Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2023/1155 K.2025/1233

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; müvekkili Teşekküle ait Emet Bor İşletme Müdürlüğü Borik Asit Tesisi İçerisinde Yer alan Kaldırım, Yol, Orta Refüjlerinin Yenilenmesi Yapım İşinin ihalesinin 14.03.2018 tarihinde teklif birim fiyat yöntemi ile açık ihale usulüne göre gerçekleştirildiğini, davalı ... firması ile 16.04.2018 tarihinde, 2.377.700,00 TL bedel üzerinden sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre işin süresinin 240 gün, ikmalinin ise 15.12.2018 tarihi olduğunu, işin bitim tarihinde işletme müdürlüğü tarafından genel müdürlüklerine gönderilen 02.01.2019 tarih ve 12 sayılı yazıda;

işin geçici kabule hazır olduğu belirtildiğini, düzenlenen geçici kabul teklif belgesine istinaden kabul işlemlerinin gerçekleştirilmesinin talep edildiğini, buna istinaden oluşturulan geçici kabul komisyonunun 23-24.01.2019 tarihleri arasında yüklenici firma ...'in de katılımı ile geçici kabul işlemlerine başladığını ve 13 maddeden oluşan eksik, kusurlu imalat tespit ettiğini, bahsi geçen eksiklerin giderilmesi amacı ile yüklenici firmaya mevsimsel koşullarda göz önüne alınarak 30.04.2019 tarihine kadar cezasız süre verildiğini, verilen cezasız sürenin bitiminde eksikler giderilmediği takdirde,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 41.5.b maddesine istinaden sözleşmedeki günlük cezasının % 30'u oranında gecikme cezası uygulanacağının belirtildiğini, yüklenici firma tarafından itirazi kayıtla imzalanan söz konusu tutanağın, işletme müdürlüğü tarafından 31.01.2019 tarih, 2773 sayılı yazı ile yüklenici firmaya gönderildiğini, geçici kabul tutanağında belirtilen eksik ve kusurlu imalatların tamamlanması için 30.04.2019 tarihine kadar cezasız süre verildiğini, bu süre içerisinde eksikler giderilmediği takdirde günlük gecikme cezası uygulanacağının ifade edildiğini,

yüklenici firma tarafından Emet Bor İşletme Müdürlüğüne verilen 15.04.2019 tarihli yazıda; sökülüp yeniden yapılması istenilen beton yol imalatının (geçici kabul tutanağı, eksik kusurlu işler listesindeki 8. madde) büyük bir bölümünde yalnızca yüzeysel çatlaklar olduğu,

yol imalatının beton ve demir imalatında kusur olan bölgelerinde sökülüp yeniden imalat yapacağı hususlarının belirtildiğini, yüzeysel çatlak olan bölgeler için nefaset kesilmesinin talep edildiğini, yüklenici firmanın talebinin işletme müdürlüğünün 26.04.2019 tarih ve 1749 sayılı yazısı ile uygun bulunmadığını, davalı tarafça, geçici kabul tutanağında belirtilen eksik ve kusurlu imalatların giderilmemesi üzerine, işletme müdürlüğü tarafından eksiklerin yüklenicinin nam ve hesabına giderilmesi için 10.06.2020 tarihinde işin ihalesinin yapıldığını ve tarihinde ...-...

Mühendislik İnşaat Taahhüt firması ile 196.920,00 TL (KDV hariç) bedel üzerinden sözleşme imzalandığını, konu ile ilgili olarak İşletme Müdürlüğü tarafından yüklenici firmaya yazılan 10.07.2020 tarih ve 43885 sayılı yazıda; geçici kabul tutanağında yer alan eksik imalatların tamamlanmaması nedeniyle, söz konusu eksik ve kusurlu imalatları gidermek üzere 196.920,00 TL bedelle sözleşme imzalandığının belirtildiğini, gecikme cezası ve namı hesabına yapılan sözleşme kapsamında ödenen bedellerin firmalarından tahsil edileceğinin bildirildiğini, ...-...

Mühendislik İnşaat Taahhüt firması tarafından geçici kabulde tespit edilen eksik imalatların tamamlanması ile birlikte, geçici kabul tutanağının 03.11.2021 tarihinde onaylandığını, davalı ... firması nam ve hesabına yapılan işler nedeni ile ...-...

Mühendislik İnşaat Taahhüt firmasına, 28.09.2020 fatura tarihli 185.892,48 TL, 29.12.2020 fatura tarihli 46.473,12 TL olmak üzere toplam 232.365,60 TL ödemede bulunulduğunu, Emet Bor İşletme Müdürlüklerince, yüklenici davalı firmanın, geçici kabulde çıkması muhtemel işler için 70.596,28 TL ve imalat kaynaklı 60.000,00 TL olmak üzere toplam 130.596,28 TL blokaj kesintisi ile 143.000,00 TL nakit kesin teminatının bulunduğunu ifade edildiğini, ... firmasına ait, namı hesabına yapılan 196.920,00 TL (KDV hariç) sözleşme bedeli,

20.000,00 TL nefaset kesintisi ve 234.108,34 TL gecikme cezası (547 gün x 427,986 TL/gün) olmak üzere toplam 486.473,94 TL borcun, kurumlarında saklı tutulan işletme müdürlüğünün belirttiği toplam nakit tutarından veya varsa diğer alacaklarından tahsili için mali işlerce, davalının 270.486,24 TL'lik alacak bakiyesinden, 20.000,00 TL nefaset kesintisi ve 234.108,34 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 254.108,34 TL'nin tahsil edildiğini, firmanın nakit teminat hesabında 11.11.2021 tarihi itibari ile 16.377,90 TL alacak bakiyesi mevcut olduğunun belirtildiğini,

genel müdürlükleri tarafından yüklenici firmaya yazılan 24.12.2021 tarih 91584 sayılı yazılarında; verilen cezasız süre içerisinde geçici kabul eksikliklerinin tamamlanmaması nedeniyle, 30.04.2019 tarihinden namı hesabına yaptırılan eksikliklerin tamamlandığı tarih olan 28.10.2020 tarihine kadar geçen süre için günlük 427,986 TL'den toplam 234.108,34 TL gecikme cezası ile geçici kabul tutanağında belirtilen 20.000,00 TL nefaset kesintisi olmak üzere toplamda 254.108,34 TL lik tutarın 127.486,24 TL'si blokede tutulan alacağından, 126.622,10 TL'si ise nakit kesin teminatından tahsil edildiğini belirtilerek,

namı hesabına yaptırılan eksiklikler için oluşan ve adına kesilen KDV dâhil 232.365,60 TL tutarındaki yansıtma faturasının, Emet Bor İşletme Müdürlüğü hesabına 05.01.2022 tarihine kadar ödemesi için süre verildiğini, yüklenici firma tarafından belirtilen tarihe kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, nihai durumda yüklenici firma tarafından giderilmeyen geçici kabul eksiklerinin, namı hesabına yaptırılması sonucu oluşan KDV dâhil 232.365,60 TL tutarında kurum alacakları bulunduğunu belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalıdan 232.365,60 TL tutarında kurum alacaklarını fatura tarihlerinden itibaren işleyecek olan en yüksek ticari faizi ile birlikte tahsiline ticari faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı idare tarafından müvekkilinin eski adresine tebligat yapıldığını, yapılan tebligatların geçersiz olduğunu, müvekkilinin, ...

Genel Müdürlüğü ile yapmış olduğu sözleşme gereğince Emet Bor İşletme Müdürlüğü Borik Asit Tesisi İçerisinde Yer Alan Kaldırım, Yol, Orta Refüjlerinin Yenilenmesi Yapım İşini 14.03.2018 tarihinde bedeli KDV hariç 2.377.700,00 TL olmak üzere üstlendiğini, sözleşmenin 9. maddesi uyarınca 14.12.2018 tarihinde yüklendiği işi süresinde geçici kabule sunduğunu, davacı tarafça yapılan incelemeler sonucu işin geçici kabule uygun görülmesi üzerine geçici kabul komisyonu kurulduğunu ve 24.01.2019 tarihli yapım işleri geçici kabul tutanağı düzenlendiğini, geçici kabulün ihtirazi kayıtla imza edildiğini,

geçici kabul tutanağının aleyhe olan hususları ve özellikle 13 maddeden oluşan "Eksik ve Kusurlu İşler Listesi" nin gerçeği yansıtmadığını, tutanağın 8. maddesinde "Yüzeyinde büyük miktarda deformasyon gözlemlenen ve yüzeysel uygulamalar ile giderilemeyeceği tespit edilmiş olan İdari Bina önündeki 164x9,5m'lik alan, merkez kantar önündeki yaklaşık 10mx60m'lik alan, işletme girişi nizamiye yolu üzerinde kapalı otopark mevkii de bulunan yaklaşık 2x10m'lik alan,

Açık Stok-İşçi yemekhanesi-İtfaiye-Elektrik Atölyesi arasında bulunan kavşakta yaklaşık 2x17m'lik alanda tüm beton yol imalatının sökülüp teknik şartnamesine uygun olarak yenilenmesi," 9. maddesinde ise "Yapım İşleri Genel Şartnamesi 41. maddesinin 12. bendine istinaden;

beton yollarda bulunan çatlak ve yüzey deformasyonları için 20.000TL (Yirmibin Türk Lirası) nefaset kesilmesi," ifadeleri bulunduğunu, söz konusu yapıların eksik veya kusurlu olarak nitelendirilebilmesinin mümkün olmadığını, davacı kurum tarafından müvekkilinden listenin 8. maddesinde yer alan 2.773,00 m² beton yol imalatının sökülüp tekrar imal edilmesinin istendiğini, kusurlu olarak belirtilen yapıların büyük bölümünde beton ve demir imalatlarında herhangi bir yapısal kusur mevcut olmadığını, yalnızca yüzeysel (0-5mm) olarak görülen çatlakların kusur olarak kabul edilebileceğini ancak bu kusurların müvekkiline yüklenemeyeceğini,

imalatı yapılan yolda meydana gelen bu yüzeysel problemlerin tuzlama çalışmalarından ve yüksek tonajlı araçlar tarafından yoğun olarak kullanımından kaynaklı meydana geldiğini ve kullanıcı hatası niteliğinde olduğunu, TBK 476. maddesinin "Eserin ayıplı olması,

yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşın, iş sahibinin verdiği talimattan doğmuş bulunur veya herhangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek olursa İşsahibi, eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz." hükmüne haiz olduğunu, uyuşmazlık konusu yapılarda, beton ve demir imalatlarında problem olmaması nedeniyle istenilen yenileme talebi ve iş sahibine yüklenebilecek kullanım hatasının mevcut olması nedeniyle müvekkilinden 20.000 TL'lik nefaset kesintisi yapılmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı idare tarafından müvekkiline eksik işlerin bildirildiğini,

dosya konusu iş kapsamında müvekkili tarafından alt yüklenici sözleşmesi ile işin ...

İnşaat A.Ş.'ye verildiğini ve ......Şti ile yapılan sözleşme gereğince ......Şti'den eksikliklerin giderilmesi talebinde bulunulduğunu, bu talebin alt yüklenici tarafından yerine getirilmemesi üzerine alt yükleniciye, 4.01.2022 tarihli Ankara 63. Noterliği'nin 00281 yevmiye numaralı ihtarname çekildiğini, ihtarnameye alt yüklenici tarafından yasal süre içerisinde herhangi bir cevap verilmediğini, alt yüklenici ......Şti'ye Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/273 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davanınAnkara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/92 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiğini,

bu dosyanın halen derdest olduğunu, müvekkili ile ......Şti arasında imzalanan 23.05.2018 tarihli alt yüklenici sözleşmesi uyarınca eksiklikleri gidermekte sorumlu tarafın ......Şti olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, taraflar arasında 16.04.2018 tarihli "Emet Bor İşletmeleri Müdürlüğü Borik Asit Tesisi İçerisinde Yer Alan Kaldırım, Endüstriyel Beton Yol Yapımı, Orta Refüjlerin Yenilenmesi" sözleşmesinin bulunduğu, davalı tarafça alt yükleniciye işlerin yaptırıldığı, idare geçici kabul komisyonunun 24/01/2019 tarihli tutanağı ile 13 kalemdeki eksik ve kusurlu imalat tespit edildiği, eksiklerin giderilmesi amacı ile davalıya mevsimsel koşullarda göz önüne alınarak 30.04.2019 tarihine kadar cezasız süre verildiği,

verilen cezasız sürenin bitiminde eksikler giderilmediği takdirde, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 41.5.b maddesine istinaden sözleşmedeki günlük cezasının %30'u oranında gecikme cezası uygulanacağının belirtildiği, geçici kabul tutanağının davalı yüklenici ... tarafından ''itiraz hakkım saklı kalmak kaydıyla'' notu düşülerek imzalandığı, geçici kabul için hangi konularda itiraz edildiğinin açıklanmadığı, geçici kabul tutanağında davalının da katılımıyla tespit edilen eksikliklerin davalıdan kaynaklanan nedenlerle, hiçbir mücbir sebep olmaksızın, zamanında tamamlanmadığı,

sözleşme ve eklerine göre, davacı idarenin, eksiklikleri, davalı namına ifa ettirdiği, eksiklikler tamamlanıncaya kadar ceza uygulamasının sözleşmede ve eklerinde belirtilen oranlarda istenebileceği, sözleşmenin eki YİGŞ’nde eksikliklerin giderilmesinde gecikme olduğu takdirde bu gecikmenin 30 günü geçmesi halinde yüklenici hesabına eksikliklerin giderilebileceğinin belirtildiği dikkate alındığında eksikliklerin giderilmesi için 30.05.2019 tarihinden itibaren yüklenici hesabına eksikliklerin giderilmesine başlanması gerektiği,

bu amaçla yeni bir ihalenin yapılacağı ve ihale sürecinin yaklaşık 30 gün olacağı düşünüldüğünde eksikliklerin giderilmesi için yapılacak ihalenin 30.06.2019 tarihinde yapılması gerektiği, ancak ihalenin 1 yıl sonra gecikmeli olarak 30.06.2020 de yapıldığı 1 yıllık gecikmeli sürede enflasyona bağlı olarak işçilik ve malzeme maliyetlerindeki artışlar nedeniyle de nam ve hesaba ihalenin daha yüksek bedelle ihale edildiği,

bu kapsamda davacının YİGŞ’nde belirlenen 30 gün + ihale süreci için gerekli 30 gün + işin tamamlanması için gereken süre 124 gün olmak üzere toplam 30+30+124= 184 gün gecikme cezası (184 gün x 427,86 TL/gün = 78.726 TL) 2019'da olabilecek nam ve hesaba ihale değeri KDV dahil 218.860,37 TL ve nefaset bedeli 20.000,00 TL olmak üzere toplam 317.286,37 TL'nin davalıdan talep edilebileceği, davalının teminat ve blokaj alacağından, 257.218.38 TL'lik kısmın, davacı tarafından mahsup edildiği dikkate alındığında, davacının bakiye 60.067,99 TL alacağının bulunduğu,

taraflar arasındaki sözleşme, sözleşme eki idari ve teknik şartnameler, bilirkişi kurulu rapor ve ek raporu ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla davacı tarafça davalıya gönderilen yazıların davalı tarafça 15/04/2019 tarihli yazı ile bildirilen adrese yapılmaması nedeniyle dava tarihi öncesinde davacı temerrüdünün oluşmayacağı faiz başlangıcı yönünden gözetilerek, davanın kısmen kabulüne, 60.067,99 TL'nin dava tarihi olan 17.06.2022 tarihinden itibaren işhleyecek avans faizi ile birilkte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvurusunda; taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalı tarafça edimlerinin gereği gibi yerine getirilmediğini, geçici kabul tutanağında tespit edilen eksikliklerin davalı tarafça verilen süreye rağmen giderilmediğini, davalı firmaya onaysız geçici kabul tutanağının 31.01.2019 tarihli yazı ile gönderildiğini, davalı firma tarafından 15.4.2019 tarihli yazıda nefaset kesintisi talep edildiğini, sonraki tarihli yazıların da firmaya tebliğ edildiğini, YİGŞ’de ve diğer yasal metinlerde eksikliklerin yüklenici namına giderilmesi için bir süre konulmadığını,

bu nedenle bilirkişi raporunda idarenin eksik işlerin tamamlanması için yapacağı 2. ihale yönünden makul sürenin 30 gün belirlenmesinin hatalı olduğunu, 2. ihalenin 1 yıl içinde normal standart süreç sonunda gerçekleştiğini, gecikme cezasının sözleşme bedeli üzerinden günlük 427,986 TL olmasına rağmen bilirkişi raporunda yanlış olarak 427,86 TL hesaplandığını, davalarında haklı olduklarının bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, hükümde faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlendiğini, fatura tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı vekili istinaf başvurusunda; mahkemece taleple bağlılık ilkesine aykırı şekilde karar verildiğini, dava dilekçesinde dava değeri olarak belirtilen talebin üstünde davacının 317.286,37 TL talep edilebileceği kabul edilerek,

mahsup yapılıp karar verildiğini, kesin hesapların dosyaya kazandırılmadığını, kesin hak ediş raporu düzenlendikten sonra davacının talebinin tekrar değerlendirilmesi gerektiğini, YİGŞ 29.maddesinde mücbir sebepler arasında genel salgın hastalık sayıldığını, pandeminin Aralık 2019'da başladığını ve ifayı güçleştirdiğini, davacı idarenin mücbir sebebi yok sayarak ek edimler talep ettiğini, hatta yapılan işlerin sökülüp yeniden yapılmasını haksız olarak talep ettiğini, müvekkilin adres değişikliğini davacı kuruma ve ilgili yerlere bildirdiğini, buna rağmen idarece tüm tebligatların müvekkilin eski adresine yapıldığını,

sürenin uzamasına ve zararın büyümesine idarenin sebep olduğunu, geçici kabulde belirlenen eksikliklerin giderilmesi için müvekkile tebligat yapılmadığını, bilirkişi ek raporunda YİGŞ 41.maddesinin 5/b bendinde gecikme otuz günü geçtiği takdirde idare yüklenici hesabına eksikliklerin giderilmesini kendisi yaptırabilir hükmüne binaen idarenin yükleniciye tebligat yapacağına dair hüküm olmadığı yönündeki aleyhe yoruma katılmadıklarını, idarenin geçici kabulde belirlenen eksiklikleri müvekkile bildirdiği tarihten 1 yıldan daha fazla süre sonra giderdiğini, makul sürede yapılmayan 2. ihale giderinden müvekkilin sorumlu tutulamayacağını,

aksi durumun idare için aşırı yararlanma meydana getireceğini, makul sürede yapılmayan ihaleler için bu süre boyunca ceza kesilmemesi gerektiğini, eksik ve kusurlu işler listesinin gerçeği yansıtmadığını, müvekkil firma tarafından sözleşmeye uygun şekilde yapılan yolda kullanım nedeniyle meydana gelen deformasyondan müvekkilin sorumlu tutulamayacağını, eksik ve ayıba ilişkin ihtarlar usulüne uygun yapılmış olsaydı müvekkilin eksikleri gidermiş olacağını, 2.ihaleye gerek kalmayacağını, müvekkilin teminat ve alacağından hukuka aykırı olarak gecikme cezası kesildiğini, eksik işlerin giderilmesi için ... ...

Firması ile alt taşeron sözleşmesi imzaladıklarını, ihbar olunan ... şirketine davalı sıfatı verilmesi ve bedelin ondan tahsil edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle dava dilekçesinde talebin taraflar arasındaki sözleşme kapsamında geçici kabulde belirlenen eksiklerin giderilmesi için dava dışı yükleniciye ödenen nefaset bedeli, gecikme tazminatı, davalı teminatlarından mahsubuyla bakiye bedel için davanın açılmış bulunmasına,

davadan önce gönderilen ihtarın davalı şirketçe yeni adres bildirilmesine rağmen terk edilen önceki adrese yapılmış olmakla, bu nedenle temerrüde esas alınmaması yerinde olduğundan, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır