Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2024/581 K.2024/612

Eser sözleşmesinden kaynaklanan ihtiyati haciz istemine ilişkin olarak mahkemece verilen ihtiyati haciz talebinin reddine dair karara karşı süresi içinde ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekili özetle; müvekkili şirketin borçlu şirket tarafından devralınan ...

Ankara...Şirketi tarafından yapılan "Ankara Mücavir Sınırları İçerisinde........ ihalesinin müvekkili uhdesinde kaldığını, taraflar arasında 29.07.2021 tarihli sözleşmenin imzalandığını, müvekkilinin yapım işini tamamladığını, ancak karşı tarafın iş bedelini ödemediğini, müvekkilinin faturaya bağlanmış 46.752.072,91 TL alacağının bulunduğunu, müvekkili tarafından 06.11.2023 tarihinde karşı taraf 46.752.072,91 TL alacak üzerinden cari hesap mutabakat talebi gönderildiğini, karşı tarafın 17.04.2023 tarihli ... ...

Gazetesi'nde yayımlanarak yürürlüğe giren İç Yönergesi gereğince imza yetkilisi olan kişinin cevaben gönderdiği e-postada. "46.752.072,91.-TL cari hesapta mutabık olduklarını" belirttiğini ve kaşe, imza yaparak cari hesap mutabakatını gönderdiğini ileri sürerek karşı tarafın menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları hakkında cari hesap mutabakatıyla kabul edilen tutar için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; "...Somut olayda; ihtiyati haciz talep eden vekilinin mahkememizin 2023/152 Değişik İş sayılı dosyasında 21/11/2023 tarihli ihtiyati haciz talep dilekçesi ile eldeki dava ile iddia ile ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, talep dilekçesi ekinde ve içeriğinde taraflar arasındaki eser sözleşmesinin ifası nedeniyle kesin kabulün yapıldığı yönünde beyanda bulunmadığı, bir delil sunmadığı,

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 29/03/2024 tarihli 2024/297 Esas 2024/261 Karar sayılı ilamı ile belirtildiği üzere ihtiyati haciz talep eden vekilinin taraflar arasındaki eser sözleşmesine dayalı kesin kabul tutanağını istinaf başvuru dilekçesini sunduğu 18/12/2023 tarihinden sonra 17/01/2024 tarihli dilekçesi ile haricen sunmuş olduğu,

bu haliyle ihtiyati haciz talep tarihinden sonra dayanılan bu vakıanın ve bu kapsamda sunulan delilin ihtiyati haciz talebi yönünden hükme esas alınmasının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 25., 29., 119., 187., 194., 199. ve 318. maddelerine ve anılan Kanun'un genel sistematiğine, keza Yargıtay yerleşik içtihatlarına aykırı düşeceği, talebin geçici hukuki koruma niteliğinde olmasının da bu sonucu değiştirmeyeceği, keza ihtiyati haciz talep eden vekilinin yeni bir vakıa ve delil ortaya çıkması halinde yeni bir talepte bulunabileceği kabul edilmekle istinaf kanun yolu aşamasında sunulan kesin kabul tutanağı mahkememizce hükme esas alınmamıştır.

Yine her ne kadar ilgili kaldırma ve gönderme kararı ile dava konusu somut olayda, ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından sunulan mutabakat metni ve içeriğine karşı tarafça açıkça karşı çıkılmadığına işaret edilmiş ise de karşı tarafın 04/01/2024 tarihli istinafa cevap dilekçesi ile davanın fatura alacağından ibaret görülemeyeceğini belirterek,

alacağın muaccel olmadığını ve yargılama gerektirdiğini savunarak ihtiyati haciz talebinin reddini talep ettiği, bu izahatta bulunan karşı tarafın borcun kabul edildiği ve mutabakat sağlandığına dair borçluyu bağlayıcı nitelikte bir belgeyi kabul ettiği varsayımında bulunulamayacağı değerlendirilmiştir.

Nihayetinde ihtiyati haciz talep eden vekilinin 28/11/2023 tarihli talep dilekçesine dayanak vakıası olan cari hesap mutabakat metninin mahkememizin 2024/18 Değişik İş sayılı kararında açıklandığı üzere cari hesap mutabakatı olduğu iddia edilen belgenin finans müdürü tarafından kaşe imzalı olarak imzalandığı, evrakta yer alan ... imzasının şirketi temsile yetkili kişi olup olmadığı ... ...

Gazetesinden sorgulandığında bu kişinin şirketi temsile yetkisinin bulunmadığı, mutabakat belgesinde karşı taraf olan borçlu şirkete ait kaşe bulunmakta ise de temsile yetkili olduğu anlaşılamayan kişi ... tarafından atılmış tek ıslak imza bulunduğu, finans müdürü imzasının kaşe imza olduğu, yerleşik yargı içtihatları ile de işaret edildiği üzere mutabakat metninin borçlu şirket yönünden senet hükmünü kazanabilmesi için borçlu şirket kaşe ve imzasının yer alması,

borç hakkında mutabık kalındığına ilişkin açık irade beyanını içermesi koşullarının birlikte aranması gerektiği, bu haliyle finans müdürünün, talep eden vekilinin dayandığı borçlu şirket 17/04/2023 tarihli İç Yönergesi 10/3-4 maddesi gereği temsile yetkisinin bulunmadığı,

kaldı ki kaşe imzanın borçlandırıcı belgede geçerlilik şartlarını taşımayacağının kabulü gerektiği anlaşılmakla, ihtiyati haciz isteyen vekilince sunulan, cari hesap mutabakatı olarak isimlendirilen belgenin, borcun kabul edildiği ve mutabakat sağlandığına dair borçluyu bağlayıcı nitelikte bir belge olarak kabul edilemeyeceği (benzer yönde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 2018/489 Esas 2018/473 Karar sayılı ilamı), buna göre ihtiyati haciz için yaklaşık ispat kuralı geçerli olup,

alacaklıdan kesin ispat delillerin istenmesi gerekli değil ise de sunulan belge örneğinin alacağın varlığını ispatlar mahiyette olmadığı gibi sözleşmesel ilişkide tarafların edimlerinin değerlendirilmesinin yargılamayı gerektirdiği, bu haliyle İİK'nın 257/2 maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşen somut olayda bulunmadığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 29/03/2024 tarihli 2024/297 Esas 2024/261 Karar sayılı ilamı ile ihtiyati haciz talebinin kabulü gerekirken yazılı gerekçeyle reddine karar verilmesi hatalı olduğundan bahisle ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkememiz kararının HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına,

Daire kararına uygun şekilde talep hakkında karar verilmek üzere dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmiş ise de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesi ve Anayasamızın 36. ve 37. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde talep sahibince süresinde ve usulüne uygun dayanılmayan kesin kabul tutanağının hükme esas alınması ve yukarıda ayrıntılarıyla izah edilen gerekçe gereği mahkememizce ihtiyati haciz kararı verilmesi adil yargılanma hakkının ihlali sonucunu doğuracağı" gerekçesiyle " İhtiyati haciz isteminin REDDİNE..." oy çokluğu ile karar vermiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle.

BAM 27. Hukuk Dairesi'nin 23.01.2024 tarih ve 2024/31 E-2024/24 K sayılı ilamı ile ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK' 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma kararı sonrasında mahkemeye iade edilen dosyanın 2024/18 D.İş numarasını aldığı, mahkemenin bu defa da istinaf kararına açıkça aykırılık teşkil edecek şekilde ihtiyati haciz taleplerinin reddine karar verildiği,

yeniden istinaf talebinde bulunulduğu ve Dairemizin 23.01.2024 tarih, 2024/31 E-2024/24 K sayılı ilamıyla mahkeme kararının bir kez daha kaldırılmasına karar verildiği ve dosyanın kabul kararı verilmek üzere mahkemeye iade edildiği,

bu defa 2024/55 D.iş numarasını aldığı ve mahkemenin bu dosyadan verdiği 03.05.2024 tarihli kararla ihtiyati haciz taleplerinin bir kez daha reddettiği, mahkemenin hukuka aykırı bir şekilde üçüncü kez ihtiyati haciz taleplerini reddettiği, kararın kaldırılması gerektiği, yargılamanın daha önceki aşamalarında müvekkili şirketin alacağının varlığı ve ihtiyati haciz talebinin haklılığına ilişkin açıklamalar yapılmış olup, BAM tarafından da müteaddit defalar müvekkili şirketin haklılığının tescil edildiği, mahkeme kararında her ne kadar taraflar arasındaki cari mutabakatın yetkili kişi tarafından imzalanmadığı belirtmiş ise de;

gerekçenin tamamen hatalı olduğu, mutabakat metninin karış tarafın finans müdürü tarafından imzalandığı, esasen bunun bir öneminin de olmadığı, karşı tarafın dosyaya sunduğu 04.01.2024 tarihli istinafa cevap dilekçesinde cari mutabakata itiraz etmediği, hatta karşı tarafın istinafa cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile aralarında akdedilen sözleşmeyi, sözleşmedeki ödeme süresini, müvekkili tarafından sözleşme kapsamında düzenlenen ve ihtiyati haciz talebine konu edilen faturaları da kabul ettiği, bunların varlığına karşı hiçbir itiraz ileri sürmediği,

karşı tarafça kabul gören mutabakatın sözde yetkili kişi tarafından imzalanmadığından bahisle taleplerinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, mahkeme kararındaki; "talep sahibince süresinde ve usulüne uygun dayanılmayan kesin kabul tutanağının hükme esas alınamayacağı" yönündeki değerlendirmenin tamamen yersiz olduğu, ihtiyati haciz talep dilekçelerinde müvekkilinin taraflar arasındaki eser sözleşmesiyle üstlendiği işleri tamamladığı beyan edilmiş olup, daha sonradan dosyaya sundukları kesin kabul tutanaklarının yeni bir vakıa olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,

nitekim bu tutanakların ihtiyati haciz dilekçesinde dayandıkları eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağa ilişkin olduğu, müvekkilinin eser sözleşmesindeki edimlerini eksiksiz şekilde yerine getirdiğinin ispatı olduğu, kaldı ki, yargılama sırasında kendilerince kesin kabul tutanaklarının dosyaya sunulmasının sebebinin; karşı tarafın 04.01.2024 tarihli istinafa cevap dilekçesindeki; "kesin kabulün henüz yapılmadığı, yapıldığında müvekkil şirketin alacaklarının ödeneceği" şeklindeki gerçek dışı beyanı olduğu, karşı tarafın gerçek dışı ve hukuki dayanaktan yoksun bu beyanı karşısında İİK'nın 258. maddesindeki.

"Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur." hükmü gereğince ihtiyati haciz taleplerini destekler tutanakların dosyaya sunulmasında sakınca bulunmadığı, tüm bunlar bir yana, kesin kabul hiç yapılmamış olsaydı bile, müvekkili şirketin ihtiyati haciz talebine konu alacaklarının ispat edilmiş olduğu, müvekkilinın alacağının hakedişlerden kaynaklandığı, hakediş ödemelerinin işin tamamlanan kısımları için bir ara ödeme niteliğinde olup, ödemelerin ne zaman yapılacağının taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırıldığı,

taraflar arasındaki sözleşmenin “Ödeme Yeri ve Şartları” başlıklı 11. maddesinin 2. bendinde.

“Hakediş raporları yüklenici veya vekili tarafından imzalanıp idareye verildiği tarihten başlamak üzere İdarece en geç otuz gün içinde onaylandıktan sonra otuz gün için tahakkuka bağlanarak on beş gün içinde ödenir.” kuralının düzenlendiği, buna göre kesin kabulün, sözleşmede hakediş ödemelerinin yapılmasına bir koşul olarak gösterilmediği, müvekkili şirketin karşı tarafça onaylanan hakedişlerin karşılığı olarak talep konusu faturaları düzenlediği, fatura bedellerinin taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen sürede ödenmediği ve karşı tarafın temerrüde düştüğü nedenleriyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Talep, eser sözleşmesinden kaynaklanan ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 355. madde uyarınca istinaf nedenleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İcra İflas Kanunu 257. madde gereğince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebilir. Geçici hukuki koruma tedbiri olduğundan ihtiyati haciz kararı için usul hukuku kurallarına göre kesin ispat gerekmeyip, alacağın varlığı hakkında kanaat verecek derecede delillerin gösterilmiş olması, yaklaşık ispat yeterlidir.

Talep ve istinaf edilen husus geçici hukuki korumaya ilişkin olup, talep tarihindeki şartlara sıkı sıkıya bağlı olmayıp, Dairemizin 29.03.2024 tarih ve 2024/297 E- 261 K sayılı kararında belirtildiği üzere, talebin incelenme sürecinde sunulan belge ve yaklaşık ispata ilişkin oluşacak kanaate göre yeniden değerlendirilmesi ve karar verilmesi gerektiğinden somut olayda yaklaşık ispat gerçekleşmiş olup, talebin kabulü ile uygun bir teminat mukabili ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi doğru olmadığından ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK 353/1.a.6 madde gereğince kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır