Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/1037 K.2025/1114

Taraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili. Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında “... Elektrik Dağıtım A.Ş. Yapım İşi Sözleşmesi'nin” akdedilmiş olduğunu, davalı şirket tarafından ise anılan sözleşmenin 14. maddesine dayanılarak, işin bir kısmının davalı şirketin alt taşeronu olan dava dışı ... Ltd. Şti'ye devredilmiş olduğunu, anılan iş kapsamında dava dışı ...

Şirketinin çalışanı olan ...'ın 04.06.2014 tarihinde elektrik tellerinin sabitlenmesi işinde çalışırken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uymadığından iş kazası geçirmiş olduğunu, söz konusu iş kazası nedeniyle müvekkili şirket ile dava dışı taşeron şirket aleyhine Bursa 12. İş Mahkemesi'nin 2020/74 E. sayılı dosyasında maddi ve manevi tazminat istemli davanın açılmış olduğunu, Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, Mahkeme kararının istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiş olduğunu,

müvekkili aleyhine söz konusu ilama dayanılarak Bursa 1. İcra Müdürlüğü'nün 2021/2967 E. sayılı dosyası ile ilamlı takip başlatılmış olduğunu, ayrıca yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda hesaplanan ancak dava kapsamında talep edilmeyen tazminat miktarı için de Bursa 1. İcra Müdürlüğü'nün 2021/3291 E. sayılı dosyası kapsamında ilamsız takip başlatılmış olduğunu, söz konusu İcra takip dosya borçlarının tamamının müvekkili şirket tarafından ödenmiş olduğunu, söz konusu icra takip dosyalarına yapılan ödemelerden, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilmiş sözleşme ve ekleri gereği davalı şirketin sorumlu bulunduğunu,

söz konusu meblağın ödenmesi için yapılan sözlü ve yazılı taleplerin sonuç vermemiş olduğunu, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine ise kötüniyetli olarak itiraz ederek takibi durdurmuş bulunduğunu beyanla Ankara 12.İcra Müdürlüğü'nün 2022/4060 E. sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, itirazın kötüniyetli olması nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili. Açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bulunduğunu, Bursa 12. İş Mahkemesi'nin 2020/74 E. Sayılı kararında da dile getirildiği üzere, Mahkemece davacı işçinin geçirdiği iş kazasında davalı işverenlerin 9690 kusurlu olduğu, davacının 16.03.2014 tarihinden itibaren ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. ... Bölgesi'ndeki şehir elektrik inşaası işinde diğer davalı taşeron işveren ... Ltd.

Şti.nin işçisi olarak çalışmakta olduğu ve davaya konu iş kazasının 04.06.2014 tarihinde elektrik direklerine çıkmak için kullanılan merdivenin üzerinde bulunan davacının merdiven kancasının kırılması sonucu yere düşmesi suretiyle gerçekleştiği, davalı şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu,

meydana gelen dava konusu iş kazası nedeniyle davacının tazminat taleplerinden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmış olduğunu, Mahkeme kararıyla da sabit olduğu üzere davacı şirket çalışanı ...'ın müvekkili şirket ile herhangi bir bağlantısı, iş ilişkisi bulunmadığının, asıl sorumluluk yöneltilmesi gereken ... şirketi ile aralarındaki üst işveren alt işveren kapsamında çalışmalarının olduğunun açık olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu iş ile hiçbir bağının bulunmaması nedeniyle dava konusu iş kazasına ilişkin kusur ve sorumluluğunun da doğmadığının ortada olduğunu,

bu nedenle öncelikle davanın müvekkili şirket yönünden husumetten reddi gerektiğini, Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre, müvekkili şirketin asıl işveren sıfatına haiz olabilmesi için işyerinde kendi işçisinin de çalışması, yine ...

İnşaat'ın ihale makamı olarak kabul edilebilmesi için o işte hiçbir işçi çalıştırmaması gerektiğini, İş Mahkemesi dosyasındaki davacı ve tanık ifadelerinden de sabit olduğu üzere iş kazasının meydana geldiği tarihte işyerinde müvekkili şirketin çalışan işçisi bulunmadığından asıl işveren konumunda olduğundan bahsedilemeyeceğini, Müvekkili şirket ile davacı şirket arasında yapılan sözleşme tarihinin 09.04.2014 tarihi olarak tespit edilmiş olduğunu, kazazede ...'ın davacı şirket nezdindeki iş akdinin başlangıç tarihinin ise 16.03.2014 olduğunu, ...'ın müvekkili şirket ile düzenlenen sözleşmeden önce davacı nezdinde çalışmaya başlamış olup,

olay tarihinde ...

Elektrik adlı alt yüklenicinin işçisi olduğunu, her ne kadar müvekkil şirket ile davacı şirket arasında düzenlenen sözleşme ile anahtar teslim iş devri yapılmış olsa da, dava konusu uyuşmazlığın sözleşmenin akdinden öncesine uzanan bir iş ilişkisine dayandığının, somut olaydaki tarafların ve yapılan işin iş bu sözleşme ile illiyetinin bulunmadığının açık olduğunu, Müvekkili şirketin akdedilen sözleşme ile üzerine düşen yükümlülükleri tam olarak yerine getirmiş olduğunu,

davacının tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olan müvekkili şirket dışında kendi alt işvereni olan şirketin tüm sorumluluğu müvekkiline atfetmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, İş Mahkemesinde süren yargılamada asıl işveren olarak davacının tazminattan sorumlu tutulmuş olduğunu, kendi sorumluluğunda olan ve sorumluluğu kesin olarak belirlenmiş davacının sorumluluğu dahilinde ödediği tazminatı müvekkili şirkete yöneltme çabasının ve bu amaçla başlattığı icra takibinin mesnetsiz bulunduğunu, bu nedenle icra takibine yapılan itirazlarının yerinde olduğunu beyanla haksız davanın reddine ,

icra takibinde haksız ve kötüniyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 190. maddesinin 1. fıkrasında yukarıdaki düzenlemeye paralel olarak ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olacağının belirtildiği, Davacı ile davalı arasında sözleşme ilişkisi bulunduğu hususunun tartışmasız olduğu,

uyuşmazlığın dava dışı işçinin yaralanması nedeniyle davacının ödemiş olduğu tazminattan davalının sorumlu olup olmadığı hususunda toplandığı, Davacı ... ile davalı ... arasında eser sözleşmesi imzalanmış olup davalının bu sözleşmede yüklenici konumunda olduğu Davalı ...'in aynı sözleşmenin bir takım işlerinin yapımını dava dışı ... firmasına 17/06/2013 tarihli sözleşme ile taşere ettiği, Davacı ile davalı arasında imzalana sözleşmenin eki olan iş sağlığı ve güvenliği şartları'nın 14. Maddesi uyarınca işçilerin uğrayacağı maddi ve bedeni hasarlardan davalı yüklenicinin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı,

Davalı ile dava dışı ... arasında imzalanan sözleşmenin dava konusu yapım işine ilişkin olduğu, kazanın sözleşme süresinde meydana geldiği, dosya arasına alının kesinleşmiş iş mahkemesi dosyasında işçi ve şirketler yönünden kusur oranları belirlenmiş olup hükme esas alınmasının uygun olduğu, hal böyle olunca davacının iş kazası nedeniyle ödemiş olduğu tazminattan davalı yüklenicinin sorumlu olduğu, davacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebileceği kabul edilmekle davanın ve alacak mahkeme kararına dayandığından %20 icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının kendi çalışanının alt taşeron ... Şirketi üzerinden istihdam ettiğini, müvekkili şirketin ... çalışanları üzerinde kontrol yetkisi bulunmadığını, işçinin davacıya bağlı çalışmış olduğunu, bilirkişi raporunun hukuka aykırı olduğunu, faizden sorumlu tutulmamaları gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eki olan "EK-6 iş sağlığı ve güvenliği şartları" başlıklı ekinin 14. Maddesinde davalının sözleşme kapsamında yürüttüğü işlere ilişkin meydana gelen kazalarda her türlü hasar ve zarardan sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/4715 Esas - 2018/651 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere bu hüküm ahde vefa ilkesi gereğince tarafları bağlar.

Bu düzenleme 6098 sayılı TBK'nın 99. maddesinde düzenlenen sorumsuzluk kaydıdır. Sorumsuzluk kaydı hile veya ağır kusurun varlığı halinde hükümsüz olup, hafif kusur halinde geçerlidir. Söz konusu kararda da belirtildiği üzere Yargıtay'ın uygulamaları da bu doğrultudadır. Mahkemece eser sözleşmesi hükümleri, çerçevesinde kusur incelemesi yapılmadan ve kusurun ağırlığı tartışılmadan hazırlanan bilirkişi raporu hükme esas alınarak sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.

O halde mahkemece yapılacak işlem; varsa davacı ile dava dışı ... şirketi arasındaki taşeronluk sözleşmesinin dosyaya kazandırılması, rücuya esas olayda iş kazası geçiren işçiye ilişkin SGK kayıtlarının ve bu işçiye ilişkin yapılan bildirimlerin SGK'dan temin edilmesinden sonra eser sözleşmesi hükümleri uyarınca kusur değerlendirmesi yapılarak davalının ağır kusurlu olup olmadığının eser sözleşmesi konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor almak ve sonucuna göre karar vermekten ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Katip · ✍e-imzalıdır