Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/953 K.2023/1264

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (Başvurunun Esastan Reddi / HMK m. 353/1-b.1)

DOSYA NO

2023/953 Esas

KARAR NO : 2023/1264

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/02/2023

NUMARASI

2022/247 Esas-2023/79 Karar (birleşen Ankara 7. Atm'nin 2005/504 E. 2006/310 K. Sayılı Dosyası, Birleşen Ankara 3. Atm'nin 2007/605 E. 2008/91 K. Sayılı Dosyası, Birleşen Ankara 3. Atm'nin 2008/93 E., 2008/458 K. Sayılı Dosyası)

ASIL VE BİRLEŞEN DOSYALAR

DAVACISI

VEKİLİ

ASIL VE BİRLEŞEN DOSYALAR

DAVALILARI

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit- Alacak

KARAR TARİHİ : 30/11/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 30/11/2023

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit davasında mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/504 esas, 2006/310 karar sayılı dosyanında davanın reddine, birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/605 esas, 2008/91 karar sayılı dava dosyasında karar verilmesine yer olmadığına, birleşen ankara 3. asliye ticaret mahkemesi'nin 2008/93 esas, 2008/458 karar sayılı dava dosyasında davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

İDDİA

Asıl davada davacı vekili. Davalı ... tarafından 25/09/2013 tarih ve 15.000,00 TL bedelli senede dayalı olarak kooperatif aleyhine Ankara 30 İcra Müdürlüğü'nün 2005/247 E. sayılı takip dosyasından 15.000,00 TL asıl alacak, 35.840 TL faiz, 45 TL komisyon ücreti olmak üzere 50.885,00 TL alacak talep edildiğini; böyle bir borcu bulunmadığını.

Kooperatif Başkanı ..., eski Muhasip Üye ... ve eski Üye ... döneminde Davalı ...'e iş yaptırılmış gibi gösterilerek, bu kişiye senetler verildiğini; kooperatif yönetim kurulunun 02/02/2002 tarihli 10 nolu kararında “...kooperatifimiz adına yapılacak tüm işlerin alım ve satımına, taahhütte bulunulmasına, kooperatifimiz adına dilediği kişi ve kuruluşlardan borç para alma, senet verme, çek tahsil etme, dilediğinde çek kullanılması için Kooperatif Başkanı ...'ın yetkili kılındığı”nı belirtildiğini;

daha da önemlisi bu kararın sonradan ilave edilen bir karar olduğunun bu konuda yaptırılan özel bilirkişi incelemesi ile ortaya çıktığını ileri sürerek, müvekkili kooperatifin, Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2005/247 E. sayılı takip dosyasından takibe konulan 50.885,00 TL tutarında borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı bir savunma yapmamıştır.

BİRLEŞEN ANKARA 7. ATM'NİN 2005/504 E. SAYILI DOSYASINDA

İDDİA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Davalı ... tarafından 15.000,00 YTL bedelli senede dayalı olarak kooperatif aleyhine Ankara 30 İcra Müdürlüğü'nün 2005/248 E. sayılı takip dosyasından icra takibi yapıldığını; 15.000,00 TL asıl alacak, 33.085 TL işlemiş faiz, 0,45 TL komisyon ücreti olmak üzere toplam 48.085 TL istendiğini; kooperatifin eski yönetiminin iş yapmış gösterilerek davalıya senetler verdiğini; Kooperatif Başkanı ...'a tek başına imza yetkisi verildiğini ve bu durumun Kooperatifler Yasası'na aykırı olduğunu ileri sürerek, kooperatifin Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2005/248 sayılı dosyasından takibe koyduğu toplam 48.085,00 TL tutarında borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili; sözleşmelerin o tarihte yönetimde bulunan ve imza yetkisi olan kişilerce imzalanmış olduğunu; işlerin müvekkili tarafından yapılmış olduğunu savunarak, haksız açılan davanın reddi ile %40 inkâr tazminatına karar verilmesini istemiştir.

BİRLEŞEN ANKARA 3. ATM'NİN 2007/605 E. SAYILI DOSYASINDA

İDDİA

Davacı vekili.

Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/565 E. sayılı dava dosyasında kooperatifin iflası talepli (İflas talepli davada kooperatif hakkında Ankara Gayrimenkul İcra Müdürlüğünün 2005/227, Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2004/10420, 2005/246 ve 2005/248 E. sayılı dosyaları ile icra takibi yapıldığı, kesinleşmesine karşın borcun ödenmemesi sebebiyle iflas istenmektedir.) dava açılmış; bu davaya karşı verilen cevap ve karşı dava dilekçesinde, Davacı Kooperatif tarafından, ...'e karşı öne sürülen 65.000,00 TL tutarında borcunun bulunmadığının tespiti ile %40 tazminata karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

Karşı dava, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/565 E. sayılı dava iflas dosyasından tefrik edilerek bu Mahkemenin 2007/605 E. sırasına kayıt edilmiş ve 20/03/2008 tarih, 2007/605 E., 2008/91 K. sayılı kararla Mahkememizin 2005/452 E. sayılı dosyası ile birleştirilmiştir.

SAVUNMA

Davalı esasa cevap süresi içerisinde bir savunma yapmamıştır.

BİRLEŞEN ANKARA 3. ATM'NİN 2008/93 E. SAYILI DOSYASINDA

İDDİA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... tarafından davalı kooperatifin ... parsel üzerindeki inşaatının sözleşme karşılığı yapıldığını; müvekkilinin alacağının kambiyo senedine bağlandığını ve 25/03/2004 tanzim, 23/06/2004 vadeli, 3.487,00 TL ve 15/02/2003 tanzim, 25/12/2003 vadeli 15.000,00 TL bedelli senetler olmak üzere toplam 18.487,00 TL alacak bulunduğunu; bu sebeple, 15.000,00 TL bedelli senet için 25/12/2005 tarihinden itibaren ve 3.487,00 TL yönünden 23/06/2004 tarihinden itibaren %14 temerrüt faizi ile birlikte alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili yanıt dilekçesinde, asıl dava dosyasındaki iddialarını tekrarlayarak haksız davanın reddi ile %40 tazminata karar verilmesini, savunmuştur. Bu davada, davalı/karşı davacı kooperatif, 18.487,00 TL borçlu olmadığının tespitini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Bilirkişiler kurulunun 26/10/2016 tarihli ek raporunda, faturalarda kullanılan malzemelerin inşaatta kullanılan malzemeler ile örtüşmediğinin ileri sürülmediği gibi faturada yazılı malların inşaatta kullanıldığının kesinlik kazandığını, tespit etmişlerdir. Bilirkişilerin dosyadaki bilgi ve belgelere uyumlu olan ve teknik inceleme sonucu oluşturulan bu tespitleri Mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır. Temel sorun, bonoların dayanağı olan sözleşme koşullarına uygun olarak işin yapılıp yapılmadığıdır. İşin yapıldığı ve faturaların inşaatta kullanılmış olduğu kesinlik kazanmış olmakla bonoların bedelsiz kaldığı savı ispat edilmemiştir. Kooperatif yemin deliline de dayanmamıştır.

Bu kabul nedeniyle: Asıl davada: talep, Davacı Kooperatifin Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2005/247 E. sayılı takip dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, bedelsizlik savı ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmelidir. Menfi tespit davası "50.885,00 YTL" olarak açılmıştır.

Asıl davada, 08/05/2006 tarihli İİK m.72/(3) uyarınca depo edilen paranın dava neticesine kadar alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve tedbir kararı infaz edilmiştir. “İİK.’nun 72/4. maddesi hükmü gereğince, menfi tespit davası alacaklı lehine sonuçlandığı takdirde, ihtiyati tedbir nedeniyle alacağını geç almış olan alacaklı lehine ve hiçbir talebe gerek olmaksızın tazminata hükmedilmesi gerekir.

Mahkemece davalı yararına bu tazminata hükmedilmemiş olması bozmayı gerektirmiştir.” (Yarg. 11.HD. 30.04.1983 T., 2354/233. Aynı şekilde 11.HD. 01.04.1982 T., 2027/2299. 11.HD. 07.12.1987 T., 3709/6811 sayılı kararları (Kuru B., Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, sh. 136-137). Bu sebeple, asıl dava dosyası reddedilmekle, resen davalı yararına 50.885,00 TL'nin %40 oranında hesaplanan 20.354,00 TL kötüniyet tazminatına hükmedilmelidir.

Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2005/504 E. , 2006/310 E. sayılı dava dosyasında: Birleşen dava; Davacı Kooperatifin Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2005/248 E. sayılı takip dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, bedelsizlik savı ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmelidir. Bu davada, tedbir kararı bulunmamaktadır. Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2007/605 E., 2008/91 K. sayılı dava dosyasında:

Birleşen dava.

Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/565 E. sayılı dava dosyasında kooperatifin iflası talepli (İflas talepli davada kooperatif hakkında Ankara Gayrimenkul İcra Müdürlüğünün 2005/227, Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2004/10420, 2005/246 ve 2005/248 E. sayılı dosyaları ile icra takibi yapıldığı, kesinleşmesine karşın borcun ödenmemesi sebebiyle iflas istenmektedir.) açtığı davaya karşı açılan karşı davada, Davacı Kooperatif tarafından, ...'e karşı öne sürülen 65.000,00 TL tutarında borcunun bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Bedelsizlik savı ispatlanamadığı gibi, bu dava kooperatif tarafından karşı dava olarak açılmıştır. Yalnız dosya kapsamından karşı dava harcının süresinde yatırılmış olduğu kooperatif vekilince belgelendirilememiştir. Dolayısıyla usulüne uygun olarak açılan bir karşı dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmelidir.

Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2008/93 E. sayılı dava dosyasında:

Birleşen dava; Davacı ... tarafından davalı kooperatifin ... parsel üzerindeki inşaatının sözleşme karşılığı yapıldığı ve alacağın kambiyo senedine bağlandığı gerekçesiyle, 25/03/2004 tanzim, 23/06/2004 vadeli, 3.487,00 TL ve 15/02/2003 tanzim, 25/12/2003 vadeli 15.000,00 TL bedelli senetler olmak üzere toplam 18.487,00 TL alacak bulunduğu; bu sebeple, 15.000,00 TL bedelli senet için dava dilekçesindeki talep de gözetilerek 25/12/2005 tarihinden itibaren ve 3.487,00 TL yönünden 23/06/2004 tarihinden itibaren %14 temerrüt faizi ile birlikte alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesine, ilişkindir.

Bu davada, davalı/karşı davacı kooperatif, 18.487,00 TL borçlu olmadığının tespitini istemektedir.

Eser sözleşmelerine konu faturaların inşaatta kullanılmış olduğu kesinlik kazanmış olmakla ve bonoların bedelsiz kaldığı savı ispat edilemediğinden, davanın kabulü ile, 3.487,00 TL alacağın 23.06.2004 tarihinden itibaren ve 15000,00 TL alacağın 25.12.2003 tarihinden itibaren aylık %14 temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ilişkin karar verilmelidir.

Kooperatifin açtığı karşı dava yönünden ise, dosya kapsamından karşı dava harcının süresinde yatırılmış olduğu kooperatif vekilince belgelendirilememiştir.

Dolayısıyla usulüne uygun olarak açılan bir karşı dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair Mahkememizden verilen 09/05/2018 tarihli kararın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 31. Hukuk Dairesi'nin 2020/971 Esas, 2022/252 Karar sayılı ilamıyla "...1- Davacı kooperatif, dava ve takibe konu bonoları düzenleyen kooperatif görevlileri ... ve ... hakkında, Ankara 9 ATM'nin 2014/402 Esas sayılı sorumluluk davasının bulunduğunu iddia etmektedir.

Mahkemece söz konusu dosya getirtilip incelenerek, bu davaya konu bonolar ve davalı taşeron alacağı konusunda, o dosya üzerinden bir inceleme ve değerlendirme yapılıp yapılmadığı, bu davadaki mahkeme kabulünün aksine delillerin bulunup bulunmadığı araştırılıp irdelenmelidir.

2-Davacı kooperatif bedelsizlik iddiasını dosya kapsamındaki yazılı deliller ile ispat edememiştir. Diğer yandan davacı kooperatif yetkilileri hakkında görevi kötüye kullanma suçu nedeni ile Ankara 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/133 Esas - 2012/130 Karar sayılı dosyasında mahkemece zamanaşımı nedeni ile düşme kararı verilmiş, karar Yargıtay 4. Ceza Dairesi tarafından 28/11/2012 tarihinde 2012/24243 Esas sayılı dosya ile onanarak kesinleşmiştir.

Davacı kooperatifin görevi kötüye kullanma iddiası ceza dosyası kapsamı ile de sübut bulmamıştır.

Ancak, davalı asıl dosya dayanağı Ankara 30. İcra Dairesinin 2005/247 Esas sayılı takip dosyasında 15.000,00 TL asıl alacak, 35.840,00 TL işlemiş faiz, 45,00 TL komisyon olmak üzere toplam 50.885,00 TL üzerinden icra takibi başlatmış, birleştirilen 3. ATM'nin 2007/605 Esas sayılı dosya dayanağı Ankara 30. İcra Dairesinin 2004/10419 Esas sayılı takip doyasında 15.000,00 TL asıl alacak 32.830,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 47.830,00 TL üzerinden icra takibi başlatmış, birleştirilen 7. ATM'nin 2005/504 Esas sayılı dosya dayanağı Ankara 30. İcra Dairesinin 2005/248 Esas sayılı dosyasında 15.000,00 TL asıl alacak,

33.040,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 48.085,00 TL üzerinden icra takibi başlatmış, mahkemece takip öncesi işlemiş faizler ve komisyon bedelleri yönünden bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan menfi tespit taleplerinin tümden kabulüne karar verilmiştir.

Yargılama aşamasında mahkemece alınan 13/01/2014 tarihli heyet raporunda icra dosyasındaki tüm talep kalemleri hakkında inceleme ve değerlendirme yapılmış ve takip öncesi istenilen faiz miktarlarının doğru olmadığı belirtilerek, talep edilebilecek faiz miktarları hesaplanmıştır. Sonradan alınan ikinci ve üçüncü raporda bu hususta bir değerlendirme yapılmamıştır.

Mahkemece takip öncesi faiz talepleri ve komisyon talepleri yönünden, birinci bilirkişi raporundaki hesaplamalara itibar edilmemesinin gerekçesi de gösterilmeden menfi tespit talebinin tümden reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır. Mahkemece icra takiplerinde istenilen faiz ve komisyon talepleri yönünden bir inceleme ve değerlendirme yapılarak, gerektiğinde bu hususta mali müşavir bir bilirkişiden bilirkişi raporu da alınmak sureti ile hüküm kurulmalıdır.

Eksik inceleme ve değerlendirme sureti ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır..." kaldırıldığı anlaşılarak ilamda belirtilen hususlarda araştırma yapılmış, mahkememizin 2014/402 Esas sayılı dosyası getirtilerek incelenmiş, dosyada sadece 2013 yılında alınmış bir rapor olduğu ve rapor içeriğine göre de dosyadaki davalıların sahte fatura kullandığının tespit edilemediğinin bildirildiği,

ayrıca davalılar hakkında açılan ceza yargılamalarının da beraat ile sonuçlandığı anlaşılmış, bu haliyle dosyamıza konu senetlerin davacının iddiasındaki gibi herhangi bir iş yapılmamasına rağmen kooperatif borçluymuş gibi gösterilerek verildiğine dair delillere ulaşılamadığı, taraflar arasında imzalan eser sözleşmesine göre gecikmeden dolayı ödenecek temerrüt faizinin aylık %14 olarak hesaplandığı yapılan hesaplama göre asıl dosyada faiz yönünden 700,00 TL'lik fazla talebin bulunduğu, birleşen dosyalara konu takiplerde talep edilen faiz oranlarında bir yanlışlık bulunmadığı" gerekçesi ile, asıl davanın kısmen kabulü ile.

Davacının Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2005/247 E. sayılı takip dosyasından takibe konulan 50.885,00 TL'nin 700,00 TL'sinden sorumlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, İİK'nın 72/(4) maddesi gereğince 50.185,00 TL'nin %40'ı oranında hesaplanan 20.074,00 TL kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/504 Esas, 2006/310 Karar sayılı dava dosyasında davanın reddine, birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/605 Esas, 2008/91 Karar sayılı dava dosyasında, harcı yatırılarak usulüne uygun olarak açılan bir karşı dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına, Birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/93 Esas, 2008/458 Karar sayılı dava dosyasında davanın kabulü ile, 3.487,00 TL alacağın 23/06/2004 tarihinden itibaren ve 15.000,00 TL alacağın 25/12/2005 tarihinden itibaren aylık %14 temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Kooperatif tarafından açılan karşı davada; harcı yatırılarak usulüne uygun olarak açılan bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; yerel mahkemece aylık % 14 oranında faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, bu hususa ilişkin bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin Kooperatifler Hukukuna bütünüyle aykırı olduğunu, Kooperatiflerlerin genel kurulunda belirlenmeyen ve kabul edilmeyen bir faizin geçerli olması mümkün olmadığını, davacı kooperatifin genel kurulunda bu yönde alınmış bir faiz kararı bulunmadığını, kooperatif eski yöneticileri ... ve ... hakkında görevi kötüye kullanma suçunun Ankara 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/133 Esas sayılı dosyası ile sabit olduğunu,

hukuki sorumlukları bakımından görülen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/300 Esas sayılı dosyasının ise halen devam ettiğini, bilirkişilerce Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/13 D.

İş sayılı dosyası kapsamında yapılan tespitin işlerin ... tarafından yapıldığını gösterir bir tespit olmadığını, söz konusu faturalar karşılığında ...'e eski yönetim tarafından bir takım karşılıksız bonolar verildiğini, bu durumun eski yöneticiler ile ... arasındaki çıkar ilişkisinden kaynaklandığını, birleşen dosyalar bakımından bilirkişi raporlarına karşı yaptıkları itirazların yerel mahkemece dikkate alınmadığını, bilirkişi raporlarının eksik ve hatalı olduğunu, hükme esas alınamayacağını ileri sürerek,

yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve asıl davanın kabulüne, birleşen davaların reddine, birleşen davalardaki karşı davalarının kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Asıl dava ile birleştirilen Ankara 7 ATM'nin 2005/504 Esas- 2006/310 Karar ve Ankara 3 ATM'nin 2007/605 Esas- 2008/91 Karar sayılı dosyaları menfi tespit istemlerine birleştirilen Ankara 3 ATM7nin 2008/93 Esas- 2008/458 Karar sayılı dosyası alacak istemine ilişkindir. Davacı kooperatif iş sahibi, davalı ... taşeron, Fatma Aydoğan ise temlik alandır.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle davacı kooperatifin Yargıtay İBK gereği tacir sayılması nedeniyle TBK'nın 120. maddesindeki faiz sınırlandırmasından yararlanamayacağı, bu bağlamda sözleşme ile belirlenen oranda faiz hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Katip ... · ✍e-imzalıdır