Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/723 K.2024/324

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkin davada, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı vekili; davanın konusunun davalı tarafın çalıştırmış olduğu işçilerce müvekkili şirket ve karşı taraf aleyhine açılan Ağrı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin dosyasında işe iade ve tazminat talepli dava nedeniyle müvekkil şirketçe ödenen tutarların, müvekkil şirket ile davalı arasında 07/04/2017 tarihinde "Ağrı Suçatağı 300 Yataklı Devlet Hastanesi İnşaatı Yapım İşi" ne dair akdedilen sözleşme kapsamında davalı şirketten rücuen tahsili talebi olduğunu, arabuluculuk görüşmeleri sonrasında işbu davanın açıldığını,

müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 07.04.2017 tarihinde "Ağrı Suçatağı 300 Yataklı Devlet Hastanesi İnşaatı Yapım İşi" ne dair sözleşme akdedildiğini, sözleşmenin 10. maddesinin "Taşeron çalıştırdığı personelin yürürlükteki mevzuata göre vergi, SGK primleri, işçilik ücretleri,

tazminat ve masraflarını ve sözleşmenin ifası ile ilgili tüm vergi ve fonlarını ödemekle mükelleftir." davalı tarafın çalıştırmış olduğu personeller tarafından müvekkili Şirket ve davalı ... firmasına karşı Ağrı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin dosyasında toplam 21 adet işe iade ve tazminat talepli dava açılmış olup söz konusu davaların istinaf incelemesi neticesinde kesinleşerek aleyhe sonuçlandığını, ancak fiili olarak işe iade ile yükümlü işveren davalı firma tarafından dava dışı işçiler işe iade edilmediğini, tespit olunan işe iade davasına özgü tazminat ve ücretlerin de ödenmediğini,

her bir dosya için 3.577,26-TL ilamdan ve başlatılan icra takibinden kaynaklı vekalet ücreti, harç ve yargılama giderleri, faiz ve sair tutarların ödendiğini, her bir dosya için 16.990,61- TL işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti, faiz, İcra giderleri ve sair tutarların ödendiğini, tüm bunlarla birlikte müvekkil şirket yargılama aşamasında birtakım yargılama giderlerine de katlanmak zorunda kaldığını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 12.022,96 TL ödemenin ödeme tarihi olan 18/03/2020 tarihinden itibaren, toplam 315,70,00 TL istinaf harcı ve gider avansının ödeme tarihi olan 16/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, ıslah dilekçesi ile,

davanın kabulüne, ıslah yoluyla artırılan miktarla birlikte toplam 20.567,87 TL ödemenin ödeme tarihi olan 18/03/2020 tarihinden itibaren, toplam 315,70 TL istinaf harcı ve gider avansının ödeme tarihi olan 16/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili; dava dışı işçilerin dava dilekçesinde de belirtildiği gibi müvekkil ve davacı şirkete karşı önce işe iade davası açmış ve yapılan yargılama sonucu aleyhe hüküm kurulması nedeni ile davacı şirket tarafından işçilere ödeme yapıldığını, her ne kadar davacı rücuen alacak isteminde bulunmuşsa da müvekkil şirket davacı şirketten alacaklı konumunda olup takas ve mahsup defi'inde bulunduklarını, müvekkili şirket ile davacı arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkilinin alacağı bulunduğunu, bu durumun cari hesap kayıtlarında da mevcut olduğunu, bu sebeplerle takas defiinde bulunduklarını,

iç ilişki kapsamında tarafların ticari defterlerinin incelenerek takas defi ile birlikte müvekkili şirketin davacıya karşı borçlu olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, ayrıca dava dışı işçilerin açmış oldukları davalarla ilgili olarak arabuluculuk ücretlerinin taraflarınca yatırılmış olduğunu, bu tutarların rücuen alacak ilişkisi kapsamın da mahsup işleminin gerçekleştirilmesi gerektiğini, müvekkilin davacıdan alacaklı olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Eldeki davada taraflar arasındaki ilişki hukuki nitelikçe “hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup; kendine has özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığından, TBK'nın zamanaşımı konusundaki genel hükmü olan 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmalıdır. Somut olayda TBK'nın 146. maddesindeki zamanaşımı süresinin henüz dolmadığından davalı tarafın zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.

Mevcut ticari ilişkiden dolayı davacının davalılardan olan alacağının tayin ve tespiti bakımından 26/10/2022 tarihli bilirkişi raporları alınmıştır. Alınan bilirkişi raporu diğer delillerle birlikte değerlendirilerek yapılan inceleme sonucunda; Davalı ... Yapı Madencilik Enerji Ticaret Limited Şirketinin takas -mahsup def'inin araştırılması için görevlendirilen bilirkişi 25/10/2022 tarihli tutanak ve bilirkişi raporunda belirttiği üzere davalı taraf ticari defter ve belgeleri sunmadıklarından dolayı takas mahsup defi değerlendirmesi yapılamamıştır.

Davacı ... İnşaat A.Ş. tarafından dava dışı işçi için işe iadeden kaynaklı işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti, faizler, vekalet ücreti, yargılama giderleri, harç ve ferilerine dayalı olarak toplamda 20.567,87-TL ödeme yapmış olduğu, taraf şirketler arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi hükümleri uyarınca davacı ...

İnşaat A.Ş.'nin, dava dışı işçiye banka yoluyla icra dosyalarına ödediği işe iade tazminatları ve ferilerine ilişkin ödenen toplam 20.567,87 TL'nin yarı oranını (%50) teşkil eden 10.283,94 TL'yi davalı ... Yapı Ltd.

Şti.'den rücuen talep edilebileceğinin bilirkişi raporunda hesaplanmış, rapor içeriğine mahkememizce de itibar edilmiş ancak işe iadeden kaynaklı işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti, faizler, vekalet ücreti, yargılama giderleri, harç ve ferilerinden davacı işveren ve davalı alt taşeronun yarı yarıya sorumlu oldukları yönündeki bilirkişi tespitine mahkememizce itibar edilmemiş, zira dava dışı işçinin sadece davalı yanında çalışması,

haksız fesih sebebiyle açılan işe iade davası ve sonrasında ortaya çıkan tazminat ve ferilerinden davalı şirketin neden olması ve ortaya çıkan zarardan da tek başına davalı şirketin sorumlu olması gerektiği değerlendirildiğinden, davacı yüklenicinin ödediği tazminat ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu" gerekçesi ile, davacı tarafından ödenen 20.567,87 TL'si yönünden davanın kabulüne, alacağın 12.338,66 TL'sine dava tarihi olan 17/03/2022 tarihinden itibaren bakiye kısmının ıslah tarihi olan 02/01/2023 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde. TBK.

73. maddesine göre; rücu isteminin, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesi ile zamanaşımına uğrayacağını, bu nedenle dava konusu edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, yerel mahkemece alınan bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, tarafları ve konusu aynı olan dosyalarda somut olayın çözümlenebilmesi için tarafların ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, tüm dosyalar açısından taraflara ait aynı ticari kayıtların incelenmiş olmasına rağmen,

huzurdaki dosyada müvekkilinin davalıya 5.725.547,22 TL borçlu olduğu ancak, yine aynı kayıtların incelendiği 2022/191 E. Sayılı dosyada alacak borç ilişkisinin bulunmadığı yönünde rapor tanzim edildiğini, yine aynı seride alınan bir başka raporda ise müvekkilin davacıdan alacaklı olduğu sonucuna ulaşıldığını, meydana gelen bu açık çelişkiye ilişkin itirazların mahkemece dikkate alınmadığını, dosya kapsamında yapılan bilirkişi incelemesinde müvekkiline ait ticari defterlerin incelenmediğini,

ticari defterlerin incelenmesi için görevlendirilen bilirkişilerce müvekkil şirket yetkilisi ile telefonla ve whatsapp uygulaması üzerinden iletişime geçildiğini, bu iletişimde şirket yetkilisince defter kayıtlarına ulaşılmadığının beyan edildiğini bu nedenle müvekkil şirkete ait defter kayıtlarının incelenmediğinin belirtildiğini, hukuken böyle bir bildirim şeklinin muteber olmadığını, ayrıca söz konusu defter kayıtlarına delil olarak dayanılmışken, kayıtların bulunmadığı yahut zayi olduğuna dair bir yol izlenmesi gerekirken, müvekkiline ait ticari defter kayıtlarının incelenmeden rapor tanzim edilmesinin hatalı olduğunu,

bilirkişi raporlarının kendi içinde çelişkiler içerdiğini, bu çelişkilerin giderilmeden dosyanın hükme bağlanmasının doğru olmadığını, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın hatalı olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı tarafça istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, TBK 147/6 maddesinde düzenlenen 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçmediği, mahkemece sözleşmenin 10. maddesine uygun bir şekilde karar verildiği, davalı tarafa ticari defter ve belgelerini sunması için verilen kesin sürenin usulüne uygun olduğu, davalının öngörülen kesin süre içinde ticari defter ve belgelerini sunmadığı, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Katip · E-imzalıdır