Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2024/304 K.2024/624

Eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali talepli davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle; müvekkilinin perakende ve toptan cam ve ayna satışı yaptığını, davalıya da 2016 yılından itibaren ürün satmaya başladığını, 2017 yılı sonunda toplam 1.005.471,02 TL tutarında ürün sattığını, davalı tarafça toplam 834.816,70 TL ödeme yapıldığını, yine 2018 yılı Ocak ayında 306,80 TL bedelli ürün satıldığını, ürünlerin büyük bir kısmının ... isimli konut projesine gönderildiğini, müvekkilinin bakiye 170.961,12 TL alacağının ödenmediğini, bakiye alacağın tahsili için başlatılan 2018/10146 sayılı takibin haksız itiraz sonucu durduğunu, ürünlerin teslimi hususunda ihtilaf bulunmadığını, davalının borç miktarını bilebilecek durumda olduğunu öne sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili özetle; taraflarca akdedilen 06.10.2016 tarihli sözleşme ile müvekkili tarafından sipariş edilen birinci kalite guardian marka camların sipariş tarihinden itibarin 10 gün içerisinde teslim edilmesinin, aksi halde her gün için 1.000 TL cezai şart ödenmesinin kararlaştırıldığını, camların eksik teslim edildiğini, teslimin süresinde yapılmadığını, 05.12.2016 tarihli ihtarname ile cezai işlem uygulanacağının davacıya bildirildiğini, dilekçesinde listelediği 17.10.2016 tarih ve 270 sipariş nolu, 01.12.2016 tarih ve 308 sipariş nolu,

13.12.2016 tarih ve 315 sipariş nolu siparişlerin süresinde teslim edilmemesi nedeniyle sırasıyla 63.000 TL, 40.000 TL ve 77.000 TL olmakla, toplam 180.000 TL cezai işlem uygulanarak cari hesaptan mahsup edildiğini, yine dilekçesinde tablo halinde listelediği diğer siparişler için de gecikme yaşandığını, davacının guardian marka olduğu iddiası ile farklı renk tonunda camları teslim ettiğini, davacıdan teyit için yazılı imzalı belge istendiğini, gönderilen iki adet numuneden birisinin guardian marka olduğunun belirlendiğini, farklı marka camlar göndererek teslimde gecikmeye sebebiyet verildiğini,

müvekkili cari hesabına göre müvekkilinin 9.345,68 TL alacaklı olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; "...Somut olayda; taraflar arasında 2016 yılında işleyen cari hesap şeklinde ticari ilişki bulunduğu, cari hesap borcunun davalı tarafça ödenmemesi üzerine davacı tarafından takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 5.maddesi son fıkrasında. "Alıcı tarafından verilecek olan her 500,00m2 cam siparişi 10 gün içerisinde Ankara şantiyeye teslim edilecektir.

Sipariş tarihi itibariyle 10 gün içerisinde teslimatı yapılmayan camlar için her gün için 1.000,00-TL gün cezai şartı satıcı alıcıya ödemekle hükümlüdür" düzenlemesinin yer aldığı, davalının toplam 180.000,00-TL cezai şart uygulayarak bunu davacının cari alacağından düşmesi nedeniyle taralar arasında uyuşmazlık çıktığı, bilirkişilerin tespiti ve tüm dosya kapsamına göre davalının davacıya uygulaması gereken cezai şartın toplam 140.000,00-TL olması gerektiği, bu miktarın davacının cari alacağından düşüldüğünde davacının davalıdan 30.654,32-TL alacağının kaldığı anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde toplanan deliller, icra dosyası, ticari defter kayıtları, fatura ve cari hesap kayıtları, bilirkişi raporları ve tüm dosya içeriğine göre, davacı tarafın, cari hesap ekstresinden kaynaklanan ve bilirkişi raporları ile hesaplanan miktarda alacak için icra takibi yapmakta haklı olduğu,

davalının icra takibiyle temerrüde düşürüldüğü anlaşıldığından bu suretle 30.654,32-TL asıl alacak yönünden davanın kabulüne, bilirkişi raporunda hesaplanan asıl alacak miktarı üzerinden itirazın iptali ile icra takibinin devamına, nakdi alacak likit olduğundan hesaplanan %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine, davacının fazlaya ilişkin istemin ise reddine..." karar vermek gerektiği gerekçesiyle "...Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,

Ankara 5. İcra müdürlüğünün 2018/10146 Esas sayılı dosyasında davalının yaptığı itirazın 30.654,32TL asıl alacak üzerinden kısmen iptali ile takibin bu miktar üzerinden takip şartlarıyla devamına, 6.130,86TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE..." karar vermiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; cezai şartın yöntemine aykırı uygulandığı, davalının cezai şarta ilişkin fatura kesmediği, müvekkilinin tahsil edemeyeceği bedelin KDV'sini ödemek zorunda kalacağı, cezai şart için siparişin 500 m2 yi geçmesi ve camların 10 gün içinde teslim edilmemesi koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerektiğini, sipariş formaları ve sevk irsaliyelerinin birlikte değerlendirilmesinde sipariş formlarında yazılı cam ölçülerinin davalı tarafça bilahare değiştirildiğinin ve buna göre teslim edildiğinin anlaşılacağı, farklı ölçülerdeki camların sipariş dışı (ekstra) olmadığı,

işin gecikmesi nedeniyle davalıya 31.860 TL cezai şart uygulanmışken, davalının müvekkiline 180.000 TL cezai şart uyguladığı, heyete makine mühendisi dahil edilmiş ise de, yaptıkları itirazların değerlendirilmediği nedenleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki vakıa ve savunmaları tekrarla 25.12.2019 tarihli raporda müvekkilinin 354,68 TL alacaklı olduğunun belirlendiği, inşaat mühendisinin eklenmesiyle düzenlenen ek raporda sipariş tarihi itibariyle 10 gün içerisinde teslim edilmeyen ürünler yönünden cezai şart ödenmesi gerektiğinin belirtildiği, 17.10.2016 tarih ve 270 nolu siparişte belirtilen camların listelenen 9 adet irsaliye ile 07.11.2016 ila 09.02.2017 döneminde sipariş formundaki ölçülerde teslim edildiği, cam ölçülerinde değişiklik yapıldığı iddiasının doğru olmadığı,

2016/308 numaralı sipariş formunun 500 m2 den az olması nedeniyle cezai şart uygulanmamasının çoğun içinde az da vardır ilkesine aykırı olduğu, icra inkar tazminatına karar verilmesinin doğru olmadığı nedenleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali talepli olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İnceleme, HMK 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş olmadıkça veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir (TBK 179/2). İfaya ekli cezai şartın amacı borcun kararlaştırılan zaman ve yerde ifa edilmesini sağlamak, alacaklının borcun kararlaştırılan yer ve zamanda ifa edilmemesi sonucu uğradığı ya da uğrayacağı muhtemel zararı gidermektir.

Gecikme cezasının istenebilmesi sözleşmede açıkça kararlaştırılmış olmasını gerektirir. Alacaklı ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş ise, gecikme cezası isteyemez. Ancak aksi sözleşmede kararlaştırılabileceği gibi, alacaklının ifadan önce gecikme cezası hakkını saklı tuttuğunu gösterir davranışları mevcut ise, sonradan yapılacak teslim sırasında çekince koymamış olsa dahi gecikme cezası talep edebilir (Yargıtay 15. HD 12.04.2010, 2009/7003, 2010/2104).

Somut olayda davacı taşeron, davalı yüklenici olup, taraf arasında 06.10.2016 tarihli SİPARİŞ VE İMALAT FORMU başlıklı eser sözleşmesinin akdedildiği çekişmesizdir.

Sözleşmede nitelikleri belirtilen yaklaşık 5.000 m2 Guardian camların davacı tarafından imal edilerek Ankara şantiyesine teslim edilmesinin, davalı tarafından verilecek her 500 m2 cam siparişinin 10 gün içerisinde teslim edilmesinin, 10 gün içerisinde teslimatı yapılmayan camlar için günlük 1.000 TL cezai şart ödenmesinin kararlaştırıldığı; davalı tarafından düzenlenen sipariş formları üzerine davacı tarafından camların imal edilerek sevk irsaliyeleri ile teslim edildiği;

davacı tarafça cari hesap alacağına dayanılarak başlatılan Ankara 5. İcra Müdürlüğünün 2018/10146 sayılı ilamsız icra takibinde 170.961,12 TL asıl alacak ile 10.327,93 TL işlemiş faiz olmak üzere 181.289,05 TL toplam alacağın tahsilinin talep edildiği, ödeme emrinin tebliği üzerine borca itiraz edilmekle takibin durduğu, itirazın iptali talepli davanın İİK 67/1 maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılan eldeki davadan asıl alacak değeri gösterilmek suretiyle itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesinin talep edildiği,

mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinden taraf defterlerinin 20.10.2017 tarihi itibariyle davacının bakiye alacağının 170.654,32 TL olduğu hususunda birbirini teyit ettiğinin, davalı tarafça bu tarihten sonra 31.12.2017 tarihinde 2016/270, 2016/308 ve 2016/315 numaralı siparişler için toplam 180.000 TL ceza kesintisi yaptığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı vekilinin istinaf nedenlerinin incelenmesinde ise; davalı tarafın, davacının ürünleri teslimine ilişkin itirazının bulunmadığı, ürünleri teslim edildiğini kabul ettiği, ancak 2016/270, 2016/308 ve 2016/315 numaralı siparişlerin süresinde teslim edilmediğini, sırasıyla 63 gün, 40 gün ve 77 gün gecikmeyle teslim edildiklerini, sözleşme gereğince günlük 1.000 TL hesabıyla belirtilen siparişler için sırasıyla 63.000 TL, 40.000 TL ve 77.000 TL olmakla toplam 180.000 TL gecikme cezası kestiğini, gecikme cezasının mahsubuyla kendisinin 9.345,68 TL alacaklı olduğunu savunduğu,

sözleşmede kararlaştırılan cezai şart edimin süresinde ifa edilmemesine ilişkin olmakla ifaya ekli cezai şart olduğu, davalının savunmasında belirttiği sipariş formlarına konu camların davalı tarafça ihtirazı kayıt konulmaksızın 04.01.2017 ila 10.03.2017 döneminde teslim alındığı, davalı tarafça bu tarihlerden önce keşide edilen 05.12.2016/41772 yevmiye numaralı ihtarnamede ifaya ekli cezai şart talep etme hakkının saklı tutulmadığı, ihtirazı kayıt niteliğinde olmadığı, davanın ifaya ekli cezai şarta ilişkin diğer beyanlarının belirtilen teslim tarihlerinden sonraki döneme ilişkin olduğu,

davalı tarafın dayandığı 3 adet sipariş formundaki camlar ihtirazı kayıtsız teslim alındığından davalının ifaya ekli cezai şart talep etme hakkının düştüğü, bu nedenle davacının takip tarihi itibariyle bakiye 170.654,32 TL alacaklı olduğu bilirkişi raporuyla sabit olduğundan davanın kabulüne karar vermek gerekirken, davacının bakiye alacağı 170.654,32 TL'den davalının 31.12.2017 tarihinde belirtilen sipariş formları için kestiği toplam 180.000 TL cezai şart nedeniyle 500 m2'den az olması sebebiyle 2016/308 numaralı sipariş formuna ilişkin 40.000 TL cezai şart hariç tutularak,

diğer 2 sipariş formu için 140.000 TL mahsup yapılmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1.b-2 madde gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davalının takibe baki itirazın 170.654,32 TL asıl alacak için iptali ile takibin devamına, davacı tarafınca kesilen faturalar taraf defterlerine kayıtlı olmakla takibe konu alacak likit olduğundan icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır