Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2021/736 K.2023/394

Av. ...-E TEBLİGAT

DAVANIN KONUSU

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 23/03/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 29/03/2023

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı DSİ 9.Bölge Müdürlüğünce düzenlenen 21/02/2017 tarihli sözleşme ile bu idareye ait ...

İçme Suyu Projesi ... ve Tesisleri İkmal İnşaatı Yapım İşinin yapımını üstlendiğini, söz konusu işin bazı imalat ve montaj işlerinin müvekkili şirket tarafından taşeron firmalara yaptırıldığını, müvekkili şirketin yüklenimindeki işin kapsamındaki Palu-Şantiye arası rolekasyon-2 yolu inşaatı işini 30/07/2018 tarihli sözleşme ile davalının şahıs firması olan ... -...'ın yüklenimine verildiğini, sözleşme ve eki şartname hükümlerine göre davalının, söz konusu işi müvekkili şirket ile asıl iş sahibi ... arasında düzenlenen sözleşme ve eki şartname hükümlerine,

Karayolları Genel Müdürlüğü ilkelerine ve bu işe ait fen ve tekniğin gerektirdiği kurallara göre sözleşme tarihinden itibaren 4 hafta içinde yaparak teslim etmeyi taahhüt ettiğini, davalının Ağustos 2018 ayında başladığı işi Eylül 2018 ayında bitirdiğini ve yapılan yolun kullanıma açıldığını, 2019 yılı Mayıs ayında asıl iş sahibi ...'nin yetkililerinin de katılımı ile yapılan kontrolde davalının yaptığı asfalt yol yüzeyinde bozulmalar meydana geldiği ve oluşan bu bozulmaların giderilmesinin gerekli ve zorunlu olduğunun anlaşılıp bu hususun tutanağa bağlandığını ve ... tarafından müvekkili şirkete kusurların giderimi yönünde yazı yazıldığını,

davalıya Ankara 54. Noterliğinden 29/05/2019 tarihinde keşide edilen ihtarname ile bu bozulmaların tamir edilmesi aksi halde yasal yollara başvurulacağının bildirilmesi gereğinin yapılmaması üzere bu defa Ankara 54. Noterliğinden 28/08/2019 tarihli ihtarname gönderildiğini, ikinci ihtarnamede de ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 3 iş günü içinde eksiklerin tamamlanması için işe başlanılmaması halinde 3 iş günü bitimini takiben tarafınız namı hesabına 3. kişilere bedeli mukabilinde yaptırılacağının ihtar edildiğini, davalının kusurları gidermediğini, bunun üzerine müvekkili şirketin dava dışı ...Ltd.Şti. ile sözleşme yaparak,

eksik ve kusurlu bırakılan işleri davalının nam ve hesabına yaptırdığını ve bedelinin 2 adet faturaya dayanılarak ödendiğini, ayrıca davalının asıl sözleşmeyi ifası sırasında temin edemediği bir kısım malzeme ile iş makinesi ve kamyonun da müvekkili şirketin talimatı ve garanti vermesi üzerine dava dışı ...Ltd.Şti. tarafından temin edildiği ve davalıya, davaya konu işin ifasında kullandırıldığını, ancak davalının bu malzeme bedelleri ile iş makineleri ve kamyonlar için ödemesi gereken bedeli dava dışı firmaya ödemediğini, müvekkili tarafından 57.255,00 TL fatura karşılığı ödeme yapıldığını,

eksik ve kusurlu işlerin giderimi içinde 540.671,28 TL ödeme yapıldığını belirterek, davalıya ait şahıs firması yükleniminde bulunan yol inşaatının usulünce ve sözleşme ile eki şartnamelerde yer alan koşullara uygun olarak yapılmamasından ve yine aldığı malzeme ve kiraladığı iş makinesi ile kamyonun kira bedellerini ödemesi nedeniyle ilgili firmaya davacı tarafça ödenmek durumunda kalınmasından kaynaklı fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 597.926,28 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ..."...'ye yazılarak davacı ile aralarında düzenlenen ...

İçme Suyu Projesi ... ve Tesisleri İkmal İnşaatı işine ait sözleşme örneği ve buna ilişkin tüm belgeler celp edilmiş, davalıya davanın dayanağı taşeronluk sözleşmesindeki imza ile ilgili olarak isticvap davetiyesi tebliği için bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılmış, gelmediği ve beyanda bulunmadığından imzayı ve içeriğini kabul etmiş sayılmış, davalının bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılarak uyuşmazlık dönemine ilişkin ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, mali müşavir bilirkişi 23/11/2020 tarihli raporunda davalının 2018 yılı yevmiye defterinin açılış ve kapanış tasdikini yasal süresinde yapıldığını,

davalı kayıtlarında 2018 yılında davacıya düzenlenen fatura toplamının 1.887.789,67 TL olup bu faturaların karşılığı ödemenin davacıdan tahsil edildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Dosya üzerinde ve davacı ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yatırılarak tahkikat aşaması tamamlanmıştır.

Dosya kapsamından; davacı ile dava dışı ... 9.Bölge Müdürlüğü arasında ... İçme Suyu Projesi ... ve Tesisleri İkmal İnşaatı yapım işlerine konu eser sözleşmesi düzenlendiği, davacı ile davalı arasında işverenin ... 9.Bölge Müdürlüğü ile yaptığı ana sözleşmesi doğrultusunda ...

İçme Suyu Projesi ... ve Tesisleri İkmal İnşaatı Yapım İşinde "Palu-Şantiye arası rolekasyon-2 yolunun" Karayolları Genel Müdürlüğünün şartnamesinin ilgili kısımlardaki esaslar ve şartlar dahilinde inşaat bünyesine giren CRS-2 malzemesi ile 2 kat sathi kaplama yapılması işi konulu 30/07/2018 tarihli taşeron sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmenin 3. maddesinin b bendi uyarınca;

taşeronun, işin yapıldığı yerde işverence belirtilen her türlü kurala kesinlikle uyacağı, taşeronun, uymadığı kurallar nedeni ile işvereninin uygulayacağı yaptırımlar neticesinde uğrayacağı kaybı işverenden talep edemeyeceği gibi kendisinin neden olduğu böyle bir durumdan dolayı zarar gören diğer taşeronların, 3. şahısların ve işverinin tüm zararlarını ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini kararlaştırıldığı, sözleşmenin feshinin 9. maddede, uygulanma şeklinin 11. maddede düzenlendiği ve toplam 16 maddeden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Davacı ile dava dışı ....Ltd.Şti. arasında düzenlenen 05/09/2019 tarihli sözleşmenin konusunun işverenin ... 9.Bölge Müdürlüğü ile yaptığı ana sözleşme doğrultusunda ... İçme Suyu Projesi ... ve Tesisleri İkmal İnşaatı işinde Palu-Şantiye arası rolekasyon yolunda 2 kat sathi kaplama yapılması için... İnş.-... firması ile sözleşme imzalandığı, 2019 yılında asfalt kaplamada bozulmalar olması ve idarenin işin düzeltilmesi talimatı doğrultusunda...

İnşaata ihtarname çekildiği, herhangi bir faaliyet olmadığı bunun üzerine ....Ltd.Şti. ile rolekasyon yolu 1, 2 ve Palu Baraj Ulaşım Yolu 0+000-6+253 arası kusurlu sathi kaplamaların projesine ve Karayolları teknik şartnamesine göre idarenin talimatı doğrultusunda yapılması kusur ve eksikliklerin giderilmesi konulu taşeron sözleşmesi imzalandığı, 6.madde uyarınca sözleşme bedelinin işin bitmiş olarak idareye teslimi fiyatının komple KDV dahil 540.671,28 TL olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

... 9.Bölge Müdürlüğünce düzenlenen 29/05/2019 tarihli tutanakta ... İçme Suyu Projesi ... ve Tesisleri İkmal İnşaatı işinde; rolekasyon 1 yolu 0+000-2+100 km'lerinde ve rolekasyon 2 yolu 0+000-9+110 km'lerinde, 2018 yılında yapılan HB-35 2 tabaka astarlı bitümlü sathi kaplama yapılması poz imalatı yerinde incelenmiş olup asfalt kaplamada imalat hatasından kaynaklanan ayrışma ve çukur oluştuğunun belirtildiği anlaşılmıştır. Davacı ile dava dışı ....Ltd.Şti. arasında imzalanan tutanakta davacının talimatı ile bedeli davalı firma tarafından ödenmek üzere 3 adet makinenin ....Ltd.Şti. tarafından davalı firmaya kiralık olarak verildiği ve verilen motorun miktarının da belirtildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede, davacı yüklenicinin kullanılacak olan mıcır malzemesini yol kenarında 5-6 noktaya depolayacağı, diğer tüm malzeme ve işçiliklerin davalı tarafından yürütüleceği anlaşılmıştır.

Bozulmaya ilişkin ana işveren ... idare elemanları tarafından ve yüklenici tarafçada imzalanan 29/05/2019 tarihli tutanakta ...

İçme Suyu Projesi ... ve Tesisleri İkmal İnşaatı işinde rolekasyon 1 yolu 0+000-2+100 km'lerinde ve rolekasyon 2 yolu 0+000-9+110 km'lerinde, 2018 yılında yapılan HB-35 2 tabaka astarlı bitümlü sathi kaplama yapılması poz imalatının yerinde incelenmesi sonucu, asfalt kaplamada imalat hatasından kaynaklı ayrışma ve çukur oluştuğunun belirtildiği, davalıya bu hususlarla ilgili ihtarname keşide edildiği, davalının mevcut yolun direnaj koşullarının ve alt yapının veya mıcırın yetersizliğine ilişkin uyarıda bulunmadığı, bozulmaların nedenine ilişkin ayrıca bir tespit yaptırmadığı gibi onarımı konusunda ilgisiz kaldığı,

... tarafından tutulan tutanak ve davacının dava dışı ....Ltd.Şti. ile yaptığı sözleşmede nazara alındığında davacının belirttiği eksik ve kusurların gerçekleşmiş olduğu imalat hatasından kaynaklı olduğu ve bunun bedelinin davalının tahsili talebinin yerinde olduğu ve miktarının 540.671,28 TL olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafın 2. kalem talebi davalıya yapılan bir kısım malzeme temini ve makine veya kamyon kiralanması işinden kalan ve kendi şirketlerinin garantisinde olan hesabın kapatılması için yapılan 57.255,00 TL ödemeye ilişkin olup, davalı adına makinanın kiralanması durumunda davalının da bu hususta sözleşmede imzası olması gerektiği, faturanın 23/09/2019 tarihli olup faturanın dava dışı ....Ltd.Şti.nin davacı ile yapmış olduğu sözleşme döneminde olduğu,

davalı ile yapılan sözleşmede bakım süresinin yapımdan itibaren 1 yıl olup 30/08/2019 tarihine kadar davalının bakım sorumluğunun devam ettiği, bakım ile ilgili olarak davalıya ihtar çekilmediği, ....Ltd.Şti. ile yapılan sözleşmenin bakım sorumluluğunun bittikten sonraki tarihli olduğu, makinaların kiralanmasına ilişkin tutanakta davalının imzasının bulunmadığı,

bakım sorumluluğu süresi bittikten sonra bu makinalara ilişkin faturanın düzenlendiği dosya kapsamı itibari ile buna yönelik 57.255,00 TL bedelin davalıdan tahsili talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın 540.671,28 TL üzerinden kısmen kabulüne, dava tarihi öncesi itibariyle temerrüte düşürücü ihtarnamenin tebliğ edildiğinin belgelendirilmediği, dava tarihi öncesi itibariyle temerrüt oluşmadığından alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşmenin 4/b maddesinde davalının talep edeceği iş makinası ve gereçlerini müvekkili tarafından temin edilerek kira paralarının davalının hak edişinden kesileceğinin belirtildiğini, ayıplı işleri gidermesi için davalının ihtarlarla temerrüde düşürüldüğünü, bakım sorumluluğu için yarı bir ihtara gerek bulunmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sathi kaplamalı yollardaki bozulmaların soyulma ve kusma ile oluştuğunu, bu ikisi dışında sathi kaplama kusuru bulunmadığını, yoldaki çukurlar ve yolun dağılmasının tamamen alt yapı kusuruna bağlı olduğunu, yolun temel imalatı ve malzeme kısmında kara yolları teknik şartnamesine uyulmadığını, dosyada bulunan fotoğrafların dahi bunu doğruladığını, sadece tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak hüküm tesis edilmesinin ve kusur yönünden araştırma yapılmamasının hatalı olduğunu, reddedilen kısım yönünden davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

1-Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle davalı taşeronun davacıyı malzemen ve iş yerinin alt yapısı konusunda TBK'nın 472/3.maddesinde düzenlenen uyarma yükümlülüğünü yerine getirmediği, iş sahibi ...

Genel Müdürlüğünden gelen belgelerden işin ayıplı imal edildiğinin sabit olduğu, ayıbın ortaya çıktığı tarih ile ayıpların giderilmesine yönelik yapılan sözleşme arasındaki sürenin makul olduğu, bu hususun bilirkişi raporundan da anlaşıldığı, esasen davalı tarafın bu yönde istinaf nedeni bulunmadığı, davacı tarafın davalı adına 3.kişiden iş makinası kiraladığına dair sunulan belgelerin her zaman elde edilebilir nitelikte olup, davacının bu hususu kanıtlayamadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

2-Davalı taraf yargılamada vekille temsil olunduğu halde; mahkemece, davalı lehine reddedilen miktar yönünden vekalet ücretine hükmedilmemesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

HMK.'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, diğer bir ifade ile kanun koyucu, temyiz kanun yolunda Yargıtay tarafından verilebilen, yerel mahkeme hükmünün gerekçesinin değiştirilerek düzelterek onanması kararını, istinaf mahkemeleri için öngörmeyip, bu halde istinaf mahkemesince yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiğini düzenlediğinden,

Dairemizce davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, Dairemizin kaldırma kararı dosyanın esasına yönelik olmayıp, sadece vekalet ücreti yönünden olduğundan, hakkaniyet gereğince davalı lehine ilk derece mahkemesinin karar tarihi itibariyle hesaplanan vekalet ücreti takdir edilmiş ve HMK.'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.