Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2024/286 K.2024/413

Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talepli davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle; müvekkili ile davalı arasında çevre düzenleme ve bakım onarım işlerine ilişkin 24.07.2014 tarihli ve asfalt yenileme işlerine ilişkin 20.11.2014 tarihli iki sözleşme imzalandığını, müvekkilinin her iki sözleşmede kararlaştırılan işleri gereğince tamamladığını, geçici ve kesin kabullerinin yapıldığını, sözleşme kapsamında olmayan işlere ilişkin hesap ve ödeme aşamasında uyuşmazlık çıktığını, serilmeyen 930 ton mastik asfalt nedeniyle iş eksilişi ve dilekçesinde belirttiği kalemler yönünden iş artışı meydana geldiğini, müvekkilinin dilekçede fazlaya dair işler başlığı altında listelenen sözleşme dışı işleri yaptığını,

davalı kurumun kendi iç yazışma ve incelemelerinde sözleşme dışı işleri kabul ettiğini, hatta iş bedelinin hesaplandığını, ancak davalı tarafça 25.02.2019 tarihli yazıyla sözleşme dışı işler bedelinin ödenmeyeceğinin bildirildiğini, belge aslının müvekkiline 02.05.2019 tarihinde ulaştığını, arabuluculuk başvurusunda anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek yapılan işler bedeli ve mahrum kalınan kar nedeniyle şimdilik 10.000 TL'nin avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

17.07.2020 tarihinde kısmi ıslah ile talebini 601.363,29 TL'ye artırmıştır.

Davalı vekili özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacının sunduğu dilekçelerde iş bedelini belirterek ödeme talep ettiğini, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, çevre düzenleme bakım ve onarım işinin geçici kabulünün 02.12.2015 tarihinde, kesin kabulünün 16.06.2017 tarihinde yapıldığını, asfalt yenileme işinin ise geçici kabulünün 23.12.2014, kesin kabulünün 29.08.2016 tarihinde yapıldığını, sözleşmeler kapsamında yapılan işler bedelinin ödendiğini, dava konusu sözleşme kapsamında olmayan işlere ilişkin Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığınca incelemeler yapıldığını, rapor düzenlendiğini,

müvekkili personelinden oluşan komisyon tarafından raporlar hazırlandığını, ödeme konusunun yönetim kurulu taktirine bırakıldığını, yönetim kurulunun ise 08.02.2018 tarihinde ödeme yapılmamasına karar verdiğini, komisyon tarafından hazırlanan 18.05.2018 tarihli raporda her iki sözleşmeye ilişkin olarak dilekçede listelenen ilave işlerin yapıldığının belirlendiğini, yine komisyonun 25.05.2018 tarihli raporunda asfalt yenileme işine ait yapılan tüm ek imalatların artış miktarı ve fiyatlarıyla birlikte tespit edilerek müfettişliğe sunulmasının istendiğini,

müfettişlik yazısına istinaden düzenlenen raporda ise asfalt yenileme işleriyle ilgili olarak kontrol elemanlarınca yapılan metrajlar baz alarak 2015 yılı fiyatlarıyla hesaplandığını, işlerin sözleşmede belirtilen işler olduğunun tespit edildiğini, 4734 sayılı Kanun gereğince sözleşme bedelinin %10'una kadar iş artışı ödenebileceğini, iş artışı ödeme koşullarının belirtilen Kanunda belirlendiğini, sözleşme bedelinin %10'unu aşan bedelin ödenmesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince;"Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda açıklandığı üzere TMO Teknik İşler Dairesi Başkanlığı İşletme Şube Müdürlüğü tarafından Daire Başkanlığı'na hitaben yazılan 31.08.2015 tarihli yazıya göre Asfalt Yenileme işleri kapsamında %10’u aşan ilave işler bedelinin (388.488,46 TL – 72.206,24 TL)=316.228,22 TL olduğu,

yine davalı idare tarafından oluşturulan Komisyonun düzenlediği 25.05.2018 tarihli ek raporda Çevre Düzenleme işleri kapsamında %10’u aşan ilave işler bedelinin 209.438,99 TL olarak tespit edildiği böylece %10’u aşan ilave işler bedelinin KDV hariç (316.228,22 TL + 209.438,99 TL)= 525.667,21 TL olduğu saptanmıştır.

23. Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı gereğince alınan ek raporda, davacıya ödenmeyen 525.667,21.-TL'nin hesabında, kamu kurumlarının her yıl rutin olarak yayımladıkları “Birim Fiyat” listelerindeki işin fiilen yapıldığı 2015 yılı “Birim Fiyatlarının” dikkate alındığında; işbu “Birim Fiyatların” düzenlenmesinde. “Genel Gider ve Kâr” oranının % 25 oranında belirlendiği, bahse konu % 25 oranının içindeki.

“Genel Gider” payının %15 oranında olduğu, buna karşın “Yüklenici kârı oranının da” %10 oranında olduğu dikkate alındığında; bahse konu “Birim Fiyatların” kârsız iş bedelinin hesaplanmasında dikkate alınacak katsayı: (1,15 / 1,25) % 92 olduğu, bu hali ile, fiilen yapıldığı halde yükleniciye ödenmeyen iş bedeli; iş kalemlerinin yapıldığı 2015 yılı mahalli rayiçleriyle KDV dâhil 483.613,83.-TL olarak değerlendirilmiştir.

24. Mahkememizce Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı gereğince alınan bilirkişi heyeti raporu ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olduğu değerlendirilmiş ve hükmü esas alınmıştır.

25. Açıklanan nedenlerle, hükme esas alınan ve yukarıda yer verilen bilirkişi ek raporu, toplanan deliller, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler nazara alınarak yapılan değerlendirmelerde, fiilen yapıldığı halde yükleniciye ödenmeyen iş bedeli KDV dâhil 483.613,83 TL olarak hesaplanmış olup;

yine kaldırma kararı gereğince davacının 19.04.2018 tarihli dilekçesinin talebin sınırlandırması niteliğinde olmadığı nazara alınmış, ancak davalı yanın da istinaf isteminde bulunduğu ve istinaf sebeplerine göre mahkememiz önceki kararında hükmedilen tutarın usulü kazanılmış hak oluşturmayacağı..." gerekçesiyle "1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 2-483.613,83.-TL alacağın temerrüt tarihi olan 11.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE" karar vermiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığı, mahkemece bu konuda karar verilmediği, dava konusu olan sözleşme dışı yapılan ve %10 nispetindeki yasal iş artışını da aşan kısım için genel hükümlere göre talepte bulunulabileceği, TBK 82. madde gereğince sebepsiz zenginleşmeden doğan alacağın hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halde zenginleşmenin meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı, davacının dilekçesinde yaptığı iş kalemlerini ve masrafları miktar belirterek açıkladığı halde 10.000 TL için belirsiz alacak davası açtığı,

alacağın miktarını tam ve kesin olarak belirleyebilecek olan tarafın belirsiz alacak davası açamayacağı, ayrıca davacının basiretli bir tacir gibi davranmakla yükümlü olduğu, yapılan ve yapılmayan işleri ve bedellerini bilmesi gerektiği, belirsiz alacak davası açılamayacağından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine uygun olarak yapılan ihaleler sonucu akdedilen her iki sözleşme kapsamındaki işlerin geçici kabullerinin yapıldığı, kesin kabullerinin ise 29.08.2016 ve 16.06.2017 tarihlerinde yapıldığı, iş bedellerinin ödendiği,

10.08.2018 tarihli komisyon raporunda asfalt yenileme işinde fazla imalat bulunmadığının belirlendiği, kanun gereğince iş artışının sözleşme bedelinin %10'u ile sınırlandırıldığı ve %10'luk kısmın ödenme koşullarının da belirlendiği, komisyon raporlarında bakanlık oluru ile yükleniciye ödeme yapılıp yapılmayacağı hususunun yönetim kurulunun takdirine bırakıldığı, yönetim kurulunun ödeme yapılmamasına karar verdiği, avans faizi talebinin yersiz olduğu nedenleriyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talepli olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde uyarınca istinaf nedenleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında özellikle mahkemece Dairemizin 09.11.2022 tarih, 2021/258 esas ve 2022/1132 karar sayılı ilamında belirtildiği şekliyle sözleşme bedelinin %10'unu aşan iş artışı bedelinin mahalli rayiciyle hesaplanması hususunda ek rapor alınmasına ilişkin oluşturulan ara karar doğrultusunda alınan ek raporda yapıldığı yıl mahalli rayiciyle hesaplanabilmesi için uygulanan usulün kaldırma kararına ve dosya kapsamına uygun bulunduğunun anlaşılmış bulunmasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 madde gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır