Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/842 K.2023/1085

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı vekili; taraflar arasındaki 23/02/2015 tarihli sözleşme ile davalının çok kapsamlı otopark yapım ve çevre düzenlemesi malzemesi alımı işini üstlendiğini, davalı tarafça yapılan çok kapsamlı otoparkın 22/06/2015 tarihinde davacıya teslim edildiğini, otoparkta meydana gelen maddi hasarlı kazalar ve bu kazalardan sonra Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetim Genel Müdürlüğü'nün inceleme raporu ile otopark sisteminin ayıplı olduğunun tespit edildiğini, tespit edilen ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğunu,

talep edilmesine rağmen anılan iş için davalıya ödenen sözleşme bedelinin geri ödenmediğini ileri sürerek, otopark yapım işi için davalıya ödenen 6.256.360,00 TL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL'sinin ödeme tarihinden işleyecek avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili; taraflar arasında imzalanan 23/02/2015 tarihli sözleşme gereğince davalının üstlendiği tüm edimleri eksiksiz yerine getirdiğini, çok katlı otopark sisteminin eksiksiz teslim alındığının, imzalanan tutanak ve davacı tarafça davalıya verilen iş bitirme belgesiyle sabit olduğunu, davacının davalının uyarılarına rağmen otopark sisteminin kullanılmasında gerekli özeni göstermediğini, davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, davacı tarafça Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan eserin incelenmesi talebinde bulunulmasına rağmen, Bakanlık tarafından davalı şirkete verilen süre dikkate alınmadan iş bu davanın açıldığını, Bakanlıkça verilen sürede davalı tarafça eksiklerin giderildiğini ve güvenli hale getirildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "taraflar arasında 23/02/2015 tarihinde otopark yapımı ve çevre düzenlemesi konusunda sözleşme imzalandığı, davacının eldeki dava ile davalının yaptığı işin ayıplı olduğunu ileri sürerek ödenen iş bedelini talep ettiği, davalının ise eserin eksiksiz teslim edildiğini, işin ayıplı olmadığını ve davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını savunduğu, otopark sisteminin 22/06/20215 tarihinde davacıya teslim edilerek kesin kabulünün yapıldığı,

09/09/2015 tarihinde meydana gelen kaza üzerine dava konusu otopark sisteminin incelenmesi sonucu düzenlenen aynı tarihli tutanak ile 5,13 ve 14 numaralı taşıyıcıların yatak milinin yerinden çıktığının tespit edilerek davalı şirket Çalışanı ... da hazır olmak suretiyle imza altına alındığı, dolayısıyla davalının süresinde ayıp ihbarında bulunduğunun kabulü gerektiği, davacının başvurusu üzerine Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğünün Risk ve Değerlendirme Komisyonunun

21.10.2016 tarih ve 127 sayılı kararı ile “ davacı yüklenici tarafından, davacı İdare için

üretilen otopark sisteminde yerinde yapılan inceleme sonucunda TSE Muayene

Merkezinin 18.08.2016 tarihli raporundaki eksiklikler nedeniyle mekanik( aracın

platformdan düşmesi, aşırı sallanma, kontrolsüz hareketler vb.) risk teşkil ettiğinden

“Makina Emniyet Yönetmeliğinin “ temel sağlık ve güvenlik kurallarını karşılamadığı,

dolayısıyla güvensiz olduğu” kanaatine varıldığı ve 31.10.2016 tarihli idari yaptırım kararı

alındığı, bu durumin davacıya 24.11.2016 tarihli yazı ile bildirildiği ve İl Müdürlüğünce davalı

yüklenicinin talebi üzerine bu idari yaptırım kararı gereğince sistemin Makine Emniyet

Yönetmeliğine uygun hale getirilmesi ve düzeltici işlemleri yapması için ek süre dahil

02.12.2017 tarihine kadar ek süre verildiği, diğer yandan 09.11.2016 tarihli yazı ile davacıya otopark sisteminin eksiklik giderilinceye kadar ve ürünün kullanılmasıyla ilgili ikinci bir bildirim gelene kadar kullanıma kapatılmasına karar verildiğinin bildirildiği, her ne kadar keşif sırasında dava konusu otopark sistemi çalıştırılamadığından ayıplı olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamamış ise de, otopark sisteminin 18.05.2015 tarihinde kesin kabulü yapıldıktan

sonra 09.09.2015 tarihinde meydana gelen kazaya kadar yaklaşık üç aylık kısa bir

süre davacı tarafından kullanıldığı, Ankara Valiliği İl Bilim Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğü

tarafından yapılan inceleme ile "Sözleşmeye göre davalı yüklenicinin 10 ünite

olarak teslim etmesi gereken çok katlı otoparkın 7 ünite olarak kullanıma hazır olarak teslim

ettiği, 3 ünitenin demonte olarak fabrika yerinde teslim alındığı, ekipmana ait periyodik bakım

ve kontrol dosyasının bulunmadığı, imalatçı tarafından düzenlenmiş bakım kılavuzunun

olmadığı, risk değerlendirme raporunun bulunmadığı, elektrik ve elektrik kontrol ünitesinin

uygunluk belgesinin olmadığı, aşırı hız tertibatının denetiminin uygun olmadığı, onaylanmış bir

kuruluş tarafından test edilip onaylanmadığı, platformda boşta ve yükte aşırı sarsıntı, sarsıntı ve

kontrolsüz hareket gösterdiği, otomatik park sisteminin uygunluk belgesinin olmadığı, araç

taşıma alanına girdikten sonra ikaz işaretlerinin hatalı olduğu, araç platform üzerindeki

geometrik sınırları kontrol eden bir sistemin bulunmadığı, araç çalışma alınan girdikten sonra

giriş kapısının otomatik kapanmadığı, araç depola alında insan olup olmadığını algılamadığı,

zincirlerin uygun olduğunu gösterir rapor bulunmadığı, taşıyıcıda araçların güveliğini

sağalacak teçhizat bulunmadığı, acil çıkış kapısının uygun olmadığı”nın tespit edildiği, 09.09.2015 tarihinde meydana gelen kaza sonrası tutulan Tutanakta ise 16 araç kapasiteli

dikey döner tip tam otomatik PLC kontrollü otoparkın 5, 13 ve 14 numaralı taşıyıcıların

yatak milinden çıkması nedeni ile otoparktaki araçların maddi hasara uğradığı tespitine yer verildiği, buna göre davacının otopark sisteminin ayıplı olduğu iddiasını ispat ettiği, mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporu ile bu ayıpların imalat ve tasarımsal eksikliklerden kaynaklandığı, davacının kontrol ve muayene ekibi tarafından fark

edilmesinin mümkün olmadığının ve bu nedenle ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğunun belirlendiği, davalı vekilince TSE’nin belirlediği eksikliklerin giderildiği ve bu durumun

bağımsız bir kuruluş olan TÜV Austria firmasına kontrol ettirilerek kanıtlandığını savunulmuş ise de, TÜV Austria firmasının raporunda otopark sisteminin fiziksel ve belge bazında kontrol edildiği, bu firma tarafından TSE’nin belirttiği eksikliklerin giderildiğine dair yerinde yerinde inceleme yapıldığı kanıtlanamadığından söz konusu rapora itibar edilerek otopark sisteminin güvenli olduğunun kabul edilemeyeceği, ayıpların eserin tekrar yapılması gerektirecek nitelikte olduğu ve davacının malı kabul etmesinin kendisinden beklenemeyeceği,

dolayısıyla davacının TBK'nın 475/1 maddesi uyarınca sözleşmeden dönerek iş bedelini talep edebileceğinin kabulü gerektiği, davacının 19/06/2015 tarihli faturaya dayalı olarak ödediği 5.302.000,00+KDV olmak üzere 6.256.360,00 TL iş bedelini davalıdan talepte haklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, davacının davalıya hitaben keşide ettiği 20/06/2017 tarihli ihtarname ile 30 gün içerisinde ayıplı malların teslim alınarak sistem bedeli olan KDV hariç 5.302.000,00 TL'nin ödenmesini talep ettiği, söz konusu ihtarnamenin davalıya tebliğine ilişkin dosyaya herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı,

ancak davalı tarafından 23/06/2017 tarihinde söz konusu ihtarnameye cevap verildiği ve davalıya ihtarnamenin en geç bu tarihte tebliğ edildiğinin kabulü ile tanınan 30 günlük sürenin dolması ile davalının 24/07/2017 tarihinde temerrüde düştüğü" gerekçesi ile, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; yerel mahkemece zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, sistemin çalıştırılıp çalıştırılmadığı, ayıplı imalat olup olmadığı hususlarında inceleme yapılmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporlarında çelişkili hususların bulunduğunu, bu çelişkilerin giderilmeden mevcut hali ile karar verilmesinin de doğru olmadığını, bilirkişi raporlarının eksik ve hatalı olduğunu, hükme esas alınamayacağını, davacının ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacının sözleşmeden dönme talebinin kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, sözleşmenin dönme şartlarının oluşmadığını,

dosya kapsamına sunulan uzman görüşleri ve raporları ile, diğer delillerin göz ardı edildiğini yine müvekkilinin ağır kusurlu sayılabilmesi için ayıbın hileli hareketlerle gizlenmesi gerektiğini ancak, savcılık dosyası ve delilleri dikkate alınmadan mahkemece müvekkilinin kusurlu olduğu kanaatine varılmasının da doğru olmadığını, davaya konu otopark sisteminin teknik şartnamesinin davacı idare tarafından hazırlandığını, söz konusu kaza olayına idarenin sebebiyet verdiğini, TBK uyarınca davacının seçimlik hakkının bulunmadığı hususunun yerel mahkemece dikkate alınmadığını, kurulan sistemin atıl bir durumda bırakıldığını,

idarece yapılması gereken bakımlarının da yapılmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacı iş sahibi davalı yüklenicidir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı tarafın enkaz bedeli konusunda yargılama bir talepte bulunmadığı, bu hususta bir istinaf itirazı da yapılmadığı, ayrıca enkaz bedelinin bir başka dava açılarak da istenmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Katip · E-imzalıdır