Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/1027 K.2026/322

Taraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında ticari ilişki kapsamında fatura tanzim edildiğini, davalı şirketin fatura bedellerini kimi zaman eksik, kimi zamanda ise bedelin tamamını ödemediğini, davalı şirket tarafından 1 numaralı fatura borcu 17.944,00 TL, 2 numaralı fatura borcu 24.646,00 TL eksik ödediğini, 3 ve 4 numaralı faturalarda yer alan 11.776,00 TL ile 144.759,60 TL'lik borçların ise ödenmediğini, davalı yanca icar takibine itiraz dilekçesinde faturalara ve taraflar arasındaki ticari ilişkiye yönelik bir itiraza yer vermediğini, toplam 299.126,00 TL'lik alacağın 234.786,00 TL'lik kısmına itiraz ettiğini,

söz konusu bedellerini ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine Ankara 5. Genel İcra Dairesi'nin 2023/203368 sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın haklı nedenlere dayanmadığını belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davacının defterlerini bilirkişi incelemesine hazır ettiği, davacıya ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılan incelemede; davacı tarafından davalı yana düzenlenen, dava ve takip konusu yapılan 4 adet toplam 1.108.341,39 TL tutarında faturaların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı şirket tarafından davacı şirkete 2 adet toplam 809.241,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, davacı yanın takip tarihi itibariyle 299.127,39 TL alacağı bulunduğu, davalı tarafın ise ihtara rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı, davacı yana ait ticari defterlerinin, davalı yan ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından,

6100 sayılı HMK'nın 222/2. maddesi uyarınca, davacı lehine delil olarak kabul edildiği, böylece, davacının davalıdan 299.127,39 TL alacaklı olduğunun kabulü gerektiği, ancak; davalı borçlunun takip konusu borcun 64.340,00 TL'lik kısmını kabul ederek 234.786,00 TL'lik kısmına ise itiraz ettiği, itiraz edilen bu tutar yönünden takibin durdurulduğu, davacı yanın da takibin durdurulan 234.786,00 TL kısmı yönünden itirazın iptaline karar verilmesini istediği belirtilerek, davanın kabulüne; davalının itirazının 234.786,00 TL üzerinden iptaline, alacağa taleple bağlılık ilkesi uyarınca yıllık %9 oranında faiz işletilerek devamına;

davacının icra inkar tazminatı istemi değerlendirildiğinde; alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirmediği, başka bir deyişle davacının alacağının faturaya bağlanmış, likit alacak olduğu ve davalının itirazında haksız olduğu anlaşıldığından, itirazın iptaline karar verilen tutar üzerinden davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu faturaların iade edildiğini, sistem üzerinden de itiraz edildiğini, davacı defterlerinin kapanış tasdikinin olmadığını, borcu sona erdiren belgelerin her aşamada ileri sürülebileceğini, 144.759,60 TL'lik faturanın iade edildiğinin açık olduğunu, ödeme makbuzlarını sunduklarını, elden yapılan ödemelerin davacı defterine işlenmediğini, bu ödemelerin de dikkate alınması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanana alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmesinin varlığı halinde, yüklenici işi sözleşme, fen ve sanat kurallarıyla iş sahibinin beklediği yararı gözeterek imal edip teslim ettiğini, iş sahibi ise iş bedelini ödediğini ispat etmek zorundadır (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2021/3130 Esas, 2021/2836 Karar).

Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m. 222/2).

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK m. 222/3).

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK m. 222/4).

Mahkemece yukarıda belirtilen kanun maddelerine göre tarafların ticari defterleri tartışılmadan ve buna göre teslim olgusu üzerinde durulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde Mahkemece yapılacak işlem, davalı tarafa ticari defter ve kayıtlarını sunması için usulüne uygun olarak süre verilmesi, davalı tarafın bunları sunması halinde davacı tarafın ticari defter ve kayıtları ile davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak ek rapor alınması, davacı tarafın ticari defterlerinin kapanış tasdikinin usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı ve davalı tarafın defterlerini usulüne uygun olarak tutup tutmadıklarının tartışılması, yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler ışığında ticari defterlerin delil durumunun tartışılması,

ticari defter kayıtlarına göre davacının teslim olgusunu ispat edememesi halinde dosyadaki mevcut diğer delillere göre davacının teslimi ispat edip etmediğinin tartışılması, borcu sona erdiren bir ödeme iddiası varsa yargılamanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün olduğundan kanıtlanan ödemelerin hesaplamada dikkate alınması, bu şekilde ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Katip ... · ✍e-imzalıdır