Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2021/27 K.2022/424

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (Başvurunun Esastan Reddi / HMK m. 353/1-b.1)

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/11/2019

NUMARASI : ...

DAVANIN KONUSU

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 27/04/2022

KARAR YAZIM TARİHİ : 29/04/2022

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkil şirketin 1989 yılından beri İnşaat, ...,.... alanlarında hizmet veren ... ...’un bünyesinde bulunan, çok büyük projelere imza attığını , davalı şirketler ... ve ..., ... ... tarafından ihaleye çıkarılan ... ilişkin olarak ... ... İnş.

Ortak girişimini kurduklarını, müvekkil şirket ve davalı şirketler ortak girişiminin 09/12/2013 tarihinde “...Tabanının İyileştirilmesi ve Tarımsal Arazi Kullanım Planları Altlıkları oluşturulması” konulu, Alt Yüklenici Sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşmede 13 adet iş kaleminin belirtildiğini, sözleşme kapsamında 10 adet iş kalemini müvekkil şirkete taşere ettiklerini, müvekkil şirketin sözleşme kapsamında işleri yapmayı kabul ve taahhüt ettiğini ve davalı şirketlerin ortak girişimine 9 adet Banka Teminat mektubu verdiklerini, sözleşmede yer almayan toplam 4 adet yeni iş kalemlerinin ilave edilmesine karar verildiğini,

söz konusu işin %19,20 oranında büyüdüğünü, müvekkilinin söz konusu sözleşme kapsamında tüm yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, işi sorunsuz olarak tamamladığını, davalı şirketler ortak girişiminin hakedişleri bazında tüm ödemelerini aldığını, 21/03/2017 tarihinde ihale konusu işin kesin hesap raporunu imzalayarak,

ihale konusu işin kesin hesabının yapılarak kesin kabulün gerçekleştirildiğini, ancak müvekkil şirketin hiçbir sorumluluğu olmamasına rağmen, tüm işçilik bedellerini müvekkile fatura edildiğini, sonradan ilave edilen 4 adet yeni iş kalemine ilişkin olarak da sözleşmenin 13.maddesine aykırı olarak hareket edildiğini ve müvekkiline eksik ödeme yapıldığını, bunun üzerine müvekkilince 10/04/2017 tarihinde davalılar ortak girişimine, ihtarname çekildiğini, ve sözleşme uyarınca verilen teminat mektuplarının iade edilmesini talep edildiğini,

davalı ortak girişiminin de müvekkil şirkete ihtarname gönderdiğini ve haksız ve mesnetsiz taleplerde bulunduğunu, kabul edilmemesi halinde teminat mektuplarını nakde çevirmekle tehdit ettiğini, müvekkilinin Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/183 D.iş sayılı dosyasıyla 9 adet teminat mektubuna ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesi için talepte bulunduğunu, talebinin kabulüne karar verildiğini, davalılar ortak girişiminin işçilik farkı bedellerini fatura ettiğini, müvekkilinin sadece sözleşme kapsamında yükümlü olduğu iş kalemleri için belirlenen işçilik bedellerinden sorumlu olmasına rağmen,

karşı taraflarca tüm iş kalemleri için belirlenen işçilik bedellerinden sorumlu tutulduğunu, müvekkilince fazladan ödenen işçilik bedellerinin, bilirkişi marifetiyle hesaplanarak 22/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte müvekkiline iadesinin gerektiğini, işçilik bedelleri için haksız fatura düzenlendiğini ve 02/11/2015 tarihli fatura bedelinin 18/04/2017 tarihinde ödendiğini, geç ödendiğini, fatura tarihi itibariyle işleyecek ticari faiz bedelininde bilirkişi tarafından hesaplanarak müvekkile ödenmesi gerektiğini,

sözleşmeye sonradan ilave edilen 4 yeni iş kalem için eksik yapılan ödemenin bilirkişi marifetiyle hesaplanarak ticari faizleriyle birlikte tazmin edilmesi gerektiğini, haksız yere teminat mektuplarının uhdesinde tuttuğunu ve banka komisyon giderlerinden sorumlu olduklarını, banka komisyon giderlerinin bilirkişi tarafından hesaplanarak ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleriyle karşı taraflardan tazmin edilmesi gerektiğini, davanın kabulüne karar verilmesini, müvekkilce fazladan ödenen işçilik bedellerinin şimdilik 10.000-TLsinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte iadesine,

davalılar ortak girişimi tarafından yeni iş kalemlerine ilişkin olarak eksik ödemelerin şimdilik 10.000-TLsinin ticari faizleriyle birlikte tazmin edilmesine, müvekkilce ödenen banka komisyon giderlerinin şimdilik 2.000-TL ‘nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleriyle birlikte davalılar ortak girişiminden tazmin edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili; müvekkil şirketin ve diğer davalı şirketin Gıda ... Tarım Reformu Genel Müdürlüğünden ...Tabanının İyileştirilmesi ve Tarımsal Arazi Kullanım Planları Altlıkları Oluşturulması işinin ihale yolu ile yüklenicisi olduklarını, bu ihale kapsamında işin bir kısmını sözleşme ile davacıya yaptırdıklarını, bir kısmınıda ... .... Yaz. Eğt. Tic. Ltd.

Şti’ne yaptırdıklarını, bu iki şirketin ortaklarının hatta şirket yetkililerinin aynı olduğunu ve aralarında organik bağ bulunduğunun aşikar olduğunu, davacı şirketin dava dışı şirkete teslim etmesi gereken teminat mektupları üstlendiğini, akdedilen sözleşmenin 6. Maddesi gereği asgari işçilik tutarının tamamlanmamış olması nedeni ile ödenmesi gereken tutarın davacı tarafa yansıtıldığını, dava dışı ... .... Gıs ve CAD çözümleri Bilg. Yazılım Eğ. Tic.

Tarafından yapılan iş kalemlerinine ilişkin tutarın 851.000-TL olduğu ve davacı şirketin işçilik tutarına ilişkin bedel de ortaklarının aynı olması nedeniyle davacının talebi üzerine davacı şirkete fatura edildiğini, davacının eksik iş bedeline ilişkin tüm tutarın davacıya yansıtıldığını ve davacı yanca fazladan ödendiği iddia edilen tutarının iadesi talebinin reddinin gerektiğini, sözleşme gereği sonradan 4 iş kalemi eklendiği,

davacı hakedişlerin tamamını kayıt koymaksızın imzaladığını ve tutara ilişkin faturaların kesip ödemelerini aldığını, davacının eklenen işlere ilişkin eksik ödeme yapıldığından bahisle bedel talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının itiraz bildirmeden hakedişleri imzaladığını, , sözleşmenin 6. Maddesi gereğince davacının ödemesi gereken meblağı ödemediğini işin kesin hesabı yapılmış olsada davacı tarafça sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeni ile teminat mektuplarının iade edilmediğini, iadesi gerekli şartların davacıdan kaynaklı olarak gerçekleşmediğini,

davacı tarafından ödenen banka teminat komisyonlarının tazmini talebinin reddinin gerektiği, davacının müvekkil şirketi zor durumda bırakması sebebiyle, tedbir amaçlı olarak kesin hesap raporunun imzası tarihine kadar ödemenin bekletildiği, imzalanan sözleşme gereği hakediş ödemelerinin idarenin ödeme yaptığı tarihten sonra yapılacağı belirtildiğinden fatura tarihinden itibaren geç ödenmesi ile faiz hesaplanması talebinin hukuka aykırı olduğunu ve bu talebinin de reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Yapı Nakliyat Turizm Gıda Emlak San. Ve Tic. Ltd. Şti vekilinin mahkememize sunduğu 07/09/2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ihale kapsamındaki işlerin bir kısmının diğer davalı ile kurulan ortak girişime taşere edildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği işin yapımında çalışan işçilerin, sigorta kapatma/prim bedellerini ödemek zorunda olduğu,

işin az sayıda işçi ile tamamlanmış gibi gösterildiğini, ve davacı tarafça buna göre ödeme yapıldığını, durumun fark edilmesi üzerine davalılar ortak girişimi tarafından farkın ödendiğini, yatırılan prim farkı için 22/12/2015 tarih ... sıra nolu yansıtma faturası kesildiğini ve itiraz edilmediğini, fatura ieriğinde mutabık kalındığının bildirildiğini, 02/11/2015 tarihli faturanın tedbir amaçlı olarak bekletildiğini, kesin hesap raporunun imzalanmasına müteakip fatura ödemesinin yapıldığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davaya konu sözleşme gereğince davacının talebinin fazladan ödenen işçilik bedeli, yeni iş kalemlerine ilişkin eksik ödemeler ve banka komisyon giderlerine ilişkin üç başlıkta toplandığı, fazladan ödenen işçilik ödemelerine ilişkin yapılan değerlendirmede, yukarıda aktarılan taraflar arasında imzalanan 09/12/2013 tarihli sözleşmenin 18.maddesi gereğince 17/12/2015 tarihinde ... tarafından tahakkuk ettirilen asgari işçilik fark priminin davalı iş ortaklığı tarafından 22/12/2015 tarihinde ödenmesi sebebiyle davacı alacağından yapılan kesintinin sözleşmeye uygun olduğu,

davacı tarafından dava konusu prim borcunun bir kısmının dava dışı ... Ltd.Şti.

İsimli alt yüklenicinin sorumlu olduğunu iddia etmekte ise de dosyaya kazandırılan ticaret sicil kayıtlarından her iki şirketin aynı kişiye ait olduğu yetkililerinin aynı olduğu bu durumda iki şirket arasında organik bağ olduğu, davacı şirket imzasına havi mutabakat metni ile ... primlerine dayalı olarak kesilen yansıtma faturasına davacının bir itirazının bulunmadığı, bu nedenle davacı alacağından 22/12/2015 tarihli ... sıra no lu 494.170,13 TL tutarındaki fatura karşılığında yapılan kesintinin yerinde olduğu davacının talebinde haklı olmadığı, yeni iş kalemlerine ilişkin talebine gelince;

yukarıda belirtilen yapım işleri genel şartnamesinin 40 ve 41. Maddeleri ve hakediş raporlarını hesap mutabakatı niteliğinde kabul eden Yargıtay 15.HD'nin yerleşik içtihatları dikkate alındığında davacının imzasının bulunduğu hakedişlere davacının herhangi bir ihtirazi kaydının olmadığı, davacı yanca iş artışlarından dolayı ödeme yapılmadığı iddia edilmekte ise de yapıldığı iddia edilen sözleşme dışı imalatlara ilişkin herhangi bir tespit yaptırılmadığı dava dışı idare ile davalı iş ortaklığı arasındaki hakediş eklerinde de hangi işin hangi yüklenici tarafından yapıldığının belirsiz olduğu,

bu durumda davacının fiyat farkından dolayı herhangi bir talepte bulunamayacağı sözleşme dışı imalat iddiasını ispata yönelik tespit edici herhangi bir belge sunmadığından bu talebinin yerinde olamadığı, banka teminat mektuplarının komisyon bedelinin ödenmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde ise, sözleşmenin yukarıda belirtilen 14.maddesi gereğince işin idarece kesin kabulü ve kesin hesap raporunun 22/03/2017 tarihinde düzenlendiği,

davacı yan hakedişlerinden kesilen nakdi teminatlarının ve teminat mektuplarının kesin kabul işlemlerine müteakiben davacıya iadesi gerektiği, söz konusu sözleşmede teminat iadesi konusunda kesin hesabın yapılmış olması dışında bir şart ön görülmediği, buna rağmen davalı tarafça dava tarihi itibari ile teminat mektuplarının iade edilmediği,

anlaşılmakla kesin hesap tarihinden dava tarihi olan 03/08/2017 tarihine kadar tahakkuk eden teminat mektubu komisyonlarının davacıya ödenmesi gerektiği kanaati hasıl olduğundan bu talebi uygun görülerek teminat mektubu komisyonunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen 14/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda toplam 8.218,24 TL olduğunun tespit edildiği,

ancak davacının teminat mektubu komisyona ilişkin talebinin dava dilekçesinde 2.000,00 TL olarak talep edildiği talebini ıslah etmediği dikkate alınarak taleple bağlılık ilkesi gereğince davanın kısmen kabulü ile 2.000-TL komisyon ücretinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine ve diğer fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile karar verildiğini, 14,15,16 ve 17 nolu iş kalemlerinin sözleşmede olmayan yeni iş kalemleri olduğunu, sözleşmenin 13. Maddesi gereği bu 4 kalem iş bedelinin idare ilel davalı arasında kararlaştırılan bedel üzerinden ödenmesi gerektiğini, davalının bu bedeli %17,20 oranında indirim ile ödediğini, 996.836,32 TL'nin eksik ödendiğini, hakedişlere itiraz usulü davalı idare olmadığından burada uygulanamayacağını, davacı ile davalı arasında kesin hesap düzenlenmediğini, kesin hesabın mahkemece yapılması gerektiğini, ... primlerini düzenli olarak ödediklerini,

davalının ödediği ... asgari işçilik priminin sözleşmenin tamamı üzerinden hesaplandığını, davacı ile ...

Ltd.Şti. 'nin aynı kişiye ait olmasına rağmen farklı tüzel kişiliği olan şirketlerin 1,2,10 nolu iş kalemlerini dava dışı ... şirketinin sorumluluğunda olduğunu, davacının 12.976,13 TL fazladan kesinti yaptığını, teminat mektubu komisyon bedelinin 8.228,24 TL olmasına rağmen sözlü yargılama ihtarı yapılmadan ve ıslah şansı verilmeden karar verildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; tarafların mutabakatıyla teminat mektuplarının süresisinin 31/07/2017'ye kadar uzadığını, davacının komisyon bedelini bu tarihe kadar ödemeyi kabul ettiğini, damga vergisinin ödeme bilgisinin davacı tarafından iletilmediğinden sözleşmenin 14. Maddesi gereği teminat mektuplarının tamamının iade edilmediğini, her iki davalı yönünden reddedilen kısım üzerinden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;davacının istinaf başvurusunun reddedilmesi gerektiğini, sözleşmenin 7. Maddesi gereği davacı tarafından eksik ödenip müvekkil tarafça ödenen prim farkına ilişkin yansıtma faturası gönderdiklerini, davacının 8 gün içinde itiraz etmediğini, davacının faturasının geç ödenmesinin idareden kaynaklı olduğunu, ek iş kalemleri yönünden de sözleşmenin 6. Maddesi gereği %17,20 oranında kırımla ödeme yapılmasında usulsüzlük olmadığını, davacının hakedişlere itiraz etmediğini, Yargıtay kararlarına göre fiyat farkı isteyemeyeceğini,

damga vergisi ödenmediğinden bu tutar ödenene kadar teminat mektubunun hesapta tutulduğunu, teftiş raporu ...'nden temin edildikten sonra bilirkişi incelemesinin gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, dosya kapsamındaki ..., belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, taraf vekilleri tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

...