Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2023/1084 K.2025/1098

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı ....Ltd.Şti vekili Av. ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili;taraflar arasında imzalanan 23.05.2018 tarihli inşaat sözleşmesi ile Bergama Şube Müdürlüğü sorumluluk alanında bulunan içme suyu şebekelerinin davalı şirketçe gösterilecek Kınık ilçesi ile Bergama ilçesi Pınarköy mahallesinde bulunan muhtelif cadde ve sokaklara içme suyu inşaatı sağlamayı üstlendiğini, Kınık ile Bergama içme suyu işleri için geri dolgu malzemesi kazı alanına müvekkili şirket tarafından yükleme hariç yapıldığını,

Pınarköy işi için başlangıçtan itibaren geri dolgu malzemesinin kazı alanına değil söz konusu köy girişindeki kazı alanına daha sonra ise karşı mahalledeki döküm alanına müteahhit tarafından getirildiğini, geri dolgu malzemesinin yükleme ve taşıma dahil olarak 3 km taşındığını, bu işlem için araç kiralama, yakıt gideri, 11000 ton geri yükleme malzemesinin taşıma ve yüklemesi olmak üzere toplam 112.552,00 TL + KDV ödediklerini, davalı tarafından yapılan işlerin karşılığında çek keşide edildiğini,

ancak 30.11.2018 tarihli çekin hak edişinin muhatap tarafından zamanında müvekkili şirkete ödenmemesi nedeni ile işçilere ödeme yapılamadığını ve işin durdurularak 2 günlük iş kaybı yaşandığını, iş kaybı sonucunda üç makine için 1.800,00 TL + KDV ve işçilik giderleri olmak üzere toplam 3.164,00 TL zarara uğradıklarını, muhatap şirketin ödemeleri kararlaştırılan zamanda yapmaması nedeni ile 31.03.2019 tarihli 51.408,00 TL bedelli, 30.09.2018 tarihli 60.000,00 TL bedelli, 30.09.2018 tarihli 106.000,00 TL bedelli çeklerin bozdurulduğunu ve bu nedenle 9.183,00 TL zarara uğradıklarını,

daha önce yapılan kalitesiz bypass nedeni ile 22.10.2018 tarihinde kanalın açılarak yeni bypass malzemesinin nakledildiğini ve kanalın tekrar kapatıldığını, bu işlem için 1.888,00 TL ödeme yaptıklarını, daha sonra Pınarköy'de bulunan 676 metrelik işin de tamamlandığını ancak 12.168,00 TL + KDV bedelinin ödenmediğini, müvekkili şirketin Kınık'ta 3020 metre Pınarköy'de 4700 metre iş yapmasına karşın diğer taşeronlara ödenen %20'lik fiyat farkının kendilerine ödenmediğini, Kınık'ta yapılan işlem için 16.912,00 TL + KDV Pınarköy'de yapılan işlem için ise 25.753,00 TL + KDV alacaklı olduklarını,

bunların haricinde Pınarköy'de yapılan 4500 metrelik iş için 144.000,00-TL, 4700 metrelik iş için 150.400,00 TL, 600 ton hafriyat nedeni ile 7.200,00 TL, 2 adet maslak kullanılması nedeni ile 12.000,00 TL, 30 adet brançman kullanılması nedeni ile 6.000,00 TL, Kınık'ta yapılan 580 metrelik iş için 16.240,00 TL, 3020 metrelik iş için 84.560,00 TL, 4618 ton hafriyat için 34.635,00-TL olmak üzere toplam KDV dahil 536.941,30 TL masraf yaptıklarını ancak bu bedelin de ödenmediğini,

müvekkili şirketin tüm edimlerini ifa ettiğini gerekli hesaplamaları yaparak 30.01.2019 tarihli davalıya gönderdikleri mail ile bu hususları bildirdiklerini ancak geri dönüş alamadıklarını, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete 30.09.2018 tarihli 90.000,00 TL bedelli, 30.09.2018 tarihli 35.000,00 TL bedelli, 30.09.2018 tarihli 60.000,00 TL bedelli, 31.11.2018 tarihli 106.000,00 TL bedelli, 31.03.2019 tarihli 51.408,00 TL bedelli çekler verildiğini, eksik ödemelerin yapılması için davalı yana için Kırıkkale 3. Noterliği kanalı ile 13.02.2019 tarih 1286 no'lu ihtarname gönderildiğini ancak ödemenin yapılmadığını ileri sürerek,

10.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini, 03.02.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; taleplerini 150.391,84 TL arttırarak, 10.000,00 TL'ye dava tarihinden, 150.391,84 TL'ye ise ıslah tarihinden itibaren, işleyecek sözleşmede belirtilen faiz oranı ile mahkeme tarafından kabul görmez ise ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar temsilcisi; yetki itirazı ile birlikte davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu ve davacının hak ettiğinden fazla bir bedel aldığını, davacının sözleşmeyi gerektiği gibi ifa etmediğini, yarım bıraktığını ve iş tamamlanmadan şantiyeyi terk ettiğini, eksik işler, test ve kontrollerin kendileri tarafından yapıldığını, kazı malzemesi nakli ve dolgu malzemesi nakli için bedellerin ödendiğini, hak ediş raporlarında bu durumun belirgin olduğunu, yapılan işler ve metrajların karşılıklı imzalandığını, birim fiyat cetveli uyarınca da ödemesinin yapıldığını, akdedilen sözleşmede fiyat farkı verilmeyeceğinin açıkça belirtildiğini,

davacının 3 ayda bitirmesi gereken işi 7 ay sonunda sözleşme gereğince kontroller ve testler yapılmadan eksik olarak bıraktığını, sözleşmede davacının tam ve eksiksiz olarak işin kesin kabule kadar yapılması halinde hak edişinin hesaplanacağının ve gecikilen her gün için % 005 oranında gecikme cezası ödeyeceğinin açıkça belirtildiğini, bilirkişi incelemesi ile davacı yanın alacaklı çıkması durumunda gecikme cezasının da hesaplanarak takas mahsup defini ileri sürdüklerini, davacının yaptığı fazladan bir iş olmadığını,

plan ve proje ölçütlerine göre yapılmayan zamanında tahkik ve tespit yapılmayan hak edişlerin davacıya ödenmeyeceğinin sözleşme ile kararlaştırıldığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacı tarafça ödenmeyen bakiye hakediş alacağı ve hak ediş karşılığı verilen çek bedellerine ilişkin ödemelerin geç yapılmış olması, tekrar bypass işlemi yapılması nedeniyle uğranılan zararların tazmini istendiği, davalı tarafça davacıya ödenmeyen hak ediş alacağı bulunmadığı, davacının edimlerini geç ifa ettiği, davalının gecikme cezası alacağı bulunduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesinin savunulduğu, ... ile davalı ... Müh. İnş. Har. San. ve Dış Tic.

Ltd. Şti. & ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi arasında düzenlenilen 10.08.2017 tarihli Bergama Şube Müdürlüğü Sorumluluk Alanında Bulunan İçme Suyu Şebekelerinin Bakım ve Onarımının Yapılması İşine Ait Sözleşme nedeniyle davacı ile davalı arasında 23.05.2018 tarihli alt taşeron sözleşmesinin düzenlendiği, davacı tarafça hak ediş ödemesinin davalı tarafça zamanında yapılmaması nedeni ile işin durdurulduğu,

hatalı bypass nedeni ile tekrar bypass işlemi yapılmak zorunda kalındığının ve çek bedellerinin geç ödenmesi nedeniyle uğranılan davacı zararlarına ilişkin, davalı tarafça da davacının işi yarım bırakıp, şantiyeyi terk ettiğine, işin davacı namına yaptırıldığına, gecikme yaşandığına ilişkin hak ediş tutanakları ve tarafların ticari defter ve kayıtlarında delil bulunmadığı, iş kabulünün asıl işverence yapıldığı, tarafların ticari defter kayıtlarının birbirini doğrulamadığı, yapılan işler karşılığı davacı ticari defter ve kayıtlarına göre davacının 160.391,84 TL alacaklı olduğu,

davalının ticari defter kayıtlarına göre ise davacının 2.688,00 TL alacaklı olduğu, davalı ticari defter ve kayıtlarında geçen 28.09.2018 tarihli 106.000,00 TL ve 02.01.2019 tarihli 50.000,00 TL ödemenin davalı tarafça ispat edilemediği, bu ödemelerin davacı kayıtlarında da bulunmadığı,

davacı tarafça düzenlenilen 1.703,84 TL faturanın davalı kayıtlarında görülmemesi de dikkate alındığında, davacının 155.990,00 TL alacaklı olduğu hususlarının, bilirkişi raporu, tarafların ticari defter ve kayıtları ve tüm dosya içeriği ile anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 155.990,00 TL'nin 10.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 04/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bakiye 145.990,00 TL'sine ıslah tarihi olan 03/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine karar verilmiştir.

Davalı ....Şti vekili Av. ... istinaf başvurusunda; usule ilişkin olarak, davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkilinin ... ihalesinde ortaklık yaptığı ... İnşaat firması ile 2019 Temmuz ayında alınan karar ile yollarını ayırdığını, 2019 Aralık ayında ... İnşaat firması ile yapmış olduğu devir sözleşmesi ile 2019 öncesi ve sonrası borçlardan ibra ile ... ihalesini ...

İnşaat firmasına devrettiğini, devire ilişkin devir kararının ve devir sözleşmesinin ekte sunulduğunu, bu devir sözleşmesi ile ... İnşaat'ın devir sözleşmesinden önce ve sonrasında yapmış olduğu işlem ve eylemlerden dolayı sorumluluğu bulunmadığını, dava sürecine ilişkin gelişmelerden müvekkili ...Şti'nin hiçbir şekilde haberi olmadığını, müvekkili şirkete hiçbir şekilde tebligat yapılmadığını, dava dosyasında müvekkili vekili olarak görülen Av....'in ...

İnşaat firmasının vekili olup, müvekkili tarafından kendisine hiçbir şekilde vekalet verilmediğini ancak dava dosyası boyunca müvekkili vekili olarak görüldüğünü, davaya konu olaya ilişkin esas muhatabın ... İnşaat olmasına rağmen müvekkilinin gösterildiğini, dava dilekçesi ... ...

Ortaklığa açılmasına rağmen yargılama sürecinde müvekkilinin yargılamanın hiçbir aşamasına katılmadığını, yargılamanın hiçbir aşamasından da haberi olmadığını, gerekçeli kararda da görüleceği üzere bahse konu dava dosyasında tek taraf ve sorumlu olarak müvekkilinin gösterildiğini, davalı şirketin merkezi İstanbul olduğu için yetkili mahkemenin İstanbul Çağlayan Mahkemesi olduğunu, davalı ...

İnşaat vekili cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuş olup, mahkemece uygun görülmediğini, usule ilişkin eksik yargılama yapılmasından dolayı davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, esasa ilişkin ise, mahkeme kararında "...tarafların ticari defter kayıtlarının birbirini doğrulamadığı yapılan işler karşılığı davacı ticari defter ve kayıtlarına göre davacının 160.391,84 tl alacaklı olduğu, davalının ticari defter kayıtlarına göre ise davacının 2.688,00 tl alacaklı olduğu, davalı ticari defter ve kayıtlarında geçen 28.09.2018 tarihli 106.000,00ve 02.01.2019 tarihli 50.000,00 ödemenin davalı tarafça ispat edilemediği,

bu ödemelerin davacı kayıtlarında da bulunmadığı, davacı tarafça düzenlenilen 1.703,84 tl faturanın davalı kayıtlarında görülmemesi de dikkate alındığında davacının 155.990,00 tl alacaklı olduğu, bilirkişi raporu, tarafların ticari defter ve kayıtları ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir." denilerek davanın müvekkili aleyhine kabulüne karar verildiğini,

davalının cevap dilekçesinde borcunun olmadığını beyan etmesine ticari defterlerin bilirkişi tarafından incelemeye tabi tutulmasına ve bilirkişinin kök raporda da verdiği değerlendirmeye göre "...mali müşavir bilirkişi tarafından davalının itiraz dilekçesi ekinde sunduğu banka dekontları incelendiğinde; davacının 2018 ve 2019 yılı ticari defter kayıtları sabit olmak üzere;

davacının 2018, 2019 yılında davalıya 7 adet 506.799,84 fatura düzenlediği davalının 346.408,00 TL ödeme yaptığı (506.799,84 - 346.408,00)=160.391,84 TL alacaklı olduğu yönünden kök raporda görüş beyan edilmiştir davalının itirazı neticesinde 156.000,00 TL makbuzların kabulü halinde (160.391,84-156.000,00)= 4.391.84 TL davalıdan alacaklı olduğu, davalının ticari defter kayıtlarına göre, davacının 6 adet 505.096,00 fatura kestiği davalının 502.408,00 TL ödeme yaptığı (505.096,00-502.408,00)=2.688,00 TL davacıya borcunun bulunduğu, tarafların ticari defterlerini birlikte değerlendirildiğinde;

davacının ticari defter kayıtlarına göre 4.391.84 tl alacaklı davalının ticari defter kayıtlarına göre 2.688,00 TL davacıya borçlu olduğu (4.391.84-2.688,00)=1.703.84 fark olduğu farkın nedeni davacı tarafından davalıya düzenlenen 06.09.2019 tarihinde düzenlen 87254 seri nolu 1.703,84 TL miktarlı faturanın davalının ticari defter kayıtlarında olmamasından kaynakladığı takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere davacının 1.703.84 TL miktarlı faturayı davalıya tebliğ ettiğini kanıtlaması halinde 4.391.84 TL aksi durumda 2.688,00 TL alacaklı olduğu görüş ve sonucuna ulaşılmıştır.

davalının ödediğini beyan ettiği ve kendi ticari defter kayıtlarında görülen 28.09.2018 tarihli 106.000,00 TL ve 02.01.2019 tarihli 50.000,00 TL ödeme yapıldığının davalı tarafça ibraz edildiğinin ispatı durumunda davalının ticari defter kayıtlarında olmamasından kaynakladığı takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere davacının 1.703.84 TL miktarlı faturayı davalıya tebliğ ettiğini kanıtlaması halinde 4.391.84 TL aksi durumda 2.688,00 TL alacaklı olduğu görüş ve sonucuna ulaşılmıştır..." denildiğini, bilirkişi kök ve ek raporunda da geçtiği ve ticari defter incelemesi ile kabul gördüğü üzere davalı ...

İnşaatın davacıya 106.000,00 TL ve 50.000,00 TL ödeme yapmasına, ödeme dekontlarını da dava dosyasına sunmasına rağmen mahkemece bu ödeme dekontlarının davacının alacağına ilişkin borca ait dekontlar olduğunun ispat edilemediğinden bahisle, haksız ve hukuksuz yere müvekkili aleyhine davanın kabul edildiğini, davalı ...

İnşaat'ın borçlu olmadığını, borcunu ödediğini, ödemeye ilişkin dekontları sunduğu halde borçlu sayıldığını, bu ödeme dekontlarının davaya konu borca ait olduğunun ispat edilemediğini ileri süren mahkemenin, ispat yükü ve sorumluluğunu dekontları ibraz etmesine rağmen davalıya bıraktığını, davacı hesabına geçen toplamda 156.000,00 TL'nin ne ödemesi olduğunu hangi maksatla davacını hesabına havale edildiğini bu paranın menşei ve kaynağının davacıya sorulmadığını ve ispat etmesinin istenmediğini, hal böyleyken mahkemece verilen kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı ....Şti vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dairemizin 12.09.2023 tarih ve 2023/663 Esas- 2023/900 Karar sayılı geri çevirme kararı gereğince mahkemece gerekçeli karar davalı ....Şti vekili Av. ...'e tebliğ edilmiş, istinaf başvurusunda bulunulmaması üzerine dosya istinaf talebinde bulunan davalı ....Şti vekilinin istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmiştir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde davanın taraflarının, müdahillerin ve yargılamanın diğer ilgililerinin, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları, bu hakkın; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını ve mahkeme kararlarının somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerdiği ifade edilmiştir.

Yine 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 36. maddesi ile İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması Hakkındaki Avrupa Sözleşmesi'nin 6. maddesinde hukuki dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olarak kabul edilmiştir. Bu durumda; davalı şirketin usulüne uygun olarak duruşmalara davet edilmesi zorunludur.

Bir başka anlatımla; mahkeme, davalı şirketi , savunma hakkı tanımak amacıyla usulüne uygun olarak cevap vermeye ve duruşmalara katılmaya davet etmedikçe yargılamaya devam edip hükmünü veremez.

Somut olayda, davalılar ... Müh. İnş. Harita San. ve Dış Tic. Ltd. Şti ve ... İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. aleyhine dava açıldığı, yargılama sırasında davalı ....Şti tarafından Av. ...'e vekalet verildiği, ....Şti adına yargılama aşamasında sunulmuş bir vekaletnamenin bulunmadığı, mahkemesince verilen istinafa konu kararın tebliğinden sonra ....Şti vekili Av. ... tarafından süresi içinde istinaf talebinde bulunulduğu, istinaf dilekçesinde davadan haberdar olmadıklarını, bu nedenle cevap verme, delil bildirme haklarını kullanamadıklarını da belirterek,

davalı ....Ltd.Şti'nin ... ihalesinde ortaklık yaptığı ....Ltd.Şti ile 2019 Temmuz ayında alınan karar ile yollarını ayırdıklarını, 2019 Aralık ayında ....Ltd.Şti ile yapılan devir sözleşmesi ile 2019 öncesi ve sonrası borçlardan ibra ile ... ihalesini ....Ltd.Şti'ye devrettiklerini, devre ilişkin tüm evrakların sunulduğunu, bu nedenle müvekkiline husumet düşmeyeceğini savunarak, bu kapsamda esasa ilişkin beyanda bulunma hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek kararı istinaf ettiği anlaşılmış olmakla , adi ortaklığı oluşturan ve davalı olarak gösterilen ve hakkında hüküm kurulan ....Ltd.

Şti'ye ilişkin yapılan yargılamada dava dilekçesi, bilirkişi raporlarının tebliğ edilmediği, tebligat yapılan Av. ...'in sadece davalı ....Ltd. Şti vekili olduğundan , yazılı şekilde hüküm tesisi hukuki dinlenilme hakkının (HMK m. 27) ihlali niteliğinde olup, verilen karar usul ve yasaya aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle, davalı ....Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4-6 maddeleri gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır