Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2023/151 K.2023/648

Asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilince asıl ve birleşen davalarda davalılar aleyhine açılan asıl davada tazminat, birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/207 Esas sayılı davada alacak, birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/518 Esas sayılı davada tapu iptali ve tescil, birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/709 Esas sayılı davada tazminat istemlerine ilişkin davalarda mahkemece verilen görevsizlik kararına karşı .... A.Ş vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı .....A.Ş. vekili; ...

Parselde kayıtlı arsanın malikleri ile davalı yüklenici arasında Ankara 49.Noterliği'nin 01/08/2012 tarih ve 10342 yevmiyeli "Düzenleme Şeklinde Arsa Satışı Karşılığı Hasılat Paylaşımı Sözleşmesi " yapıldığını, aynı noterliğin 12/01/2015 tarih ve 316 yevmiye numaralı " Düzenleme Şeklinde Tadil Sözleşmesi" ile ilk sözleşmede kısmi değişikliğe gidildiğini, bu ek sözleşmeyle, ana sözleşmenin 6. maddesindeki gelir paylaşımı hükümlerinin kaldırılarak. arsa payı ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri getirildiğini, bu değişiklikle yapılacak binada oluşacak bağımsız bölümlerden %55 'inin arsa sahiplerine,

geri kalan %45'inin de yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığını, sözleşmeye göre, iki blok halinde yapılan inşaatın, A Bloktaki 42 nolu bağımsız bölümünün, B Bloğun 1,2,3,4 numaralı dükkanları ile 2 ve 9. katlar arasındaki 5-52 dahil bağımsız bölümlerinin ( 48 adet bağımsız bölümler ) yine 15-17 katlar arasındaki 83-98 dahil bağımsız bölümlerinin ( 12 adet bağımsız bölüm ) müvekkiline ait olduğunu,

ayrıca müvekkili ile davalı yüklenici arasında düzenlenen Ankara 12.Noterliği'nin 02/05/2017 tarih ve 08328 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ile A Blokta 4.ve 5.katlarda bulunan 18-29 dahil bağımsız bölümlerin de (12 adet bağımsız bölümler ) müvekkili şirkete satıldığını, inşaat süresinde teslim edilmediğinden Ankara 25.Noterliği'nin 16/11/2016 tarih ve 24649 yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, bu ihtarnamenin sonuçsuz kaldığını,

sözleşmeye göre inşaatın teslimi gereken 01/04/2016 tarihinden bu yana 20 aydan fazla bir süre geçmesine rağmen teslimin halen de yapılmamasıyla müvekkilinin kira kayıplarına uğradığını belirterek; fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydıyla, inşaat sözleşmesi ile kendilerine düşen, A Bloktaki 42 nolu bağımsız bölüm,

B Bloğun 1,2,3,4 numaralı dükkanları ile 2. ve 9. katlar arasındaki 5-52 dahil bağımsız bölümler ( 48 adet ) yine 15-17 katlar arasındaki 83-98 dahil bağımsız bölümler ( 12 adet) için 01/04/2016 tarihinden itibaren uğranılan kira kayıplarının uzman bilirkişilerce tespit edilecek gerçek miktarının belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere şimdilik 45.000,00 TL kira kaybı tazminatının,

aynı şekilde Ankara 12.Noterliği'nin 02/05/2017 tarih ve 08328 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi uyarınca A Blokta 4.ve 5.katlarda bulunan 18-29 dahil bağımsız bölümler (12 adet ) için 01/10/2015 tarihinden itibaren oluşan kira kayıplarının uzman bilirkişilerce tespit edilecek gerçek miktarının belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere şimdilik fazlaya dair haklarımız da saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL kira kaybı tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/207 Esas Sayılı Dosyasında;

Davacı ... vekili; ... Parsele kayıtlı arsanın malikleri ile davalı yüklenici arasında Ankara 49. Noterliği'nin 01/08/2012 tarih ve 10342 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde arsa satışı karşılığı hasılat paylaşımı sözleşmesi yapıldığını, aynı noterlikçe 12/01/2015 tarih ve 00316 yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki tadil sözleşmesi ile ilk sözleşmede değişiklik yapıldığını, ana sözleşmenin 6. Maddesindeki gelir paylaşımı hükmünün kaldırılarak,

arsa payı ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri getirildiğini, bu değişiklikle yapılacak binada oluşacak bağımsız bölümlerden %55'inin arsa sahiplerine, geri kalan %45'inin de yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığını, aslında müvekkilinin inşaattan daha fazla pay alması gerektiğini, paylaşımın haksız olduğunu, mevcut paylaşıma göre iki blok inşaattan ibaret olan taşınmazın A Blok 43 numaralı bağımsız bölüm, B Blok 10 ve 14. Katlar arasında 53-82 dahil bağımsız bölümlerin (30 adet) müvekkili ...'e ait olduğunu belirterek.

A Blok 43 numaralı bağımsız bölüm, B Blok 10. ve 14. katlar arasında 53-82 dahil bağımsız bölümlerin (30 adet) 01/04/2016 tarihinden itibaren uğranılan kira kayıplarının uzman bilirkişilerce tespit edilecek gerçek miktarının hesaplandığı anda artırılmak üzere, şimdilik 5.000,00 TL kira kaybı tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/518 Esas Sayılı Dosyasında;

Davacı ... Müh.A.Ş. vekili; davacı ile... parselde kayıtlı arsa sahipleri olan davalılar ... ve ... Malzemeleri Tic. ve San.

A.Ş. arasında, Ankara 49. Noterliği'nin 01/08/2012 tarihli sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşme tadili yoluyla arsa payı ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi paylaşım modeline geçilmesinin kararlaştırıldığını, işin teslim tarihinin 23/05/2018 olduğunu, 31/12/2015 tarihi itibariyle inşaatın %95 seviyesinde tamamlandığını ve 09/05/2017 tarihinde iskân ruhsatı almak için belediyeye müracaat edildiğini, iskân alınmasının davalılar tarafından bizzat engellendiğini belirterek;

kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince verilen vekaletten azil nedeniyle davalıların temerrüde düştüğünün tespitini, kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı işlerin takibi amacıyla davacı tarafa yetki ve izin verilmesini, yapımı gerçekleşen bağımsız bölümler yönünden tapu iptali ve davacı adına tescile karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/709 Esas Sayılı Dosyasında;

Davacı ... Müh. A.Ş. vekili; müvekkili ile... Parselde kayıtlı arsa sahipleri olan davalılar ... ve ... Malzemeleri Tic. ve San.

A.Ş. arasında, Ankara 49. Noterliği'nin 01/08/2012 tarih ve 10342 yevmiye numaralı sözleşme akdedildiğini, sözleşme tadili yoluyla arsa payı ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi paylaşım modeline geçilmesinin kararlaştırıldığını, işin teslim tarihinin 23/05/2018 olduğunu, 31/12/2015 tarihi itibariyle inşaatın %95 seviyesinde tamamlandığını ve 09/05/2017 tarihinde iskan ruhsatı almak için belediyeye müracaat edildiğini imalatı gerçekleştirilen %95 oranına göre bir kısım bağımsız bölümlerin davacıya devredildiğini ancak önemli bir kısmının azilname nedeniyle gerçekleştirilemediğini bu nedenle müvekkili şirketin zarara uğradığını belirterek;

kira kaybı bedeli ve tazminatın avans faizi ile birlikte şimdilik 75.000,00 TL üzerinden davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen davada davalılar vekilleri, kendileri yönünden açılan davaların reddini savunmuştur.

Mahkemece; asıl ve birleşen davaların, arsa sahibi ... ve .... A.Ş ile yüklenici .... A.Ş arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı alacak istemlerine ilişkin olduğu, 6102 Sayılı TTK'nun 5/3. maddesine göre.

Asliye Ticaret mahkemesi ile Asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olup, göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin 818 sayılı BK'nın 155 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmelerinin kendine özgü bir türü olduğu, bu sözleşmelerin bir tarafının arsa sahibi diğer tarafının yüklenici olduğu, bu tür sözleşmelerde arsa sahibi açısından güdülen amacın kullanmak için konut edinmek değil, arsasını değerlendir olduğu, yüklenici ....

A.Ş tacir ise de, ... ve .... A.Ş'nin arsa sahibi oldukları, ...'ün gerçek kişi olup tacir olmadığı, ....

A.Ş, tacir ise de; arsa sahibi olarak davacı(davalı) sıfatı bulunduğu ve dava konusunun ticari işletmesi ile ilgili olmadığı, bu duruma göre, dava ve birleşen davaların, karma sözleşme (satım+eser) niteliğindeki kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince alacak istemlerine ilişkin olup, anılan bu tür uyuşmazlıkların, 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde tahdidi olarak sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, davalılar arsa sahibi olup, dava her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan bir hukuk davası da olmadığından, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle.

HMK'nun 114/c ve 115/2.maddeleri gereğince göreve yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle; davanın ve birleşen Ankara 3. ATM'nin 2019/207 Esas, 13. ATM'nin 2019/518 Esas(bu dosyayla birleşen 6. ATM'nin 2019/709 Esas) sayılı davalarının usulden reddine, görevli mahkemenin Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

Mahkemenin asıl ve birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/207 Esas sayılı davasında davalı, birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/518 Esas ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/709 Esas sayılı davalarında davacı ... Müh.

A.Ş vekili istinaf başvurusunda; iş bu dava ile birleşen ve davacısı oldukları Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/518 Esas ve Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/709 Esas sayılı davaların dava dilekçelerinde; davalı arsa sahibi gerçek kişinin de tacir olması ve dava konusu arsanın davalıların ticari işletmesine dâhil olması nedeniyle Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinde açıldığının belirtildiğini, davalı arsa sahibi gerçek kişinin tacir olduğuna ve dava konusu arsanın davalının ticari işletmesine dâhil olduğuna ilişkin yevmiye defteri kayıtlarını sunduklarını,

tarafların tümünün tacir olduğunun ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmelerini ilgilendirdiğinin açıkça görüldüğünü, ayrıca, davalılardan bir tanesi tacir olmasaydı dahi; aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklandığından ve zarar tek olduğundan taleplerden birisi yönünden verilecek kararın diğerini de doğrudan ilgilendirecek nitelikte olduğundan, özel mahkeme ile genel mahkeme arasında “yargılama usulüne” dair esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla,

bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yapılarak uyuşmazlığın çözülmesi gerektiğini, bu hususun, hukukun öngörülebilir olmasının, usul ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereği olduğunu, tüm tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesini ilgilendirmesi nedeniyle, ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın, asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini belirterek; mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Asıl ve birleşen davalar, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tazminat, alacak ile tapu iptali ve tescil istemlerine ilişkin olup, mahkemece verilen görevsizlik kararına karşı asıl ve birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/207 Esas sayılı davasında davalı, birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/518 Esas ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/709 Esas sayılı davalarında davacı ... Müh. A.Ş vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil, alacak ve tazminat istemlerine ilişkindir. Uyuşmazlık davanın ticari dava olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Yasası'nın 3. maddesinde bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi gereğince her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklanan hukuk davaları, çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın kanun maddesinde sayılı davaların ticari dava olduğunu ve ticaret mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, yine Türk Ticaret Yasası'nın 5/1. maddesinde aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu belirtilmiştir.

Dava konusu somut olayda yüklenici şirket, arsa sahibi şirkete ve gerçek kişiye ait taşınmaz üzerinde arsa payı karşılığı konut inşaatı işinin yapımını üstlenmiştir. Anılan iş yüklenici ve arsa sahibi şirketin ticari işletmesiyle ilgili bulunmakta ve ticari şirketler yönünden ticari iş niteliği arzetmektedir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 15/01/2015 tarih ve 2014/5473 Esas-2015/192 Karar sayılı kararı da bu yöndedir.) Asıl davada taraflar tacir olup, uyuşmazlıklar aynı sözleşmeden kaynaklandığından, asıl ve birleşen davalar ile davaların tarafları arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan, birlikte görülmesi usul ekonomisi gereği de olup, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yapılarak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, mahkemece işin esası incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; asıl ve birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/207 Esas sayılı davasında davalı, birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/518 Esas ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/709 Esas sayılı davalarında davacı ... Müh. A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.3 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır