Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2021/406 K.2022/804

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.6)

DOSYA NO

2021/406 Esas

KARAR NO : 2022/804

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 18/11/2020

NUMARASI

2018/907 Esas-2020/799 Karar

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVANIN KONUSU

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 27/09/2022

KARAR YAZIM TARİHİ : 03/10/2022

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; ...adresindeki dubleks ofisi, 22.08.2016 tarihli sözleşme ile ...

İçmimarlık şirketine yaptırdığını ve 15 Ekim 2017 tarihinde kiraya verdiği, ofisin faal olarak kullanılmaya başlandığı Aralık 2017 tarihinden beri... arızası başta olmak üzere birçok imalat hatalarının ortaya çıktığını, bu arızalardan bazılarının üst kat batı cephedeki yönetici odasında mevcut ... cihazının çok şiddetli ses yaptığını,... özellikle üst kattaki odaları da yeteri kadar ısıtmadığını, ... boru bağlantısındaki esnek borunun patlaması sonucu sıcak su akması nedeniyle üst kattaki iki kontrol panelinin çalışmadığını, elektrik panosunun karma kanşık bir şekilde bırakıldığı ve ciddi tehlike arz ettiğini,

üst kat doğu bölgesinde bulunan elektrik prizlerinin çalışmadığını Tavan müdahale kapaklarının yanlış yerlerde açılmış olduğunu ve kapanmadığını, üst kat batı cephede bulunan odanın içerisindeki tuvaletin ışıklarının oda ışıkları açık olmadığında çalışmadığını, Arızaları ...’e bildirildiği halde bir netice alınamadığından, ... sisteminin temin edildiği ... firması ile irtibata geçildiğini, firma yetkililerinin incelemesi neticesinde ses ve ısınma sorunun kendilerinden kaynaklanmadığını bildirir bir servis raporu düzenlediklerini, akabinde şikâyetlerin ...

İş Merkezi yönetimine bildirildiğini ancak onların da sorunun kendilerinden kaynaklanmadığını belirterek, belirtilen işleri yüklenen mimarlık firmasından kaynaklandığım ifade ettiklerini, 01.01.2018 resmi tatil günü üst kat batı cephesinde bulunan odanın asma tavan arasındaki ... borularının patladığını, sıcak suyun fışkırmak suretiyle üst katta bulunan duvarlara, mobilyalara, zemine ve zeminden sızmak suretiyle de alt kata kadar aktığı ve alt kat zemininde su biriktiğini,

davam firmanın mülkiyetindeki iş yeri İçin karşı taraf ile 22.08.2016 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamındaki işlerde (bilhassa ... ve patlama nedeni ile) hatalı ve ayıplı imalatların belirlenmesi ile bunların yol açtığı, hasar ve zararların davalı taraftan tahsiline..." karar verilmesini istediği görülmüştür.

Davalı vekili; dava konusu işin sözleşme eki projelere uygun şekilde imal edildiğini, Proje üzerinde yapılan değişikliklerin tamamen davacının talepleri doğrultusunda yapıldığını, Kullanılan hesaplanmayan bedeller nedeniyle iş kalemlerinde artışların söz konusu olduğunu, ancak bunların davacı taraftan alınamadığını, Projeye göre 7 adet... olacağı halde 9 adet fan-coil yapıldığını.

Yapılan işin her aşamasının davacı tarafça, aile fertleri, iş konusunda uzman olduğunu belirttiği tanıdıkları ve ...

Iş Merkezi yetkilileri olan teknik personelce kontrol edildiğini, davalının teslim tarihinde tüm elektrikli ve mekanik cihazları ile diğer imalatların kullanımlarını davacı tarafa bizzat gösterdiğini, memnun kalan davacı tarafın 3 hafta sonra tüm ödemeyi yaptığını, yapılan işin teslim tarihinin Ocak 2017 olduğunu davacı tarafın Şubat 2017 tarihinde ödemeyi davalıya yaptığını aradan yaklaşık 1 yıl geçtikten sonra teslimi alınan, ödemesi davalıya yapılan iş ile ilgili davacı tarafın tespit davası açtığını, davacı tarafın haksızlığının yapılacak işbu yargılama sonucunda ortaya çıkacağını,

davalı tarafın yokluğunda yapılan ... tespit dosyasına sunulan 23/02/2018 tarihli bilirkişi tespit raporunda belirtilen değerlendirmeleri kabul etmedikleri belirtilerek, aleyhe açılan işbu davanın reddi yönünde karar verilmesini... " talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece. Davacı tarafça taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı ayıp nedeniyle ayıplar nedeniyle oluşan zarar bedelinin tahsili, davalı tarafça davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği, taraflar arasında 22/08/2016 tarihli iş yerinin iç mekan işlerinin tadilatı için sözleşme yapıldığı,

davalı tarafça şikayete neden olan ve yırtıldığı anlaşılan esnek metal bağlantı borusunun davalı tarafça yerine montajı esnasında aşırı gerilmeli ve keskin köşeli şekilde zorlanarak monte edildiği ve... normal şartlarda çalışması esnasında oluşan sıcak, soğuk değişimleri ile ısıl genleşmelere dayanamayan dava konusu esnek metal borunun bağlantı boynundan yırtılarak sıcak su kaçağına ve zarar oluşmasına neden olduğu, ayıbın gizli nitelikte olduğu, ayıbın giderilmesi için yapılması gereken masrafın KDV dahil 59.436,60-TL olduğu hususunun bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile anlaşıldığı,

delillerin toplanmasından bilirkişi ek raporundan sonra davalı tarafça ihbarın süresinde yapılmadığı savunmasında bulunulmasının, davacı tarafça savunmanın genişletilmemesine rıza gösterilmemesi nedeniyle savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında değerlendirilerek davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; tazminat miktarının fahiş olarak hesaplandığını, davacının delil tespiti raporundaki 59.997,00 TL'nin tahsilini talep ettiğini, sözleşme hükümlerine uygun olarak eserin tamamlandığını, davacının eksik işlere yönelik talebinin olmamasına rağmen bu konuda hüküm kurulduğunu, iş sahibinin eseri gözden geçirerek ayıbı yükleniciye bildirmesi gerektiğini, iş sahibinin süresinde ayıp bildirimi yapmadığından eseri kabul etmiş sayılacağını, tespit raporu ve dosyada alınan bilirkişi raporunun çelişkili olduğunu, yeni rapor alınması gerektiğini, imalatta ayıp-kusur bulunmadığını, iş merkezindeki tesisat basıncı dolayısıyla söz konusu zararın ortaya çıktığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmesinin varlığı halinde, yüklenici işi sözleşme, fen ve sanat kurallarıyla iş sahibinin beklediği yararı gözeterek imal edip teslim ettiğini, iş sahibi ise iş bedelini ödediğini ispat etmek zorundadır (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2021/3130 Esas, 2021/2836 Karar)

Taraflar arasında imzalanan 22/08/2016 tarihli sözleşmede, iş bedeli toplam KDV hariç 245.000,00 TL olarak kararlaştırılmıştır. Buna göre taraflar arasında iş bedelinin 6098 sayılı TBK 480. (818 sayılı BK 365. maddesi) maddesinde düzenlenen götürü bedel olarak kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Kural olarak götürü bedelli eser sözleşmelerinde, iş bedelinin tamamı veya bir kısmı ödenmemiş ise, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hakettiği imalât bedelinin, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir.

Bu şekilde belirlenen iş bedeli yapılan ödemelerden az ise, iş sahibi fazla ödediği bedelin iadesini; fazla ise yüklenici ödenmeyen iş bedeli alacağının tahsilini isteyebilir. Sözleşme dışı iş kalemlerine ilişkin istemlerde ise, yapıldıkları yıl mahalli piyasa rayiç bedellerine göre hesaplama yapılarak iş bedelinin bulunması gerekir. (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2020/2407 Esas, 2020/3033 Karar)

Ancak götürü bedelli sözleşmelerde iş bedelinin tamamı ödenmiş ise, eksik ve ayıplar nedeniyle fiziki oran kurulması gerekmez; bu durumda iş sahibi, eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelini isteyebilir. (ÖZTÜRK, Muammer; GÖZÜTOK Zeki: Usul ve Esaslarıyla Eser Sözleşmesi Uygulaması, 2019, s. 569)

Eserdeki ayıplar yönünden ayıp giderim bedelinin ayıbın ortaya çıktığı tarihe ayıpların giderilmesi için gereken makul süre eklenmek suretiyle bulunacak tarihe göre belirlenmesi gerekir. Ayıbın ortaya çıktığı tarih ile davanın açıldığı tarih arasında uzun süre var ise davanın geç açılmasında yüklenicinin bir kusuru bulunmadığından 6098 sayılı TBK'nın 114/II. maddesi yollamasıyla 52. maddeleri gereğince artan zarardan sorumlu tutulamaz.

Ayıbın ortaya çıktığı tarih ile dava tarihi arasındaki maliyet farkına (artan zarara) iş sahibi katlanmak durumundadır. Ayrıca, ayıpların giderim bedelinin mahalli piyasa rayicine göre, mahalli piyasa fiyatlarına KDV ve yüklenici karı dahil olduğundan piyasa rayicine göre belirlenecek miktara KDV ve yüklenici karı eklenmeksizin ayıp giderim bedeli belirlenmelidir. (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi , 2018/2563 Esas, 2018/4079 Karar)

Somut olayda iş bedelinin ödendiği konusunda herhangi bir ihtilaf bulunmayıp, ayıbın giderim bedelinin hesaplama tarihi gösterilmeden rayiç olarak belirlenmesi ve bedele ayrıca KDV eklenerek sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.

O halde Mahkemece yapılacak işlem; ayıbın ortaya çıktığı tarihe ayıpların giderilmesi için gereken makul süre eklenmek suretiyle bulunacak tarihe göre ayıbın giderilmesi için mahalli piyasa rayicinin belirlenmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınması; bulunacak bedele ayrıca KDV ve yüklenici kârı eklenmemesi; bu şekilde ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...