Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2021/785 K.2023/421

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davacı tarafından ihale edilen ...

Hava Limanı Terminal Binası Yapım İşinin davalı firma yükümlülüğünde bulunduğunu, ihale konusu iş kapsamında temin ve tesis edilen elektronik sistem ve cihazlara ilişkin sözleşme ve ekli teknik şartnamelerde tanımlanan garanti süreleri içerisinde oluşan arıza ve sorunların giderilmesi ve bakım onarımlarının sorumluluğunun yükleniciye ait olduğunu, davalının yükümlülüğündeki işin geçici kabulünün 21.11.2014'de kesin kabul işlemlerinin 16.08.2016'da tamamlandığını,

yapım işleri genel şartnamesi ve işin teknik şartnamesi hükümlerine göre temin ve tesis edilen cihazların garanti sürelerinin kesin kabul tarihinden itibaren 2 yıl olarak belirlendiğini, davalının sözleşmeden doğan sorumluluklarının yerine getirilmesi için her bir sorun vukununda en az bir kez uyarıldığını, sorunların çözümü yönünde davalı herhangi bir çalışma yapmadığından cihazlarda oluşan arıza ve sorunların giderilmesinde bakımların davacı idare tarafından yaptırılmak durumunda kalındığını ve bunlara ilişkin bedellerin idarece ödendiğini,

davalı nam ve hesabına yapılan işlemlerin toplam fatura bedelinin 769.334,30 TL olduğunu belirterek 769.334,30 TL alacağın ödeme tarihlerinden işleyecek avans faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, 02.07.2014 tarihi itibariyle ...

Hava Limanı Yeni Terminal Binası Yapımı ile ilgili tüm imalatların firmalarınca tamamlandığını, 09.07.2014'de idareye geçici kabul yapılması ile ilgili başvurulduğunu, idarece 04-08.08.2014 tarihleri arasında iş mahallinde incelemelerde bulunulduğunu, geçici kabul eksik kusur tutanağı ile tesisin işletmesine engel tesis etmeyen bazı eksikler belirlendiğini ve 08.08.2014 tarihinden itibaren eksikliklerin giderilmesi için 50 gün ek süre verildiğini, EDS sisteminin çalışması ile ilgili herhangi bir eksiklik bulunmadığını, 07.09.2014'de eksikliklerin tamamlandığını ve hava alanının DMHİ kullanımına verildiğini,

resmi açılışı yapılarak ilk günden itibaren EDS sistemi ve diğer elektronik sistemlerin kullanılmaya başlandığının 22.09.2014 tarihinde eksik terminal binasının onarım yenileme ve tadilatları için 60 gün süre verilerek DHMİ tarafından teslim edildiğini, 26.09.2014'de geçici kabul eksikliklerinin tamamlandığının resmi yazı ile idareye bildirildiğini, geçici kabul imzalarının 24.12.2014 tarihinde tamamlandığını, hava alanının 07.09.2014'de tüm sistemleri ile birlikte kullanılmaya başlanıldığını, geçici kabul itibar tarihinin eski terminal binası tadilatlarından dolayı 75 gün geciktirilmiş olduğunu,

kesin kabul yapılması ile ilgili idareye birden fazla başvuruları olduğunu, 16.08.2016 itibariyle kesin kabulün yapıldığını, 75 günlük geçici kabul gecikmesi ile birlikte kabul işlemlerinin toplam 344 gün geç yapılmış olduğunu, temin edilen sistemlerin her türlü bakım ve onarımları ile sarf malzeme giderlerinin hava alının açıldığı tarih olan 07.09.2014'den itibaren 3 yıl süreyle 07.09.2017 tarihine kadar davalı tarafından karşılandığını, sözleşmeye göre olması gereken 3 yıllık garanti süresinin fazlasıyla sağlandığını,

istenen masrafın büyük bir kısmının EDS sisteminin bakım/onarım masrafını oluştuğunu ve satın alma bedelinin yaklaşık %20'sine isabet eden fahiş masraflar olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Taraf delilleri toplanmış, tüm dosya kapsamı ve gerektiğinde davacı yanın defter kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, inşaat mühendisi, elektrik elektronik mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilerden oluşan heyet tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapor ve tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi bakınından düzenlenen ek raporlarda özetle.

"DHMİ Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen ...

Hava Limanı Terminal Binası Yapım İşine ilişkin davacı idare yasal defterlerinde davacı adına düzenlenen fatura bedellerinin tamamının davalıya ödendiğini, davaya konu edilen ve davalı nam ve hesabına yaptırıldığı ileri sürülen toplam 769.334,30 TL yetkili servislerden alınan mal/hizmet fatura tutarlarının tamamının ödendiğinin tespit edildiği, 01.08.2012 tarihli sözleşmenin ... hava alanına yeni terminal binası yapım işlerini kapsadığı,

sözleşmenin sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler başlıklı 28. Maddesinde asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmadığı hallerde sözleşme bedelinin %10'nuna kadar yükleniciye ilave iş yaptırılabileceği şartı getirildiği, mevcut eski terminal binasının yenileme ve tadilat işlerinin yeni terminal binası için imzalanmış olan sözleşeme kapsamında ve yapım işleri genel şartnamesinin 29/5 maddesi gereği 60 gün ek süre ilave edilerek davalı şirkete verildiği,

aynı sözleşme kapsamında verilen işlerin geçici kabulünün yapılabilmesi için işlerin tamamındaki imalatların geçici kabule hazır hale getirilmesi gerektiği, davalının sözleşme içerisinde verilen eski terminal binasına ait ilave işler için idareye 21.11.2014'de başvuruda bulunduğu,

geçici kabul tarihinin 21.11.2014 olarak kabul edilebileceği, teknik şartnamenin 6.1 maddesine göre dava konusu yapılmayan yapısal kablolama, CUTE/BRS, projeksiyon cihazı ve telefon hariç diğer tüm elektronik sistem ve cihazlara ait garanti süresinin kesin kabul tarihinden itibaren 2 yıl olacağı bu süre zarfında imalat hatasından kaynaklanan arızalar ile montaj kusur ve eksiklerin giderilmesinin yüklenicinin sorumluluğunda olacağı, ayrıca garanti süreleri içerisindeki rutin bakımlar ile gerekli parça ve sarf malzemelerin de yükleniciye ait olacağı şartının bulunduğu,

dava konusu yapılan her arıza ve rutin bakım konusunda davacı idare tarafından davalıya bildirim yapıldığı, bildirimleri yapılmış olan ve tablo olarak belirtilen bakım ve onarımların yapılmasının teknik bir zorunluluk olduğu, davaya konu edilen arızalar ile montaj kusur ve eklikliklerinin giderilmesi garanti süreleri içerisindeki rutin bakımlar ve gerekli parça ile sarf malzemelerinin davacı idare tarafından firmalardan teklifler alınıp yeterlilik belgeleri talep edilerek sözlemeler imzalanıp bakım işlerinin verildiği, faturalardaki rakamların fatura tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçlerine uygun olduğu,

kesin kabul tarihi 16.08.2018 tarihinden itibaren 2 yıl boyunca davalının imalat hatasından kaynaklanan arızalar ile montaj kusur ve eksikliklerinin giderilmesinden ayrıca garanti süreleri içerisindeki rutin bakımlar ile gerekli parça ve sarf malzemelerinin temininden sorumlu olduğu, idare tarafından talep edilen 769.334,30 TL tutarın uygun olduğu, geçici kabul itibar ve işin bitirildiği tarih 21.11.2014 olduğu, garanti süresinin 16.08.2018 tarihinde dolduğunun kabul edilmesi halinde davacı idarenin davalıdan alacağının 769.334,32 TL olarak hesap edildiği,

garanti süresinin 21.11.2017 tarihinde dolduğunun kabul edilmesi halinde davacı idarenin davalıdan alacağının 137.465,00 TL olarak hesap edildiği, garanti süresinin 07.09.2017 tarihinde dolduğunun kabul edilmesi halinde davacı idarenin davalıdan alacağı bulunmadığı" ifade edilmiştir.

Dava; taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında davalı yükümlülüğünde temin ve tesis edilen elektronik sistem ve cihazların arıza, onarım ve bakım giderlerinin tahsili talebine ilişkindir.

01.08.2012 tarihinde ... Hava Alanı Terminal Binası Yapım İşine ilişkin taraflarca imzalanan sözleşme kapsamında yeni terminal binası yapım işi ile birlikte sözleşmenin 28. maddesine dayalı olarak ve yapım işleri genel şartnamesinin 29/5. maddesi gereğince 60 gün ek süre ilavesi ile eski terminal binasının onarım, yenileme ve tadilat işlerinin ilave iş olarak verildiği, geçici kabul tutanağına göre işin bitirilerek geçici kabulün yapıldığı tarihin 21.11.2014 olduğu, kesin kabulün ise 16.08.2016 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında dava konusu olmayan yapısal kablolama, CUTE/BRS projeksiyon cihazı ve telefon hariç diğer tüm elektronik sistem ve cihazlara ait garanti süresinin sözleşme eki teknik şartnamelerin ilgili hükümlerinde kesin kabul tarihinden itibaren 2 yıl veya 24 ay olarak belirlendiği, yine garanti süresi içerisinde meydana gelebilecek tüm arızaların giderilmesi gerekli bakımların yapılması ile gereken parça ve sarf malzemelerinin davalı yüklenici sorumluluğunda olduğunun ön görüldüğü anlaşılmıştır.

Davacı idare tarafından dava konusu yapılan her arıza ve rutin bakım konusunda davalıya bildirim yapıldığı, davalı tarafından garanti süresinin dolduğunun belirtilmesi üzerine davalı nam ve hesabına sözleşme ile temin ve tesis edilen elektronik sistem ve cihazlarda gerçekleşen arızaların giderilmesi ve bakımlarının davacı tarafından mal/hizmet alımı ile gerçekleştirildiği, düzenlenen mal/hizmet fatura içeriklerinin tetkikinde yapılan bakım ve onarım işleminin teknik bir zorunluluk olduğu ve fatura tutarlarının piyasa rayiçleri ile uyumlu olduğunun bilirkişi heyetince tespit edildiği anlaşılmakla 01.08.2012 tarihli ...

Hava Alanı Terminal Binası Yapım İşi kapsamında dava konusu edilen işlere ilişkin teknik şartnamelerin garanti süresini düzenleyen hükümleri uyarınca 16.08.2016 kesin kabul tarihinden itibaren 2 yıl süreyle arızaların montaj kusur ve eksiklerin giderilmesi,

garanti süresi içerisindeki rutin bakımlar ile gerekli parça ve sarf malzemelerinin temininden davalı yanın sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla 16.08.2016-16.08.2018 garanti süresi içerisinde gerçekleşen ve bilirkişi heyetince serbest piyasa rayiçlerine uygun olduğu tespit edilen 769.334,30 TL fatura bedelinin tahsili yönünde açılan ve kanıtlanan davanın kabulüne, dava tarihinden önce ihtarname keşide edilerek davalı yan temerrüde düşürülmediğinden dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine..."karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 04/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda 3 ihtimalli sonuç belirtildiğini, elektronik sistemlerin önceden montaj edilerek çalışır hale getirildiğini ve garantisinin başladığını, bu sistemlerin kullanma tarihinden itibaren garanti süresinin başladığını ve bu süre içerisinde bakımlarının yapıldığını, kesin kabulün gecikmesine davacının sebep olduğunu, ufak tefek eksikliklerin bahane edilerek kesin kabul yapılmamasının hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle hükme esas alınan bilirkişi raporunda her bir sistemin ayrı ayrı teknik şartnamesinde belirlenen garanti süresinin başlangıcının dikkate alındığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.