Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/1001 K.2026/103

HMK 353/1-a-6)

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 20/06/2023

NUMARASI

2022/1263 Esas-2023/622 Karar

DAVANIN KONUSU

Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak

KARAR TARİHİ : 03/02/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 03/03/2026

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dairemize gönderilen dosyanın yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İSTEM

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında 01/07/2021 tarihinde taşeron sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkili şirketin davalıya ait ... parseldeki yapının dış cephe prekast kaplama işini yapmayı üstlendiğini, müvekkili şirketin sözleşme gereğince üzerine düşen ve yapması gereken tüm işleri yapıp bitirdiğini, hatta davalıya ait binanın dış cephe prekast kaplama işini aldıktan sonra davalı şirketin davaya konu olan binanın bahçe tarafına iskandan sonra ve imara aykırı olarak eklemeler yaptığını, sözleşmeden sonra yapıya eklenen ve yapılması sözleşmeye dahil olmayan bu kısımların prekast kaplama işini de müvekkili şirketin yaptığını,

davalı şirketin müvekkili şirkete ödemesi gereken 74.360,17 TL'yi ödememesi üzerine davalıya noter aracılığıyla ihtarname çektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin cezai şart, dava ıslah ve alacak hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 74.360,17 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

YANIT

Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu,

Esas yönünden ise, davacı tarafın 01.07.2021 tarihli sözleşmeden kaynaklı müvekkilinden alacaklı olduğunu iddia etmişse de, bu durumun gerçeğe tamamen aykırı olup cari hesapta, ticari defter ve kayıtlar üzerinde müvekkili şirketin alacaklı durumda olduğunu, davacının sözleşmede olan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediğini, davacının sözleşme ile üstlendiği işi ayıplı ve eksik şekilde ifa ettiğinin Eskişehir 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/138 d.iş sayılı delil tespiti dosyası ile ispatlandığını ileri sürerek, davanın reddine, ayrıca davacı tarafından işin ayıplı teslim edilmesi sebebiyle müvekkilinin uğradığı zararın yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi ve takas/mahsup edilmesine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/06/2023 tarihli 2022/1263 Esas 2023/622 Karar sayılı kararında özetle; Dava, davalıya ait taşınmazdaki inşaat için verilen dış cephe prekast kaplama işi bakiye bedeli 74360,17 TL'nin tahsili talebine ilişkin alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki ihtilafın; öncelikle davalının zaman aşımı itirazının yerinde bulunup bulunmadığı,

Esas yönünden ise; tartışmasız olan ilişki kapsamında davacı tarafça yerine getirilen kaplama işinin davalı tarafça savunma konusu yapıldığı üzere ayıplı olup olmadığı, varsa ayıp miktarına göre davacı alacak talebinin yerinde bulunup bulunmadığı hususlarında toplandığı tespit edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde, taşeron sözleşmesini, ihtarnameyi, whatsapp yazışmalarını, hakediş onay belgesi suretini, davacıya yapılan ödemeleri gösteren makbuz suretini sunmuştur.

Mahkememizin 04.04.2023 tarihli ön inceleme duruşmasında, taraflar arasındaki hukuki ilişkiye konu sözleşme 01/07/2021 tarihli olup, 5 yıllık zaman aşımı süresi dava tarihi itibariyle olmadığından davalının yerinde görülmeyen zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.

Eskişehir 3. Sulh hukuk mahkemesinin 2022/138 d.iş sayılı delil tespit dosyasının gönderildiği, dosyada alınan raporda davacı tarafça yapılan imalatın %40'ına tekabül eden ayıplı imalat bulunduğu belirlenerek bunların giderilme bedelinin dolayısıyla davalı tespit isteyenin zararının belirlendiği, sözleşmede belirlenen birim fiyatlara göre değişmesi gereken ayıplı imalat bedelinin 59.936,71 TL + KDV = 70.725,31 TL , sözleşme günü piyasa rayiç bedeline göre değişmesi gereken imalat bedelinin 155.338,34 TL + KDV = 183.299,24 TL olduğu,

bilirkişi tarafından belirlenen zararların dava tarihi ve tespit tarihi itibarıyla davacı tarafça talep edilen bakiye imalat alacak bedelinden çok fazla olduğu tespit kararı ve bilirkişi raporunun dosyamız davacısı müteahhide tebliğ edildiği, bu rapora itiraz edilmediği görülmüştür.

Davalının itiraz etmediği delil tespit raporuna göre davalı zararının, davacı tarafça talep edilen imalat bedelinden daha fazla olduğu , dolayısıyla davacının talep hakkının bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine dair karar verildiği görülmüştür.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen 08/09/2023 tarihli istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde özetle. Müvekkili ... Yapı Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı şirket ... Yapı Sanayi Ve Ticaret A.Ş. arasında 01/07/2021 tarihinde taşeron sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkili şirketin, davalıya ait ...

Parseldeki yapının dış cephe prekast kaplama işini yapmayı üstlendiğini, müvekkili şirketin, davalı şirket ile aralarında yapılan taşeron sözleşmesi gereğince üzerine düşen ve yapması gereken tüm işleri yaptığını ve bitirdiğini, müvekkili şirket yetkilisinin beyanına göre, müvekkili şirketin davalıya ait binanın dış cephe prekast kaplama işini aldıktan sonra davalı şirketin, davaya konu olan binanın bahçe tarafına iskandan sonra ve imara aykırı olarak eklemeler yaptığını,

sözleşmeden sonra yapıya eklenen ve yapılması sözleşmeye dahil olmayan bu kısımların prekast kaplama işinin de müvekkili şirket tarafından yapıldığını bu sözleşme kapsamı dışında kalan ve sözleşmeye dahil olmayan kısımların da fazladan yapıldığını, buna rağmen, davalı şirketin sözleşme hükümlerine göre müvekkili şirkete ödenmesi gereken 74.360,17 TL'yi ödemediğini, müvekkili şirket yetkilisi ile davalı şirketin davaya konu binanın yapımında görevli şantiye şefi ile aralarında yaptıkları whatsapp yazışmalarını dosyaya ibraz ettiklerini,

işbu yazışmaların müvekkilinin işi yaptığını ve hakedişlerinin davalı tarafından onaylandığını da gösterdiğini, işbu yapılan iş bedelinin ödenmesi için davalı şirkete Eskişehir 6. Noterliğinin 04.10.2022 tarih ve 08504 yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, buna rağmen davalı şirket tarafından müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmamış olup, bunun üzerine işbu davanın açıldığını, mahkemenin yapılan işin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı konusunda herhangi bir keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırmadan, herhangi bir inceleme yapmadan,

davalı tarafın dava açılmadan önce Eskişehir 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde yaptırdığı 2022/138 D.İş sayılı tespit raporuna istinaden davanın reddine karar verdiğini, işbu dava dosyasında bizzat keşif ve bilirkişi incelemesi yapmadan, davalı tarafın delil tespiti dosyasına dayanarak davanın reddine karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davaya konu gayrimenkul üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıp, aldıracağı rapora göre karar vermesi gerektiğini belirterek, istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda;

Dava, taraflar arasındaki 01/07/2021 tarihli davalıya ait "... sayılı parseldeki yapının dış cephe prekast kaplama işini konu alan taşeron sözleşmesi kapsamında sözleşme gereği ve fazladan yapılan imalatlar nedeni ile, ödenmeyen şimdilik 74.360,17 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili isteğine ilişkindir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece yukarıda belirtilen gerekçeler ile yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

1-Mahkemece, tespit bilirkişi raporu esas alınmak sureti ile, ve davacı yan delilleri arasında keşif deliline dayandığı halde, mahallinde keşif yapılıp, bilirkişi raporu alınmadan bu rapora itibar edilmek suretiyle, davanın reddine dair hüküm kurulmuştur.

HMK'nın 266. maddesi uyarınca çözümü hukuk dışında özel veya teknik bir bilgiyi gerektirdiği hallerde tarafların isteği üzerine ya da re'sen bilirkişi seçilmesi gerekmektedir. Davada istem eser sözleşmesi kapsamında, sözleşme kapsamında yapılan işlerin bedeli ile, sözleşme kapsamı dışında fazladan yapılan imalat bedellerinin tahsili isteğine ilişkindir. Mahkemece mahallinde keşif yapılıp, uzman bilirkişi kurulundan rapor alınmadan, davalının yokluğunda yapılan tespit bilirkişi raporu esas alınmak sureti ile hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın “Hukukî Dinlenme Hakkı” başlığını taşıyan 27. maddesinde “(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukukî dinlenilme hakkına sahiptirler. (2) Bu hak; a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, b) Açıklama ve ispat hakkını, c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir.” hükmü bulunmaktadır.

Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6.maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenme hakkı; davalının, usulüne uygun olarak duruşmalara davet edilmesini, duruşmaları takip etme hakkını ve bu arada ileri sürdüğü delillerin toplanmasının ve bu delillerin hukuk kuralları içerisinde değerlendirilmesini kapsar.

Somut olayda davacı tarafın dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında açıkça keşif deliline dayandığı ve mahkemenin hükme esas aldığı, dava açılmadan önce davacının yokluğunda, davalı tarafından Eskişehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/138 Tespit sayılı, D.

İş tespit dosyasında aldırılan raporun davacıya tebliğ edildiğine dair dosya arasında herhangi bir bilgi ve belgenin de bulunmamasına rağmen, mahkemece mahallinde keşif yapılmaksızın davacının yokluğunda yapılan delil tespit raporuna dayanılarak hüküm kurulması adil yargılanma hakkı kapsamındaki 6100 sayılı HMK nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenme hakkını ihlâl niteliğinde değerlendirilmiştır. Mahkemece bu rapora dayanılarak, karar verilmesi hatalı olmuştur.

(Yargıtay Kapatılan 15. Hukuk Dairesinin 2018/2359 Esas - 2018/2950 Karar sayılı ilamı)

Bu nedenlerle; mahkemece yapılacak iş, uzman bir bilirkişi kurulu marifetiyle, mahallinde keşif icrası suretiyle, davacı tarafından taraflar arasındaki sözleşme kapsamında yapılan imalatlar ile, sözleşme kapsamı dışında yapıldığı iddia olunan imalatların tesptinin yapılarak, ve sözleşme kapsamındaki imalatların taraflar arasındaki sözleşmenin götürü bedelli sözleşme olduğu da gözetilerek ve götürü bedelli işlerde;

yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin fazla ödemesinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi için, yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalatın, eksik ve kusurlar da dikkate alınarak toplam işe göre fiziki oranının belirlenmesi, bu oranın toplam iş bedeline uygulanması suretiyle, hak edilen iş bedelinin bulunması ve bulunacak bu bedelden kanıtlanan ödemelerin düşülmesi, yine davacının iddia ettiği gibi fazladan imalat olup olmadığının tespitinden sonra, fazla imalat bulunması halinde, fazla imalat bedelinin de yapıldığı tarihteki rayiç fiyatlar ile bedelinin belirlenmesi,

rayiç fiyatlar içerisinde KDV ve yüklenici karı da bulunduğundan, bu kalemlerin ayrıca ilave edilmemesi gerektiği gözetilerek, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sonuçlandırılması olmalıdır. (Yargıtay Kapatılan 15. Hukuk Dairesinin 2019/2629 Esas - 2019/5235 Karar sayılı ilamı)

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun, esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır