Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2023/33 K.2025/87

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; müvekkilinin mobilya imalatçısı olup, dekoratif işleri yaptığını, davalı tarafın ise mimari dekorasyon işleri ile uğraştığını, aynı zamanda da İzmir Çeşme'de bulunan ... isimli oteli işlettiğini, bu otelin bir kısım ahşap kapı ve süpürgelik işleri için müvekkili ile davalının 2018 Nisan ayında karşılıklı anlaşarak sözleşme imzaladıklarını, bu sözleşmeye göre iş bedelinin 51.800,00 TL olup, teslim tarihinin ise 15.05.2018 tarihi olarak kararlaştırıldığını, bedelin 20.000,00 TL'sinin peşin verildiğini,

davalının müvekkili ile ilk kez çalışmakta olduğundan vermiş olduğu avansa ve işe karşılık müvekkilinden 30.000,00 TL'lik teminat senedi aldığını ve açıkça bu durumun "Teminat Olarak, Teminat Senedi Alınacaktır.

Senet Tutarı 30.000 TL" beyanı ile sözleşmeye geçildiğini, müvekkilinin işi teslim ettiğini ancak davalı firmanın müvekkiline başkaca (ekstra fazladan) işler vereceğini söyleyerek müvekkilini oyaladığını ve teminat senedini kendisine iade etmediğini, davalının müvekkiline başka iş vermediğini ve teminat senedini de iade etmediğini, daha sonrasında ise haksız ve kötüniyetli şekilde 30.04.2018 tarihinde müvekkilinin kendisine teslim etmiş olduğu

“Teminat Senedini" müvekkiline iade etmeyerek ve anlaşmaya da aykırı şekilde doldurarak (düzenleme tarihi vs eklenerek) müvekkili aleyhine Ankara 18. İcra Müdürlüğü'nün 2019/10121 sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığını, oysa takibin konusu senedin, sözleşmenin teminatı olarak alınmış olduğundan arkasında da "teminat senedidir" şartı nedeniyle kambiyo senedi vasfı olmadığı gibi, bu senetten dolayı müvekkilinin borçlu olmasının da söz konusu olmadığını, ayrıca da bu senet teminat senedi olduğu için senedin bedelsiz olup, ifa uğruna verilmiş bir senet olmadığını,

bu senetten dolayı müvekkilinin lehdar davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek, İİK'nun 72/3 maddesi gereğince icra veznesine girecek paranın alacaklı davalıya verilmemek üzere ihtiyati tedbir kararı verilmesine, bu para yatırıldığında yapılmış olunan hacizler aşkın hale geleceğinden de dosyadan yapılmış olunan tüm hacizlerin kaldırılmasına ve bu senetten dolayı herhangi bir borçlarının olmadığına, Ankara 18. İcra Müdürlüğü'nün 2019/10121 sayılı icra takibinin iptaline, İİK'nun 72/5 maddesi uyarınca davalının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı tarafça dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilince davacı aleyhine başlatılan Ankara 18. İcra Müdürlüğü'nün 2019/10121 sayılı icra takip dosyasına konu senedin teminat senedi olduğu iddiasıyla açılan Ankara 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/689 Esas- 2020/593 Karar sayılı dosyasıyla davacının taleplerinin (şikayetin) reddine karar verildiğini,

verilen karar üzerine icra takip işlemlerine başlanması üzerine tamamen haksız ve hukuki dayanağı olmayan bir şekilde icra işmelerinin durdurulması için Ankara 12. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/1181 Esas sayılı dosyası ile şikayette bulunulduğunu ve bu dosyada da davacının şikayetinin reddine karar verildiğini, belirtilen dosyaların derdest olduğunu, davacının aynı iddiları Ankara 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/689 Esas sayılı dosyasında da ileri sürdüğünü, menfi tespit davasında hukuki yararın olmasının dava şartı olduğunu,

hal böyleyken davacının icra mahkemesinde ileri sürmüş olduğu teminat senedine ilişkin iddiasını bir de huzurdaki davada ileri sürmesinde hukuki bir yarar bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, öte yandan yargılamaya konu senette, keşideci ... mobilya Dekorasyon Tic. Ltd.

Şti olmadığını ve davada davacı tarafın ... olduğunu, davacının dayandığı sözleşmede taraf olmadığı gibi, sözleşmenin de dava dışı üçüncü firma ile imzalandığını, bu nedenle taraf olmadığı sözleşmeye dayanarak davacının borçlu olmadığı iddiasının kabul edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacı her ne kadar dava dilekçesinde tanık deliline dayanmış ise de davacının icra takibine konu senedin aksini yüksek mahkeme içtihatlarıyla da benimsendiği üzere senetle ispat etmesi gerektiğini, bu nedenle tanık dinletme talebine muvafakatlarının olmadığını (Yargıtay HGK'nun 07.07.2021 tarih ve 2017/19-3091 E- 2021/965 K),

senet altındaki imzanın davacıya ait olmakla, davacı tarafından imzanın kendisine ait olmadığı yönünde bir iddiasının da bulunmadığını, davacının borçlu olmadığının tespitini istemesinin mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın kanıtlanamadığından reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, taraflar arasında bila tarihli sözleşme ile davalı iş sahibi ... Mimarlık İnşaat Enerji Aydınlatma Turizm Ticaret Limited Şirketi ile davacı yüklenici ...

Mobilya Dekorasyon ... arasında ahşap kaplama, süpürgelik, kapı imalatına ilişkin olarak 51.800,00 TL birim fiyatlı sözleşme akdedildiği, işin 15.05.2018 tarihinde bitirileceği teminat olarak 30.000,00 TL bedelli teminat senedinin davacı yüklenici tarafından davalıya verileceği anlaşılmış olup, taraflar arasında kararlaştırıldığı tarihte yürürlükte bulunan TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu uyuşmazlık konusu olmayıp, yine her ne kadar davalı cevabında sözleşmedeki yüklenicinin limited şirket olduğu,

davanın ise gerçek kişi olan ... tarafından açıldığı savunmasında bulunulmuş ve sözleşme metninde yüklenici ünvanı olarak ...

Mobilya Dekorasyon Ticaret Limited Şirketi yazmakta ise de, esasen yüklenicinin şahıs şirketi olduğu ve sözleşme metnindeki limited şirketi ibaresinin gerçek durumu yansıtmadığı, sözleşme metninde "teminat senedidir" ibaresinin yazılmış olması tek başına senedin teminat amacıyla verildiğini ispatlamaz ise de, sözleşmede yüklenici tarafından teminat verileceğinin açıkça yazılmış olması, keşidecinin sıfatı, taraflar arasında başkaca bir hukuki ilişki olduğunun iddia ve ispat edilmemiş olması nazara alındığında, davaya konu kambiyo senedinin eser sözleşmesi ilişkisinin teminatı amacıyla verildiğinin kabul edildiği,

iş sahibi davalı tarafından ise işin teslim edilmediği, eksik ya da ayıplı yapıldığına ilişkin savunmada bulunulmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile Ankara 18. İcra Müdürlüğü'nün 2019/10121 sayılı takip dosyasının takibe konu olan 25/06/2018 düzenleme, 15/07/2018 vade tarihli keşidecisi ..., lehtarı ... Mim. Tic. Ltd. Şti olan 30.000,00 TL bedelli bonodan dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvurusunda; davanın kabulü kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece davanın kabulüne ilişkin gerekçesinin kendi içerisinde çelişki taşıdığını, gerekçeli kararda sözleşme metninde teminat senedidir ibaresinin yazılmış olması tek başına senedin teminat amacıyla verildiğini ispatlamaz ise de, sözleşmede yüklenici tarafından teminat verileceğinin açıkça yazılmış olması,

keşidecinin sıfatı, taraflar arasında başkaca bir hukuki ilişki olduğunun iddia ve ispat edilmemiş olması nazara alındığında iş bu davaya konu kambiyo senedinin eser sözleşmesi ilişkisinin teminatı amacıyla verildiğinin kabul edildiğini, takibe konu senedin kambiyo senedi vasfına haiz olup, taraflar arasında mevcut başka bir ilişkinin var olup olmadığının araştırılmasının hatalı olduğunu, dava dosyasında davacının iddiasını ispatlayan hiçbir delil bulunmamasına rağmen mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

6102 Sayılı TTK'nın 776/1-b maddesine göre bono "kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini" ihtiva etmesi gerektiğini, ödenmesi (tahsili) şarta bağlanmış bir senedin bono niteliğinde sayılamayacağını, bononun taraflar arasında düzenlenmiş bir sözleşme nedeniyle verilmiş olması (teminat senedi gibi) halinde, sözleşmenin karşılıklı edimleri içermesi nedeniyle senet bedelinin tahsilinin gerekip gerekmeyeceğinin yargılamayı gerektireceğini, teminat senedi itirazında dayanak bononun hangi ilişkinin teminatı olduğunun yazılı bir belge ile ispatlanmasının zorunlu olduğunu (Yargıtay HGK'nun 14/03/2001 tarih ve 2001/12-233,

20/06/2001 tarih ve 2001/12-496 sayılı kararları), takip dayanağı senedin teminat senedi olduğu iddiasının, hangi ilişkinin teminatı olduğu senet üzerine yazılmak suretiyle ya da takip dayanağı senede açık atıf yapan İİK'nun 169/a-1. maddesinde yazılı nitelikte bir belge ile ispatlanması gerektiğini, buna göre belgede, takip dayanağı senede açıkça atıf yapılması zorunlu olup, açıkça atıf yapıldığının kabulü için senedin, vade ve tanzim tarihleriyle miktarının belirtilmesinin gerekli olduğunu (HGK'nun 06.03.2013 tarih ve 2012/12-768 E- 2013/312 K, 20.06.2001 tarih ve 2001/12-496 sayılı kararları),

davacı tarafça bu hususta senede açıkça atıf yapan kanunun ve Yüksek Mahkeme İçtihatlarının aradığı şartları taşıyan İİK'nun 169/a maddesinde yazılı hiçbir belge ve delilin dosyaya sunulmadığını, bono üzerinde "teminat" ibaresinin bulunması ayrıca açıklanmadığı sürece başlı başına teminat iddiasını da ispatlamayacağını, senet üzerine hangi ilişkinin teminatı olduğu yazılı değilse borçlunun yapacağı teminat iddiasının borca itiraz niteliğinde olup, teminat ilişkisinin sadece bu ilişkinin tarafları arasında ileri sürülebileceğini, teminat ilişkisinin tarafı olmayan borçlunun böyle bir iddiada bulunamayacağını,

takibe konu senedin ön ve arkasında yazılı ibarede senedin hangi ilişkinin teminatı olduğunun yazılı olmadığı gibi, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede ve senet teslim belgesinde de senedin miktar, vade ve tanzim tarihleri yazılı olacak şekilde açık atıf yapılmadığını, ayrıca alacaklı müvekkili tarafından da bu iddia kabul edilmediğinden,

davacı tarafından ileri sürülen teminat senedi iddiasının geçersiz olduğunu, yine mahkemece 13/05/2022 tarihli celse oturumunda verilen (1) nolu ara karar uyarınca davacıya delil listesinde yemin teklifine başvurmuş olması sebebiyle yemin teklif olunacak ise yemin metnini ibraz etmek üzere 2 haftalık kesin süre verildiğini ve davacının dosyaya sunduğu 24/05/2022 tarihli beyan dilekçesi ile yemin teklifine başvurulmadığının beyan edildiğini ancak son çare olması ve tarafların delil listesinde yemin deliline dayanmış olmaları halinde yemin deliline dayanıp dayanmadıklarına yönelik hatırlatma yapılması gerektiğini,

mahkemece davacıya son çare olarak yemin teklifi hatırlatılatılarak, davacının da yemin deliline başvurmayarak iddiasını ispatlayamadığını ortaya koyduğunu, mahkemece bu doğrultuda dahi davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle İcra Hukuk Mahkemelerinin dar yetkili mahkeme olup, İcra Hukuk Mahkemesi'nce davaya konu bonoya ilişkin verilen kararın menfi tespit yönünden maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyeceğinin anlaşılmasına,

taraflar arasındaki sözleşme, bononun teslimine ilişkin belge ve teminat ibaresinin bulunduğunun anlaşılmasına göre, dosya kapsamı itibariyle davacının iddiasını ispat etmiş bulunması nedeniyle delil olan yemine ilişkin ara kararın yerine getirilmemesinin usul ve yasaya aykırı bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır