Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/1155 K.2025/802

Davacı/birleşen davada davalı vekili tarafından davalı-birleşen davada davacı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili şirketin 2013/10225 ihale kayıt numarası ile Yuvacık HES Tesisi Yapım İşi kapsamında inşaat ve hidromekanik işlerin yapımı işini aldığını ve davalı şirket ile, HES Tesisi Yapım İşi kapsamında inşaat ve hidromekanik işlerini yapılması için 15/03/2013 tarihli sözleşme düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında işleri yaptığını, 24/01/2014 tarihinde geçici kabul yapıldığını, geçici kabulde gösterilen eksikliklerin 17/04/2014 tarihinde yapılan tutanakta görüldüğü gibi tamamlandığını, ancak bir kısmının ... tarafından su kesim tarihleri verilmediğinden yapılamadığını,

taraflar anlaşamadığı için kesin hesabın yapılamadığını, 24/01/2014 tarihinde taraflar arasında geçici kabul tutanağı düzenlendiğini ve davalı tarafça aynı tarihli eksiklikler listesi ile 25 kalem eksiklik tespit edildiğini ve bu eksikliklerin bir kısmının 15/04/2014 tarihine kadar yapıldığını, ancak su kesimi istenen tarihte yapılamadığı için bazı işlerin 15/04/2014 tarihinden sonra bitirildiğini, taraflar arasında bağlayıcı olan inşaat teknik şartnamesinin ilgili hükümlerine rağmen davalı şirketin, müvekkili şirkete kalıp malzemeleri ve iskele bedeli ile inşaat demir bedelini ödemediğini,

davalı tarafın sözleşmeden kaynaklı borcunu ödemediği gibi Yenimahalle 4. Noterliği'nden ihtarname keşide ederek müvekkili şirketin 586.403,90 TL borçlu olduğunu iddia ettiğini, müvekkili şirket aleyhine tanzim edilen faturaların haksız faturalar olup bir kısmının yasal süresi içerisinde iade edildiğini, bir kısmının iş yoğunluğu nedeniyle iade edilemediğini, faturaların haksız ve yersiz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuş,

davacı vekili 21/06/2023 tarihli dilekçesi ile dava değerini 201.500,00 TL'ye yükselterek bu miktarın 24/07/2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili isteğinde bulunmuş ve harcını ikmal etmiştir.

Davalı vekili ; taraflar arasında 15/03/2013 tarihli Yuvaköy HES Tesisi Yapım İşi kapsamında inşaat ve hidromekanik işlerin yapılması işine ait anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalandığını, inşaat ve hidromekanik işlerin idari ve teknik şartname, yapım işleri genel şartnamesi ve davacı inşaat firmasının teklifine uygun olarak yapılması gerektiğini, kesin kabul 30/12/2013 tarihinde yapılmış olmakla birlikte, davacı tarafın mali zorluğa düşmüş olduğu gerekçesiyle davacı tarafından sahada çalışma yapılmadığını, üstlenilen edimlerin eksik ifa edildiğini ya da hiç ifa edilmediğini,

bunun üzerine dava konusu iş kapsamında yüklenici davacı inşaat firmasına ait komisyon kurulup rapor hazırlandığını, raporda, davacı şirketin, müvekkili idareye olan borcunun tek tek açıklandığını, büyük miktarda eksik ifa olduğunu, bunun üzerine davacı uhdesinde bulunan işlerin davacı şirket nam ve hesabına başka bir firmaya yaptırılarak faturalandırıldığını, taraflar arasında yapılmayan işler için defaatle yazışma yapıldığını, sonuç alınamadığını, Yenimahalle 4. Noterliği'nden keşide edilen 08/07/2020 tarihli ihtarname ile davacı şirketin davalı şirkete 586.403,90 TL + KDV fatura karşılığı ödeme yapması gerektiğinin bildirildiğini,

ancak ödeme yapılmadığını, davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacıya yapılması gereken bir ödeme bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

Birleşen davada davacı vekili; taraflar arasında 15/03/2013 tarihli Yuvaköy HES Tesisi Yapım İşi kapsamında inşaat ve hidromekanik işlerin yapılması işine ait anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalandığını ve 08/11/2013 tarihinde Yuvacık HES yapım işi kapsamında 7 adet muhtelif tip ve özellikte vananın montajı işine ait ek sözleşme imzalandığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra 30/12/2013 tarihinde geçici kabul yapılıp eksikliklerin tespit edildiğini, 2014 yılı Kasım ayında taraflarınca ilgili hidroelektrik santrale su kesintisi verildiğini ve davalı firma tarafından bağlantılı işlemlerinin tamamlandığını,

taraflar arasında yapılan geçici kabul işleminden sonra davalının gidermesi gerektiği eksikliklerin giderilmediğini, eksik ifanın söz konusu olduğunu, komisyon kurulup rapor hazırlandığını, davalı şirketin davacı idareye olan borcunun tek tek raporda açıklandığını, davalının uhdesinde bulunan eksik işlerin tamamlanmaması üzerine taraflarca yazılı ve şifai görüşmeler yapıldığını ve bu görüşmelerden sonuç alınamaması üzerine davalı uhdesinde bulunan işlerin davalı şirket nam ve hesabına başka bir firmaya yaptırılarak faturalandırıldığını, Yenimahalle 4. Noterliği'nden ihtarname keşide edildiğini, ödeme yapılmadığını,

tüm masraflar toplamının 586.403,90 TL + KDV tutarında olduğunu belirterek bu miktarın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

Birleşen davada davalı vekili ; müvekkili şirketin 2013/10225 ihale kayıt numarası ile Yuvacık HES Tesisi Yapım İşi kapsamında inşaat ve hidromekanik işlerin yapımı işini aldığını ve davalı şirket ile, HES Tesisi Yapım İşi kapsamında inşaat ve hidromekanik işlerini yapılması için 15/03/2013 tarihli sözleşme düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında işleri yaptığını, 24/01/2014 tarihinde geçici kabul yapıldığını, dava konusu ihaleden kaynaklı alacakların tahsili için Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/391 esasına kayden dava açtıklarını,

geçici kabulde gösterilen eksikliklerin 17/04/2014 tarihinde yapılan tutanakta görüldüğü gibi tamamlandığını ancak bir kısmının ... tarafından su kesim tarihleri verilmediğinden yapılamadığını, 2014 Kasım ayında üç günlüğüne suların kesildiğini ve müvekkilinin bu üç günde sözleşmeden kaynaklı eksikleri yaptığını, sözleşmede su kesintisinin üç gün olacağına ilişkin süreyi kısıtlayıcı bir madde olmadığını, belediyenin (suyun daha fazla kesilmesine müsaade etmem) şeklinde tavrı üzerine su kesintisinin üç gün olarak yapıldığını, davalının bundan dolayı zarara uğradığını,

sözleşmede bitirilen eksikliklerin parasının geçici kabul tutanağında bitirilen eksiklikler için bloke edilen tutar iade edilecek maddesi yer almasına rağmen ve talep edilmesine rağmen ödenmediğini, ... ile davacı arasındaki sözleşmenin müvekkilini bağlamadığını, davacı tarafın sözleşme dışı bir takım işlemlerden dolayı başka firmalara iş yaptırıp müvekkili şirkete fatura ederek haksız kazanç sağlamaya çalıştığını, bu açıdan öncelikle davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği faturalardaki işlerin taraflar arasında akdedilen sözleşmeye, ihale şartlarına ve projeye uygunluğunun bir bilirkişi heyeti vasıtasıyla tespit edilmesi gerektiğini,

faturaların bir çoğunun davacı tarafa iade edildiği halde iş yoğunluğundan, sözleşme dışı olmasına rağmen bazı faturaların müvekkili şirket kayıtlarına işlendiğini, davacı şirketin sözleşmeden kaynaklı borcunu ödemediği gibi müvekkili şirketten alacaklı olduğundan bahisle ihtarname keşide ettiğini, borcun olmadığını belirterek öncelikle açılan davanın konusu ve tarafları aynı olduğundan Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/391 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece"Dosya kapsamından; taraflar arasında 15/03/2013 tarihli Yuvacık HES Tesisi Yapım İşi kapsamında inşaat ve hidromekanik işlerin yapılması işine ait anahtar teslimi götürü bedel sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmenin, taraflar arasındaki çekişme konularına ilişkin maddelerinin incelenmesinde;

3.maddede; işin adının, Yuvacık HES Tesisi Yapım İşi kapsamında inşaat ve hidromekanik işlerin yapılması olup, işin niteliği, türü ve miktarının teknik şartnamedeki belirtildiği gibi olacağı, sözleşmenin 6.maddesi, sözleşmenin türü ve bedeli başlıklı olup, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen 4.217.000,00 TL + KDV bedelle toplam üzerinden akdedildiği, 8.madde belgelerin öncelik sırası başlıklı olup, sıralamada, sözleşme, idari şartname, teknik şartname, projeler, pursantaj icmali, mahal listesi, yapım işleri genel şartnamesi ve yüklenici teklifi şeklinde olduğu,

9.madde, işe başlama ve bitirme tarihi başlıklı olup, buna göre sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 gün içinde YİGŞ hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanacağı, işin 150 takvim günü içerisinde bitirileceği ve geçici kabule hazır hale getirileceği, 10.madde teminata ilişkin hükümler başlıklı olup, 10.1 uyarınca kesin teminat olarak toplam 254.000,00 TL teminat mektubunun verildiği, 10.4 maddesi kesin teminatın geri verilmesine ilişkin olup, geri verilmesi hususunda YİGŞ hükümlerinin uygulanacağının kararlaştırıldığı,

14.madde uyarınca yükleniciye fiyat farkı verilmeyeceği, 19.madde uyarınca işin geçici ve kesin kabul işlemlerinin ...

Genel Müdürlüğü ile iş sahibi ... yetkililerinin katılımı ile yapılacağı, 28.madde sözleşmede bulunmayan işlere ait birim fiyat tespiti olup, buna göre; sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelinin, YİGŞ hükümlerine göre hesaplanacağı, 30.madde geçici kabul noksanları için düzenlenen her hakediş de yapılan iş tutarının %3'üne karşılık gelen tutarının tutulup, bu tutarın geçici kabul noksanı bulunmayan işlerde geçici kabul onay tarihinden sonra, noksanı bulunan işlerde ise bu eksikliklerin tamamlanmasına müteakip geçici kabul onay tarihinden sonra yükleniciye ödeneceğinin kararlaştırıldığı,

toplam 35 maddeden ibaret olduğu,

Sözleşme eki inşaat teknik şartnamesinde, 3.maddede yapılacak diğer işler arasında cebri boru katodik korumasının da yer aldığı, "genel hususlar"da 2.2.1 maddede kalıplar ve iskelelerin iş sahibince temin edilerek yükleniciye teslim edileceği, ancak diğer tüm gerekli malzeme ve ekipmanların yüklenici tarafından temin edileceği, 2.3.4 maddede betonarme demirlerinin iş sahibi tarafından temin edilerek, tutanakla yükleniciye teslim edileceğinin kararlaştırıldığı,

Taraflar arasında 08/11/2013 tarihli 7 adet muhtelif tip ve özellikte vana montajına ilişkin olarak 156.000,00 TL + KDV anahtar teslimi götürü bedelli ek sözleşme imzalandığı,

24/01/2014 tarihinde geçici kabul tutanağının düzenlendiği, işin geçici kabul incelemesinin 21-24/01/2014 tarihleri arasında yapıldığı, tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için yükleniciye 15/04/2014 tarihine kadar süre verildiği, eksiklikler için yüklenicinin alacağından 201.500,00 TL'nin bloke edildiği, tutanak 2 eksiklik listesinde 25 kalem halinde eksik ve ayıp tespit edildiği, yüklenici firma yetkilisinin itirazsız imzaladığı anlaşılmıştır.

Asıl davada davacı taraf; 24/01/2014 tarihinde işin geçici kabulünün yapıldığı, işi tamamladığı, su kesim tarihinin bildirilmemesi sebebiyle bazı işlerin tamamlanamadığı, iş bedelinin ve sözleşme gereğince davalı tarafça temin edilmesi gereken kalıp, kalıp iskelesi ve inşaat demirinin davacı tarafça karşılanan kısmının bedelinin ödenmediğini belirterek alacağın tahsili isteğinde bulunmakta, davalı taraf davacının alacağının olmadığı, aksine kendilerinin alacaklı olduğu, birleşen davada, bu alacağın işin karşı tarafça tamamlanmadığı, eksik ve hatalı işlerin yüklenici nam ve hesabına yaptırıldığı, buna yönelik alacağın tahsili isteğinde bulunmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; inşaatta kullanılan kalıp, kalıp iskelesi ve inşaat demiri temininin hangi tarafın sorumluluğunda olduğu, asıl davada davacı yüklenici şirketin geçici kabul eksikliklerini tamamlayıp tamamlamadığı, tamamlamamış ise bahse konu eksiklik ve ayıpların giderimi için birleşen davada davacı ...'ın yaptığı harcamaların ne olduğu hususlarında toplanmaktadır.

Sözleşmenin eki inşaat teknik şartnamesi genel hususlar başlıklı bölümünün 2.2.1 maddesinde, kalıplar ve iskelelerin iş sahibince temin edilerek yükleniciye teslim edileceği, 2.3.4 maddesinde, betonarme demirlerinin iş sahibince temin edilerek tutanakla yükleniciye teslim edileceği belirtilmiştir.

Ancak davalı birleşen dosyada davacı ... teknik elemanı inşaat mühendisinin, ihaleden önce 15/12/2013 tarihinde bir kısım katılımcıya elektronik posta göndererek inşaat şartnamesinin 12.sayfasındaki "kalıp malzemesinin işveren tarafından temin edileceği" ibaresi ile 17.sayfasındaki "betonarme demirin işveren tarafından temin edileceği" ibaresinin sehven yazıldığını, bahse konu malzemelerin temininin yükleniciye ait olduğunu bildirdiği, ...

İnşaat'ın teklif mektubunda tebligat yapılacak elektronik posta adresinin belirtildiği, davalı ... teknik elemanı inşaat mühendisinin 15/02/2013 tarihinde elektronik posta adresleri gönderdiğini belirttiği adresler arasında davacı ...

İnşaat'ın bildirdiği adreslerin yer almadığı, davalı birleşen dosyada davacı vekiline, e-mail gönderiminin davacı tarafa ulaştırıldığına ilişkin belge örneklerini sunmak üzere süre verilmiş, 24/03/2023 tarihli beyan dilekçesinde e-mail gönderim tarihinin 15/02/2013 tarihi olduğu, aradan 10 seneyi aşkın süre geçtiğini, internet Hosting hizmeti alınan şirketin değiştiği, yapılan başvuruda e-postanın kaydının silindiğinin öğrenildiği, dijital kayıtlara taraflarınca ulaşılamadığının belirtildiği, bu şekliyle teknik şartnamedeki yazılı hususun sehvi olduğu durumunun davacı birleşen dosyada davalıya gönderildiğinin kanıtlanamadığı,

taraflar arasındaki sözleşmenin iletiden 1 ay sonra 15/03/2013 tarihinde imzalandığı, geçici kabul tutanağının idare tarafından 30/01/2014 tarihinde onaylandığı, ... İnşaat ...

Limited Şirketi'nin 20/07/2020 tarihli ihtarnamesinde kalıp ve inşaat demiri alacağının miktarda belirtilerek işveren idareye bildirdiği, bu tutarın sözleşme bedelinin yaklaşık %30'una karşılık gelmesine karşın ara hak edişlere bu yönüyle itiraz edilmediği, kalıp, iskele ve inşaat demiri temininin sözleşme bedeli içerisinde olduğu kanaatine varılmıştır.

Asıl dava ile ilgili olarak mahkemece yapılan inceleme, alınan bilirkişi asıl ve ek raporları içeriği ve tüm dosya kapsamına göre; bilirkişi heyeti ikinci ek raporundaki asıl dava yönünden belirlemenin, birinci ek raporda da aynen belirlendiği, bu belirlemenin yerinde olduğu, kalıp iskelesi ve inşaat demirine ilişkin alacak talebinin yukarıda açıklanan gerekçelerle yerinde olmadığı,

bu kapsamda davacının imalattan bakiye alacağı 201.500,00 TL olmakla, asıl davanın bu miktar üzerinden kabulüne, davacı tarafından davalıya İzmir 14. Noterliği'nden keşide edilen 20/07/2020 tarihli ihtarname ile miktarda belirtilerek 15 gün içerisinde ödenmesinin istendiği, ihtarnamenin 24/07/2020 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarnamede belirtilen 15 günlük sürenin eklenmesi ile ve bitim süresi resmi tatil gününe denk gelip, resmi tatil günü sonrası 10/08/2020 tarihi olup, 201.500,00 TL alacağa 10/08/2020 temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

Birleşen dava ile ilgili olarak mahkemece yapılan inceleme, alınan bilirkişi asıl ve ek raporları içeriği ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacı yüklenici tarafından yapılması gerekip eksik kalan ve ... tarafından ... İnşaat adına yapıldığı beyan edilen işlere ilişkin faturaların inceleme ve değerlendirmesinin bilirkişi heyeti tarafından yapıldığı, toplam. 71.468,00 TL olarak hesaplanan işlerin ...

İnşaat'ın sorumluluğunda olduğu anlaşılmakla birleşen davanın 71.468,00 TL üzerinden kısmen kabulüne, birleşen dosyada davacı şirket tarafından birleşen dosya davalısı şirkete Yenimahalle 4. Noterliği'nden keşide edilen 08/07/2020 tarihli ihtarda miktarda belirtilerek tebliğden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesinin istenildiği, tebliğ şerhinin sunulmadığı, cevabi ihtar tarihi 20/07/2020 tarihi olup, en geç bu tarihte tebliğ edilmiş sayılacağı, ihtarnamede belirtilen sürenin eklenmesiyle temerrüdün 05/08/2020 tarihinde oluştuğu anlaşılmakla kabul edilen alacağa 05/08/2020 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine karar" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı/birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;asıl dava yönünden kalıp malzemesi ve inşaat demirinin projede görüldüğü gibi davacıya ait olmasına rağmen mahkemece talep edilen tüm bedelin kabulünün hatalı olduğunu, davacı yüklenicinin hiçbir hakedişe itiraz etmediğini, Teknik Şartnamenin işin kapsamı başlığı altında düzenlenen bölümünde, bu malzemelerin yüklenici tarafından karşılanacağının belirlendiğini, birleşen davada mahkemece, yeterli inceleme yapılmadan bilirkişi tarafından verilen hatalı rapora göre karar verildiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı/ birleşen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip