Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2024/251 K.2025/1228

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; taraflar arasında 03.12.2019 tarihli Taahhüt/ İş sözleşmesinin akdedildiğini, müvekkili şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifa etmesine karşın davalı şirket tarafından ödenmesi gereken sözleşme bedelinin 139.286 USD'nin ödenmediğini, ayrıca sözleşmenin 5. maddesinde belirtilen 100.000 USD tutarındaki gecikme faizinin ödenmediğini, müvekkilinin cari hesapları incelendiğinde de bu hususların görüleceğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 3.000 USD'nin (dava tarihindeki döviz kuru 8.5128 TL Merkez Bankası kuru üzerinden şimdilik 25.530,00 TL) alacağın davalıdan ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili.

CFCU (Merkezi Finans ve İhale Birimi) Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'nün Video Konferans Projesi ihalesine müvekkili şirket ile davacı şirketin iş ortaklığını ibraz etmek suretiyle katılarak ihaleyi aldığını, müvekkili şirketçe alınan ihale kapsamında taraflar arasında 03.12.2019 tarihli sözleşmenin akdedildiğini, akdedilen sözleşme uyarınca konusunu Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'ne satılan Video Konferans Sisteminin (mikrofon) teknik şartnameye göre davacı şirket tarafından 45 günlük süre içerisinde mevcut cihazlar üzerinde kurulup teslim edilmesinin,

kurumun kullanmakta olduğu Cisco Video Konferans cihazlarıyla uyumlu olarak çalıştırılmasının ve kuruma ihtiyaç duyulan eğitimlerin verilmesinin taahhüt edildiğini, taraflarca sözleşmenin 2.1.3. hükmü uyarınca sözleşme bedelinin KDV hariç 389.286,00 USD olarak belirlediğini, sözleşmenin 5.3. hükmünde yer alan ödeme planına göre müvekkili tarafından davacı şirkete 150.000,00 USD ödeme yapıldığını, ödeme planına göre bakiye tutarın ödenmesinin yazılımların mevcut cihazlar üzerine sistemin çalışır hale getirilmesi, eğitimlerin verilmesi, video konferans uç cihazları için Türk Malı belgesinin teslim edilmesi,

geçici kabulün gerçekleşmesi ve fatura düzenlemesi şartlarına bağlandığını, davacı şirket tarafından şartlara uyulmadığını ve teslimin süresinde gerçekleştirilmediğini, davacı şirket yükümlülükleri yerine getirmediğinden ihale kurumunun sözleşmeyi feshettiğini, kurum tarafından ödenen avansların iade alındığını ve müvekkili tarafından kuruma 68.325,28 Euro ceza bedeli ödendiğini, davacının kusurları nedeniyle idare ile akdedilen sözleşmenin feshedildiğini, davacı şirketin işyerinin kapatılması ve yönetim kurulu başkanı yurtdışına yerleşmesi sebebiyle müvekkili tarafından ödenen 150.000,00 USD'nin iade edilmesi hususunun görüşülemediğini,

bu hususta dava açma haklarının saklı tutulduğunu, müvekkilinin davacı şirkete borcunun bulunmadığını alacaklı konumda olduğunu, alacak talebinde bulunmuş ise de, önce sözleşme gereği üstlendiği edimlerini ifa ettiğini ispat etmesi gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkezi Finans ve İhale Birimi tarafından "... (Şirket Müdürü ... İnş. Taah. Tur. Hay. Ve Tar. Dan. Tic. Ltd. Şti.)" adresine gönderilen 04.05.2020 tarih 26758377/440.02.07/3435 sayılı yazı ile davacı ... Sis. A.Ş.'nin tedarikçi olduğu tespit edilen sözleşme bakımından eksiklikler bildirilerek sözleşmenin feshedildiği, yanlar arasında akdedilen sözleşmenin "Ödeme Şekli ve İşin Süresi " başlıklı 5. maddesinde.

"Geçmiş dönem Gecikme Faizi KDV hariç 100.000 USD'dir. (21.12.2018 tarihinde kurum ile imzalanan sözleşme sonrasında yaşanan gecikmeye ilişkin gecikme faizi cezasıdır.) Toplam Sözleşme Bedeli KDV Hariç 389.286 USD'dir. ... İşveren işe başlama avansı olarak, işin miktarının 150.000,00 USD'lik kısmını 29.11.2019 tarihinde 44.643,00 USD'lik kısmını 05.12.2019 tarihinde Yükleniciye belirtilen hesap numarasına nakden ödeyecektir.

Geri kalan 194.643,00 USD'li tutar gerekli yazılımların mevcut cihazlar üzerinde kurulup konfigürasyonlarının yapılarak sistemin çalışır hale getirilmesi ve eğitimlerin verilmesinden sonra, CFCU Geçici Kabul Prosedürü kapsamında Yüklenici tarafından Video Konferans Uç Cihazları için Türk Malı belgesinin Yüklenici tarafından isteğe uygun şekilde işverene teslim edilmesi ve geçici kabulün gerçekleşmesiyle Yüklenici tarafından KDV ilave edilerek Merkez bankası döviz satış kuru üzerinden fatura edilecek ve 5 iş günü içerisinde nakden tahsil edilecektir..." hükümlerinin düzenlendiği,

bunlara göre Göç İdaresi Genel Müdürlüğü için TR2014/RL/08/A2-02/002 Etkin Uyruk Tespiti İçin Geliştirme İşlemlerine Yönelik Ekipman Tedariki ve Grup 2 Video Konferans Ekipmanı ihalesi ile ilgili şartname ve genel hükümler çerçevesinde ihaleyi alan firmanın yükümlülüğünü yerine getirmemesi, vermeyi taahhüt etmiş olduğu ürünleri vermemesi ve eğitimlerini tamamlaması nedeniyle ihalenin iptal edildiği,

bu nedenle sözleşme kapsamında davacının alacağa hak kazanması bakımından "...gerekli yazılımların mevcut cihazlar üzerinde kurulup konfigürasyonlarının yapılarak sistemin çalışır hale getirilmesi ve eğitimlerin verilmesi " şartları sağlanmayarak geçici kabul de yapılmadığından bakiye alacağı talep koşullarının oluşmadığı kanaatine ulaşıldığı, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü için TR2014/RL/08/A2-02/002 Etkin Uyruk Tespiti İçin Geliştirme İşlemlerine Yönelik Ekipman Tedariki ve Grup 2 Video Konferans Ekipmanı ihalesi şartname ve genel hükümler çerçevesinde ihaleyi alan firmanın yükümlülüğünü yerine getirmemesi,

taahhüt ettiği ürünleri ve eğitimleri vermemesi nedeniyle ihale iptal edildiğinden işin tesliminin ve kabulünün mümkün olmadığı tespit edilmekle davacının taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 5.maddesi uyarınca ceza bedellerini talep koşulları da oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvurusunda; mahkemece davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya aykırı olup, dava dilekçesinde belirtilen hususlarda araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile karar verildiğini, 2023 tarihli bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olup, hükme dayanak alınmasının mümkün olmadığını, müvekkili ile davalı arasında 03.12.2019 tarihli İş/ Taahhüt Sözleşmesi akdedildiğini, müvekkilinin, sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifa ettiğini ancak davalı tarafından ödenmesi gereken sözleşme bedeli 139.286 USD'nin ödenmediğini,

bundan ayrı olarak sözleşmenin 5.maddesinde belirtilen 100.000 USD miktarındaki gecikme faizinin de ödenmediğini, bu durumun da müvekkilinin cari- muhasebe kayıtlarından açıkça görüleceğini, dosyaya dava dışı T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkezi Finans ve İhale Birimi tarafından davalıya dava konusu taahhüt ile ilgili olarak gönderilen yazılarda davalı ....Ltd.

Şti’nin kendi kusuru nedeni ile gerçekleştirmediği yükümlülüklerin belirtildiğini, bu kapsamda, müvekkili ile davalı şirket arasından akdedilen sözleşme gereklerini yerine getirmiş olması nedeniyle müvekkilinin davasında haklı olduğunun izahtan vareste olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasında 6098 sayılı Yasa'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu ve bu kapsamda davacı tarafça yapılan edimler kapsamında bir kısım ödemelerin yapıldığı hususu ihtilafsız olup, ihtilaf taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının yükümlülüklerinin tamamını yerine getirip getirmediği, tamamını yerine getirmemişse nedeni ve hangi oranda yerine getirdiği ve buna bağlı olarak sözleşmenin "Ödeme şekli ve işin süresi" başlıklı 5.maddesi kapsamında belirlenen toplam sözleşme bedeli kapsamında ödenmeyen bedelin olup olmadığı, varsa miktarı hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda, davalı ile dava dışı idare arasında dayanak olan sözleşmenin Türkçe tercümesine rastlanmadığından sözleşme kapsamındaki edimlerin hangi oranda dava konusu olayda taraflara ait olduğunun tespit edilemediği belirtilmiş, alınan rapora davacı tarafça teknik hususları içerecek şekilde itiraz edildiği anlaşılmış ise de, mahkemece ek rapor alınmadığı gibi, itirazlara ilişkin gerekçe kurulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılması gereken, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, davalı ve dava dışı idare ile yapılan sözleşme kapsamı, idare ile yapılan sözleşmenin feshindeki kusur durumu, sözleşmenin tam olarak ifa edilmemesinde davacı ile davalının kusurlu olup olmadığı, varsa denetime elverişli olacak şekilde nedenleriyle birlikte tespit edilmesi ve bu kapsamda davacı tarafça işin hangi oranda ifa edildiği, buna göre hak edeceği iş bedelinin olup olmadığı,

yapılan ödemeler de dikkate alınarak bakiye hakediş alacağının olup olmadığı konusunda ek rapor alınması ve sonucuna göre gerektiğinde konusunda uzman aralarında eser sözleşmeleri konusunda uzman bir bilirkişinin de yer aldığı yeni bir bilirkişi heyetinden dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli taraf itirazlarını karşılar yeni bir rapor alınarak, varsa itirazlar giderilecek şekilde inceleme ve değerlendirme yapılarak bir karar verilmesidir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır