olmadığının tespiti ile birlikte dava dilekçesinde açıkladığı 50.000 TL nakit ödemenin de tahsilini talep ettiği halde harcın 70.000 TL üzerinden yatırıldığı, yargılama aşamasında da harcın tamamlatılmadığı anlaşılmıştır. Oysa az yukarıda açıklandığı üzere yargı işlemlerinden alınacak harç yatırılmadıkça müteakip işlemler yapılamaz.

Mahkemece davacı tarafa peşin karar ve ilam harcını tamamlamak üzere süre verilip yatırılması halinde işin esası incelenerek karar verilmesi, aksi halde Harçlar Kanunu 30. madde hükmü gözetilerek karar verilmesi gerekirken açıklanan bu hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. (Yargıtay 15. HD'nin 2017/2595 E, 2018/285 K sayılı, 31/01/2018 tarihli ilamı)

Mahkemece taraflar arasındaki yukarıda belirtilen sözleşme kapsamında davalı yüklenici tarafından yapılan işlerin belirlenmesi ve ihtilafsız olan ödeme miktarının mahsubuyla davanın neticelendirilmesi gerekli olup,

bu kapsamda her iki sözleşme davacının dava tarihi itibariyle davalı yükleniciye gönderdiği eksik işlere ilişkin ihtarı ve davacının eksik bırakıldığı iddiasıyla dava dışı 3. Kişiye yaptırdığı işlere ilişkin faturada yazılı kalemler gözetilmek ve davalı yüklenici tarafından bakiye iş bedeli iddasıyla başlatıldığı belirtilen Bakırköy 8. İcra Müdürlüğünün 2017/21021 sayılı icra dosyası ile varsa bu takibe ilişkin açılmış dava dosyası da celbedilmek suretiyle mahallinde keşifle davacının her iki sözleşme kapsamında hak ettiği iş bedelinin belirlenmesi gerekirken belirtilen ilkelere uygun düzenlenmemiş ve denetlenebilir nitelikte olmayan

bilirkişi raporu esas alınarak hatalı değerlendirme ve eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun bulunmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK 353/1.a.4-6 maddeler gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır