Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2024/780 K.2025/96

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan haksız ihtiyati haciz nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasında mahkemece davanın usulden reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; ... Köyünde faaliyete geçmesi düşünülen ... Termik Santralinin İnşaatı İşi için projenin işveren firması ile müvekkili arasında “2 x 145 MW CFB Kazanlı ...

Enerji Santrali İnşaatına ait Mühendislik, Satın Alma ve İnşaat Sözleşmesi” imzalandığını, müvekkilinin söz konusu projede ana yüklenici sıfatı ile çalışmaya başladığını, projenin özellikli ve kapsamlı olması nedeniyle inşaat sürecinde birçok alt yüklenici çalışmış olup, projenin inşaat işlerini de müvekkili ile davalı ... İnş...Ltd.

Şti. arasında imzalanan 80712P0001 sayılı (yaklaşık 1000'lerce sayfadan oluşan) sözleşme ve ekleri kapsamında üstlenildiğini ve sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilen sözleşme koşullarının ilgili maddeleri kapsamında davalı ... tarafından müvekkiline verilen 3.811.550,00 Euro tutarında kesin ve 647.138,91 Euro tutarında avans olmak üzere toplam 4.458.688,91 Euro tutarında muhtelif bankaların teminat mektupları verildiğini ancak ... sözleşme ile üstlendiği edimi tam ve sözleşme hükümlerine uygun olarak zamanında yerine getirmeyerek,

işin bitimini 2 yıldan uzun bir süre uzattığını, işi halen dahi tamamlayamadığını, işi eksik ve kusurlu (ayıplı) bir şekilde sürüncemede bıraktığını, bu durumun ana yüklenici durumunda olan müvekkilini zor duruma soktuğunu, müvekkilini işin sahibi ile birlikte diğer yerli ve yabancı yüklenicilere karşı sorumlu tuttuğunu, davalının tespit talepli açılan dosyada alınan bilirkişi raporunda da toplam 3.365.340,77 Euro borçlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin bu durumda teminat mektuplarının paraya çevrilmesini talep hakkı mevcut olup,

Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) taraf teşkili sağlamadan 31.03.2017 tarih ve 2017/9 D....- 2017/9 Karar sayılı kararıyla teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin verilen ihtiyati tedbir kararı ile durdurduğunu, müvekkilinin davalının gecikmesinden, işi eksik ve ayıplı bir şekilde yerine getirmesinden dolayı zor günler yaşarken, teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin haksız ihtiyati tedbir sonucu durdurulması sonucunda neredeyse iflas aşamasına geldiğini, akabinde davalı tarafça Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/43 Esasında kayıtlı menfi tespit davasının açıldığını,

süresinde sunulan tahkim ilk itirazına rağmen mahkemece yargılamaya devam edildiğini, tahkim ilk itirazından itibaren yaklaşık 3 yıl 3 ay süren yargılama sonrasında hakim değişikliği sonrasında haklı tahkim ilk itirazımızın varlığı gözetilerek, davanın tahkim şartı nedeniyle usulden reddine karar verildiğini, istinaf incelemesinden ve Yargıtay denetiminden geçerek mahkemece verilen tahkim şartı nedeniyle reddine ilişkin kararın kesinleştiğini ve teminat mektupları üzerindeki ihtiyati tedbirlerin kaldırıldığını, 2017/43 Esas sayılı menfi tespit davası devam ederken davalı tarafça müvekkili ve ...

Enerji...A.Ş aleyhine Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/352 (2022/14) Esas sayılı dosyası ile aynı sözleşmeden kaynaklanan alacak davası açıldığını, yine bu alacak davasının da tahkim ilk itirazı üzerine usulden reddedildiğini, istinaf başvurusu üzerine kararın "tarafların karşılıklı olarak tahkim yolundan vazgeçmiş olmaları" gerekçesiyle bozulduğunu, dosyanın mahkemenin 2022/14 Esasına kaydının yapıldığını, bu dosya üzerinden davalının ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu, mahkemece 01.06.2022 tarihli duruşmada talep kısmen kabul edilerek sadece ...

Bankası tarafından düzenlenen 1.250.000,00 Euro'luk kesin teminat mektubu (%15'lik teminat karşılığında) için ihtiyati haciz kararı verildiğini, davalının 12.06.2022 tarihli dilekçesiyle tüm teminat mektupları için ihtiyati haciz talep ettiğini ve mahkemece 13.06.2022 tarihli ara kararı ile tüm teminat mektupları için ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiğini, verilen bu kararın hukuki güvenlik ilkesini büyük ölçüde zedelediğini, müvekkilinin teminat mektubu bedellerini tazmin edemediğini,

ihtiyati haciz kararına ilişkin istinaf başvurusunda bulunduğunu ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. HD'nin 2023/279 Esas- 2023/430 Karar sayılı kararı ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulü ve buna ilişkin itirazların reddine karar verilmesinin hatalı görülerek,

mahkemenin 28.11.2022 tarihli ara kararının kaldırıldığını, karar gerekçesinde de belirtildiği gibi teminat mektuplarına ihtiyati haciz konulamayacağı gibi "Davacı ....Ltd.Şti'nin 01.06.2012 tarihli sözleşme gereğince davalı ......A.Ş'ye karşı üstlendiği edimin garantisi için verildiği anlaşılan banka teminat mektuplarının yine davacı ....Ltd.Şti'nin aynı sözleşmeye ilişkin alacak iddiasına dayalı olarak ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulü ve buna ilişkin davalı itirazının reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. " denildiğini ve istinaf ilamı üzerine ihtiyati hacizlerin kaldırıldığını,

müvekkilinin bu aşamada mağdur olduğunu ve haksız ihtiyati hacizden kaynaklanan tazminat isteminin İİK'nun 259.maddesi ile düzenlendiğini, ...'nun kusuru ve özellikle kötü niyeti bulunduğunu, ihtiyati hacze konu edilen teminat mektupları üzerinde (kesin veya ihtiyati) haciz uygulanması mümkün olmamasına rağmen ihtiyati haciz kararı verilerek müvekilinin alacağına kavuşmasının engellendiğini, doktrin, Yargıtay kararları ve hatta ödemeyi yapacak banka tarafından benimsenmiş bir kural görmezden gelinerek teminat mektuplarına haksız olarak ihtiyati haciz uygulandığını, ...

İnş...Ltd.Şti'nin ihtiyati haciz talebi için ne alacak iddiasının ne de ihtiyati haciz sebeplerinin varlığını yaklaşık olarak kanıtlayacak bir delil sunamadığını, hatta mevcut delillerin de aleyhine olduğunu, İİK'nun 258. maddesinde "...Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur" hükmünün bulunduğunu, somut olayda ihtiyati haciz kararı verilmesini gerektirecek şartların ve sebeplerin de gerçekleşmemiş olmasına rağmen ihtiyati haciz kararı verildiğini, davacının bu şartların varlığını da kanıtlayamadığını,

kaldı ki bir an için söz konusu şartların gerçekleşmiş olduğu varsayılsa dahi istinaf incelemesi neticesinde verilen kararda da belirtildiği gibi teminat mektuplarına yada mektuplardan doğan alacağa ihtiyati haciz konulamayacağı için ihtiyati haczin her halükarda haksız olduğunu, ortada vadesi gelmiş bir alacağın talebinin (kambiyo senedine bağlı bir alacak talebi v.b.) bulunmadığının açık olup, yine bir an için kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı yanın alacağın varlığını yaklaşık olarak ispat ettiği varsayılsa dahi,

vadesi gelmeyen alacaklar açısından da ihtiyati haczin verilmesini gerektirecek şartların somut olayda mevcut olmadığını, müvekkilinin muayyen bir ikametgahının mevcut olup, ihtiyati haciz kararı verin mahkemece devamlı olarak müvekkilinin Türkiye'de muayyen bir ikametgahının bulunmadığından bahsedildiğini ancak İİK 257/2/(1). maddesi borçlunun muayyen bir ikametgahının bulunmaması halini düzenlemekte olup, bunun da illaki Türkiye'de bulunmasını aramadığını, müvekkilinin Ostrava Bölge Mahkemesi'nde Kısım B, EK 2751'de 26823357 sicil numarasıyla kayıtlı olduğunu,

yine müvekkilinin Ankara'da faal olan bir şubesinin de bulunduğunun görüleceğini, taraflar arasında sözleşme imzalanırken müvekkili merkezinin Çek Cumhuriyeti'nde ve Türkiye şubesinin Ankara'da olduğunun taraflarca bilindiğini, ayrıca müvekkilinin taahhütlerinden kurtulma maksadıyla mallarını gizleme, kaçırma veya kendisinin kaçma gibi hileli işlemlerde bulunduğuna dair dosyada hiçbir delil de bulunmadığını belirterek,

Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/14 Esas sayılı dosyasında haksız ihtiyati haciz nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yabancı para (Euro) üzerinden 1.000 Euro (25.232,30 TL), Türk Lirası üzerinden 1.000,00 TL maddi tazminat ve 100.000,00 TL manevi tazminatın muaccel olduğu tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkili şirket ile davacı arasında ...

Termik Santralinin sadece inşaat işlerini kapsayan eser sözleşmesi yapıldığını, söz konusu sözleşme gereğince müvekkili şirketin inşaata başladığını ve davacı şirket tarafından düzenlenen 30/12/2015 tarihli geçici ... bitirme belgesi ile işin %95’inin tamamladığını, sonrasında bu oranın %98'lere ulaştığını, yalnızca birkaç idari binanın boya işlerinin kaldığını, müvekkili şirketin alacaklarının ödenmemesi, davacı şirket hakkında iflas isteminin bulunması ve bu duruma ilişkin olarak Ostrava Mahkemesinin “ref.no.

KSOS 37 INS 10134/2016” sayılı dosya ile iflas davası açıldığını gösterir kararı, kayyum atamasının yapılması, çek basınında çıkan iflas haberleri, ... sahibi şirketin mevcut CEO’sunun elinden yazılmış müvekkili şirkete 29/08/2016 tarihli yazılı mektup ile şirketin ekonomik yapısında meydana gelen bozulmalar sebebiyle bundan sonra proje ödemesini yapamayacağını bildirmesi ile karşı tarafın edimlerini yerine getiremeyeceğinin açıkça anlaşıldığını, CEO tarafından yazılan ilgili mektupta, hakkında ihtiyati haciz talep edilen ...

A.Ş'nin açıkça müvekkilinin inşaat faaliyetlerini yaptığı ...

Termik Santral İnşaatı için bundan sonra para ödemesi yapılamayacağını, şirketin mali kriz içerisinde olduğunu, bankalarla finansal sorunların çözümü konusunda bir çaba içerisinde olduklarının ifade edildiğini, iflas masası tarafından yönetilmeye başlayan şirketin 30/03/2017 tarihinde, geçici bitirme belgesi olmasına, kendisinin iflas aşamasında olmasına rağmen, elindeki gayri nakdi mektupları, nakde çevirmek ve likidite yaratmak adına ...

Bankası'na başvuru yaparak teminat mektuplarını paraya çevirme yoluna gittiğini, risklerinin doğduğunu, bu hukuka aykırı ve telafisi mümkün olmayan, binlerce çalışan istihdam eden müvekkilini iflas aşamasına getirecek fütursuz talebi karşısında geçici koruma talep etme ve dava açıncaya kadar ihtiyati haciz alma mecburiyetinin hasıl olduğunu, ihtiyati haciz kararı verilmemiş olsa idi, 40 yıllık köklü inşaat şirketleri “... A.Ş. ve ... A.Ş. konsorsiyumu olan ... İnşaat Ltd.

Şti.” şirketlerinin 1200 civarındaki istihdamı, onlarca yıllık inşaat deneyimlerine rağmen mali zorluklara girecek, bankalar nezdinde onarılamaz saygınlık kayıpları yaşayacaklarını, bahsedilen ihtiyati haciz kararından sonra taraflarınca halen derdest olan Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesinde 2022/14 Esas sayılı dosyası ile alacak davalarının devam ettiğini, işbu tazminat davası bakımından zamanaşımı def'ilerini ileri sürdüklerini, yalnızca teminat mektupları üzerinde ihtiyati haciz uygulanmasının zararın doğması bakımından yeterli olmayıp davacı tarafın somut deliller ile zararını ortaya koyması ve ispatlamasının gerektiğini,

davacı tarafın ihtiyati haciz kararı verildiği sırada iflas aşamasında olduğunu, tüm bu nedenlerle davacı tarafın açmış olduğu haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava ilk olarak Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nde (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) açılmış, mahkemece 02.08.2023 tarih ve 2023/232 Esas- 2023/75 Karar sayılı kararı ile; davanın Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2022/14 Esas sayılı yargılaması sırasında verilen haksız ihtiyati hacizden kaynaklanan tazminat davası olup, TTK md.4 kapsamında işbu davada görevli asliye ticaret mahkemesi olup, Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün, asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin belirlenmesi teklifini de konu alan 30/06/2021 tarihli yazısı üzerine HSK,

07/07/2021 tarih ve 608 karar numaralı kararı ile Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresini 01/09/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Eskişehir ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği, bu haliyle 01/09/2021 tarihinden itibaren açılacak davalarda mahkemenin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla yargılama yapabilmesinin mümkün olmayıp, bu tarihten itibaren mahkemenin yargı çevresinde görülmesi gereken ticari davalara Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bakılması gerektiği belirtilerek,

dosyanın Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, dosyanın Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam edilerek istinafa konu karar verilmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan değerlendirmede; davanın haksız ihtiyati hacizden kaynaklı tazminat davası olduğu, Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından HSK'nın 07/07/2021 tarihli ve 608 Karar numaralı kararı ile Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin 01/09/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Eskişehir İlinin mülki sınırları olarak belirlendiği ifade edilerek dosyanın mahkemeye gönderildiği,

bu hususta haksız ihtiyati hacze ilişkin davalarla ilgili HMK'nın 399.maddesinin uygulanması ve bu maddede haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan tazminat davasının esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılması ve bu mahkemenin de Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/43 Esas sayılı dosyası olduğu ve bu dosyanında yukarıda belirtilen HSK kararından önce açıldığı ve bu konuda mahkememizin görevli ve yetkili olmadığı,

ayrıca ihtiyati haczin uygulandığı yerin Mihalıççık sınırları içerisinde kaldığı ve İİK'nun 259.maddesi gereğince tazminat davasının ihtiyati haczi koyan mahkemede görüleceği hususu da dikkate alındığında bu madde yönünden de Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili ve görevli olduğu görülmekle ve yukarıdaki gerekçelerle HMK.nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, yasal sürede başvurulması halinde dosyanın görevli Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvurusunda; kararın gerekçesinde esas hakkındaki davanın açıldığı tarihin HSK kararı tarihinden önce olduğunun ifade edildiğini ancak esas alınması gerekenin tazminat davasının ... bu davanın açıldığı tarih olması gerektiğini, dosya kapsamından da görüleceği üzere tazminat davasının 09.06.2023 tarihinde açıldığını, yine Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02.08.2023 tarihli kararının HSK'nın 07.07.2021 tarihli kararına istinaden verilmiş olan "Gönderme (devir)" kararı olup, somut olayda iki mahkeme arasında gerçek anlamda karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik veya yetkisizlik kararı bulunmadığını,

ayrıca kararın gerekçesinde her ne kadar esas hakkındaki davanın Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/43 Esas sayılı dosyası olduğu ifade edilmişse de, esas hakkındaki davanın ihtiyati haciz kararlarının verildiği Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/14 Esas sayılı dosyası olduğunu, dava dilekçesinde yeri geldiğince 2017/43 Esas sayılı dosyadan da bahsedilmişse de, bu dosyanın ihtiyati tedbire ilişkin olup,

ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılması üzerine Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/119 Esas sayılı dosyasında (bu dava için de görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosya Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'ne 2023/719 Esas gönderilmiştir) ihtiyati tedbirden kaynaklanan ayrı bir tazminat davası açıldığını, HSK'nın 07.07.2021 tarihli kararı uyarınca Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin anılan uyuşmazlık bakımından görevli olmaması nedeniyle ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğunu belirterek,

Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/720 Esas- 2024/66 Karar sayılı 18.01.2024 günlü kararının kaldırılarak, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin uyuşmazlığı incelemekle görevli ve yetkili yargı yeri olduğuna ve dosyanın esas hakkında inceleme yapılmak üzere adı geçen ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan haksız ihtiyati haciz nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece verilen görevsizlik kararına karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle İİK'nun 259. maddesi hükmü dikkate alındığında davaya esas olan ihtiyati haciz kararının verildiği Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nindeki (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) davanın derdest olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır