Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/245 K.2023/355

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı arasında... adresinde bulunan 5 katlı 11 adet binanın bina iç cephe alçı boya fasarit işlerinin yapılması, doğalgaz borularının yağlı boya ile boyanması, bina girişlerine paslanmaz korkuluk yapılması, bina girişlerine alüminyum kapı yapılması, bina girişlerine çarpma kapı yapılması, tretuvar renkli bordür döşenmesi, tretuvar önlerine renkli karo kaplanması, tretuvar önlerine dekoratif renkli oluk yapılması, yağmur suyu borularının birleştirilip toplanması, kurangles çukurları prapet tamiri küpeşte işleri, çukurların sıva işlerinin yapılması, çukurların şeffaf kanopi ile kapatılması,

istinat beton duvarının yapılması, 7. bloktaki Elektrik Sayaçlarının Sökülmesi işlerinin yapılması için 30.07.2012 tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkili tarafından işe başlandığında davalı tarafça sözleşmede yer alan bedelin %15'inin peşin kalan miktarının da aylık 7.500,00 TL taksitlerle müvekkile ödeneceğinin öngörüldüğünü, müvekkil tarafından işe başlandığını, davalı tarafından müvekkile ödenmesi gereken aylık 7.500,00 TL tutarındaki sözleşme taksitlerinin bir süre sonra ödenmediğini, davalı tarafından müvekkile ödeme yapılamaması nedeni ile müvekkil işçilerinin ücretlerini ödeyemediğini,

işin yapılması için alınması gereken malzemelerin bir kısmını alamadığını, sözleşmede yer alan işlerin neredeyse tamamının müvekkil tarafından yapıldığını ancak davalı tarafça müvekkiline ödeme yapılmamaya başlandığını, sözleşmenin imzalanmasından itibaren davalı tarafça müvekkiline yalnızca sözleşmede yer alan %15 lik tutar dahil 32.000,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin kendi imkan ve çabaları ile işi tamamlamaya çalıştığını, sözleşmedeki işlerin büyük bir kısmını tamamladığını ancak sözleşmede kararlaştırılan ve müvekkile ödenmesi gereken taksit tutarlarını alamadığını, mahkemece yapılacak keşifte bu durumun anlaşılacağını,

müvekkil tarafından sözleşmede yer alan iş ve işlemlerin yapılması için bir kısım malzemeler alındığını, buna ilişkin davaya sundukları faturaların da olduğunu, davalı hakkında Ankara 16. İcra Müdürlüğünün 2013/15526 sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, bu nedenle itirazın iptali davasını açtıklarını, tüm bu nedenlerle haklı davalarının kabulü ile davalının Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2013/15526 Esas sayılı dosyasında açılmış bulunan icra takibine karşı hukuka aykırı ve kötü niyetli olarak yaptığı itirazının iptalini,

takibe itirazında haksız olan davalı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sözleşme konusu işin yapımı devam ederken davacı şirket tarafından sözleşme konusu işlerden sadece 3 binanın boya işleri, korkuluk yapımı işleri ve elektrik sayaçlarının yapımı, sözleşme gerekleri ile fen ve teknik kurallarına aykırı bir biçimde gerçekleştirildiğini, kalan işlerin hiçbiri yapılmaksızın davacı şirketin işleri yarım bıraktığını, müvekkili tarafından bizzat ve üçüncü kişilere işlerin tamamlatıldığını,

davacı şirket tarafından yapılan işlerin karşılığı olarak ödenmesi gereken meblağ olan 32.000,00 TL ödemenin davacıya yapılmış olmasına rağmen davacının kendisi tarafından yapılmayan ve yarım bırakılan işlere tekabül eden kalan sözleşme bedelini icra takibi konusu yaptığını belirterek, davanın reddine, icra ve iflas kanunun 67/2. Maddesi uyarınca müvekkil lehine dava konusu esas değerin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ..."Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce daha önce davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara BAM 31. HD'nin 24/12/2020 tarih ve 2020/214 E, 2020/290 K, sayılı ilamında belirtilen; gerekçeler kaldırılmasına karar verilerek, dosya mahkememize gönderilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.

Ankara 31. Bam Hukuk Dairesini kaldırma kararı gereğince mahkeme heyeti, inşaat bilirkişisi ve taraf vekillerinin katılımı ile 22.06.2021 tarihinde yerinde keşif yapılarak dava konusu imalatlar yerinde incelenmiş ve keşif akabinde dosya rapor hazırlamak üzere Bilirkişi Kurulumuza tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından sunulan 01/12/2021 tarihli kök ve 24/04/2022 tarihli ek raporlar dosyamız arasına kazandırılmıştır.

Dava konusu eserlerin bulunduğu yerde yapılan keşif sonucu alınan 01/12/2021 tarihli kök bilirkişi heyet raporunda; "... Ankara 16. İcra Müdürlüğünün 2013/15525 E. Sayılı dosyasında takibe konu 61.563,00.-TL asıl alacak için davalının yaptığı itirazın 14.737,27.-TL kısmı için yerinde olmadığı, geri kalan 46.825,73TL için davalı itirazının yerinde olduğu, İcra inkar ve kötüniyet tazminatına ilişkin takdir Sayın Mahkemeye ait olmakla birlikte, 14.737,27TL'nin 9620'sinin 2.947,45TL; 46.825,73TL'nin 9620'sinin 9.365,14TL olduğu.." bildirilmiştir.

Kök rapora taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden 24/04/2022 tarihli ek rapor alınmış, ek bilirkişi kurulu raporlarında taraf itirazları değerlendirtmiş ve özetle;" tarafların kök rapora itirazları uygun mütalaa olunamamıştır. Kök rapordaki görüşlerimizi değiştirecek yeni bir bilgi ve belge de dosyaya sunulamamıştır. Kök rapordaki görüşlerimiz aynen korunduğu bildirilmiştir.

Ankara Bam kaldırma kararından sonra alınan bu son raporlar denetime elverişli ve karar vermeye yeterli bulunmakla mahkememizce itibar edilmiştir.

Taraflara arasında dava dışı ... bir kısım onarım ve tadilatının yapılması işinin davalı... ... tarafından yapılması konusunda sözleşme yapıldığı, onunda bu binaların bir kısım işlerinin davacı tarafından yapılması için taşeronluk sözleşmesinin yapıldığı, bu sözleşme hükümlerine göre davalının davacıya toplam 32.000,00 TL ödeme yapıldığı konusunda ihtilaf yoktur. İhtilaf davacının üstlendiği işin ne miktarını yerine getirdiği, yaptığı işler karşılığında ne miktar alacağa hak kazandığı, davacının malzeme bedeli ödeyip ödemediği, davalının davacı adına ödeme yapıp yapmadığı hususlarındadır.

Toplanan delillere göre; Takibe konu alacak eser sözleşmeden kaynaklı olup, eser sözleşmelerinde, sözleşme ayakta durduğu sürece sözleşme kapsamında yapılan işlerin yüklenici tarafından yapıldığının kabulü gereklidir, ta ki iş bu yapılan işlerin kısmen veya tamamının bizzat işveren tarafından veya 3. kişilere yaptırıldığı ispatlanana kadar. Bu durumda yüklenici tarafından yapılmadığı ispatlanan imalatların bedelini yüklenicinin talep hakkı olmaz.

Dosya kapsamında davaya konu işlere ilişkin taraflarca imzalı sözleşmenin fesih edildiğine herhangi bir belgeye rastlanmamıştır. Bu durumda yapılan sözleşmede yer alan hususlardan yerinde olanların yüklenici tarafından yapıldığının kabulü gereklidir.

Çünkü önceki bilirkişi raporlarında da yer aldığı üzere bu işlerin davalı işveren tarafından yapıldığına ilişkin davalının kalan işlerin bizzat kendisi ve 3 üncü kişilerce yapıldığı iddiasına dair dosyaya sunduğu 8 adet 08.08.2013-27.12.2013 tarihleri arasında düzenlenen faturaların bazısı üzerinde seri ve sıra no'su bulunmadığı hangi işle ilgili bir alım olduğunun belli olmadığı ve yine sunulan 15.10.2012-07.02.2014 tarihleri arasında davalı tarafından 3 üncü kişiler adına düzenlenen 12 adet para makbuzunun üzerinde seri no ve sıra no'su bulunmadığı ve ödemenin hangi iş için yapıldığı açıklamasının bulunmadığı görüldüğünden bu işlerin

davalı tarafından 3 üncü kişilere yaptırıldığına kanaat getirilmemiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmede 11 blok için işlerin bedeli belirlenmiş ise de 17.10.2017 tarihli Bilirkişi Ek Raporu ekinde de yer alan ve davacının kendisinin el yazısı ile dosyaya sunulan belge ve sözleşme birlikte değerlendirildiğinde davacının kabulünde olan imalatların elektrik panoları için, PPRC boru değişimi ve yağmur iniş borularının toplanması işlerinin için 11 blok için fasarit sıva boya işleri, Alüminyum paslanmaz korkuluk ve kapı takılması işlerinin 4 blok için ve sokak aydınlatma lambası ve bina içi mozaik işlerinin ise 5 blok için yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda sözleşmeye konu imalatlardan elektrik panoları 7 blok için (sözleşmede 7 blok), PPRC boru değişimi ve yağmur iniş borularının toplanması işlerinin için 11 blok için, fasarit sıva boya işleri, Alüminyum paslanmaz korkuluk ve kapı takılması işlerinin 4 blok için davacı taşeron tarafından yapıldığının kabulü gereklidir. İş bu imalatlar bilirkişi heyeti tarafından da yerinde tespit edilmiştir.

Sözleşme dışı İşler yönünden yapılan değerlendirmede; davacının el yazısı ile iletmiş olduğu belgede yer alan ve taraflar arasındaki sözleşmede de yer almayan mozaik imalatlar yerinde tespit edilememiştir.

Ancak taraflar arasındaki sözleşmede yer almayan, su sayacına kadar PPRC boru olarak değiştirildiği yerinde ve keşif tarihinde çekilen fotoğraflarda da görülen imalatın sözleşmede yer almaması nedeniyle yüklenici tarafından yapılarak davalı iş sahibine teslim edildiğinin ispat yükü yükleniciye aittir.

Davacı taşeron tarafından dava dosyasına sunulan 3. kişilerce davacıya kesilen faturalar incelendiğinde PPRC boru ve fittings malzemelerine ait faturalar görülmekle bu işlerin de davacı taşeron tarafından yapıldığına kanaat getirilmiştir. Son bilirkişi raporunda da bu imalat sözleşme dışı iş olarak hesaplamalarda da yer almıştır.

Benzer şekilde son bilirkişi raporunda yer alan sözleşme dışı işlerden sokak lambası da yerinde tespit edilmiştir. Ancak yukarıda da yer aldığı üzere sözleşme dışı yapılan işlerin davacı taşeron tarafından yapıldığına ilişkin ispat yükü taşeronda olup taşeron tarafından sunulan fatura içerikleri incelendiğinde bu lambaların 3. kişilerden alındığına ilişkin faturalara rastlanmadığından değerlendirmeye alınamamıştır.

Sözleşme dışı demir kapı söküm işi son bilirkişi raporunda hesaplamaya katılmış ise de, bu imalat söküm işi olduğundan yerinde keşif tarihi itibarıyla tespiti mümkün olmamıştır. Ancak alüminyum giriş kapıları takıldığına göre mevcut demir kapıların da sökülmesi gerekir. Fakat taraflar arasındaki sözleşmede Alüminyum kapı takılması yer aldığı halde söküm işinin yer almadığı görülmüştür. Fakat davacı taşeron basiretli bir tüccar olarak mevcut kapının sökülmesi gerektiğini bilen biri olarak bunu sözleşmeye koymamakla yeni kapı takılması işinin içinde mevut kapının söküm işinin de yer aldığı yönünde değerlendirme yapılmış olup iş bu imalat da borç alacak ilişkisinde değerlendirmeye alınmamıştır.

Posta kutuları için de benzer şekilde sözleşmede yer almayıp davacı tarafından yapıldığının dosya kapsamındaki belgeler çerçevesinde ispatlanamamıştır.

Bütün bu değerlendirmeler çerçevesinde davacının sözleşme kapsamında ve sözleşme harici işler açısından davacı taşeronun yapmış olduğu işlerin bedeli hükme esas alınan bilirkişi raporu ile anlaşılmıştır.

Yukarıdaki değerlendirmeler çerçevesinde davacı taşeronun yapmış oluğu imalatların sözleşme fiyatları ile tutarı 46.737,27-TL olduğu, dosya kapsamında davalı tarafından yapılan 32.000,00TL’nin mahsup edilmesi ile davacı alacağı 46.737,27-32.000=14.737,27.-TL olduğu Ankara 16. İcra Müdürlüğünün 2013/15525 E. Sayılı dosyasında takibe konu 61.563,00.-TL asıl alacak için davalının yaptığı itirazın 14.737,27.-TL kısmı için yerinde olmadığı, geri kalan 46.825,73TL için davalı itirazının yerinde olduğu, davacı alacağının eser sözleşmesinden kaynaklanması ve likit olmaması nedeni ile icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; rapordaki hesaplama hatalarının dikkate alınmadığını, daha fazla aliminyum kapı montajı yapıldığı halde; sadece 4 adet binanın aliminyum kapı takıldığının belirtilmesinin çelişkili olduğunu, sözleşme dışı işlerin müvekkili tarafından yapıldığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle Dairemizin kaldırma kararına uygun inceleme ve değerlendirme yapıldığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip