Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/726 K.2024/1066

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki 30/03/2013 tarihinde sözleşme ile 1 adet dik milli, 900'lük kırıcı, 1 adet 1000x17.000 bant konveyörü, 1 adet 1000x18.000 bant konveyörü, 800'lük 15.000 bant konveyörünün 24/04/2013 tarihinde teslimi konusunda anlaştıklarını, günlük 500 TL gecikme cezası kararlaştırıldığını, sözleşmede yazılı makine ve aksamlarının bedelinin 160.000 TL+KDV olarak belirlendiğini, müvekkilinin sözleşme bedelinin bir miktarını peşin, bir kısmını ise çek ve senetlerle ödediğini, en son ...

Şubesine ait 106869 nolu 30/11/2013 tarihli 11.000 TL çek kaldığını, 24/04/2013 tarihinde teslim edilmesi gereken makine ve aksamlarının 09/06/2013 tarihinde teslim edildiğini, 14/06/2013 tarihinde kurulum için davalı şirketin eleman gönderdiğini fakat kurulum yapılamadığını, bu gün itibariyle halen kurulumun yapılmadığını, ödenen makine bedeli, makinelerin zamanında teslim edilmediğinden dolayı yoksun kalınan karın, günlük 500 TL gecikme cezasının ödemesi için davalıya Tatvan Noterliğinden ihtar da çekildiğini belirterek,

ödenen paraların iadesi, günlük gecikme cezası ve yoksun kalınan kar nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 20.000 TL'nin teslim tarihi olan 24/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili, 23/01/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile davadaki, fazla ödeme taleplerini 14.538,99TL'ye, gecikme cezası taleplerini 23.000,00 TL'ye, yoksun kalınan kar kaybı taleplerini 589.950,00 TL'ye yükseltmiş ve toplam 627.488,99Tl 'nin 24.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; tarafların 30.03.2013 tarihinde akdettikleri sözleşme konusu makinelerin yapımı bittikten sonra davacının sözleşmede kararlaştırılan 28.800,00TL'lik KDV'yi ödemediğini, makinelerin kurulum amacıyla Ahlat ilçesine gönderilmek üzere kiralanan tıra yüklenmiş iken müvekkilinin verilen çekleri araştırdığında çekleri keşide eden şirketin, keşide ettiği çekleri ödemeyen bir şirket olduğunu fark ettiğinden müvekkilinin makineleri Kayseri'den geri çevirdiğini ve ...'e çeklerin karşılıksız çıktığını söylediğini, bu şekilde müvekkilinin ifa yükümlülüğünün ortadan kalktığını, peşinat olarak gönderilen çeklerin karşılığının çıkmadığını,

müvekkilinden kurulum için talep edilen personelin gönderildiğini, Sözleşmenin 3. Maddesi gereği eleman masraflarının davacı alıcı şirkete ait olmasına rağmen bu yükümlülüğün yerine getirilmediğini, makinelerin kurulumundan sonra kurulum yerinde elektrik olmaması sebebi ile dönmek isteyen personelin tehditle bekletildiğini, iki gün süresinde elektrik gelmemesi üzerine ... ve ...'ın kaçarak terminale ve oradan Ankara'ya ulaştığını, 10 gün sonra tekrar personel talep edildiğini, ...'nın gönderildiğini, yapılacak işin evvelden kurulmuş makinaların çalıştırılmasından ibaret olmasına rağmen personelin bir hafta boyunca alıkonulduğunu,

kendi işi dışındaki işlerinde tehditle yaptırıldığını, haberleşmenin engellendiğini, daha önceden davacı yanca yanlış çalıştırarak bozulan makinanın ...'nın tarafından çalıştırılıp teslim edildiğini ve işleyişinin oradaki çalışanlara anlatıldığını, tehditle iradesi ifsat edilerek tutanak imzalatıldığını, davacı iddialarında yer alan 14.06.2013 tarihli olduğu iddia edilmesine rağmen tarih ihtiva etmeyen ve müvekkilinin kurulumu yapmadığının yazdığı tutanağın gerçek dışı olduğunu, uyarılara uyulmadığından makinenin tekrar arızalandığını, ...'ın arızanın giderilerek çalışmasını davacı şirket yetkililerine anlatıldığını,

Makinenin yeniden yanlış kullanımı sonucu ...'ın gönderildiğini, ancak kötü ve usulsüz kullanım sonucu makinenin tamir kabul etmez bir hal aldığını, davacının yeni makine verilmemesi halinde 2 kişiyi öldüreceğini söylemesi üzerine müvekkilinin yeni makine teslim etmek zorunda kaldığını, davacı şirketin yaklaşık bir buçuk ay sonra makinenin rotorunu dağıtıp makineyi bozduğunu, hakaret ve tehditlerle iadesini talep ettiğini, iadenin kabul edilmemesi üzerine davacının huzurdaki iş bu davayı açtığını belirtmiş, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece.

Sözleşmede makine gurubunun teslim süresinin 24.04.2013 olarak kararlaştırıldığı teslim yeri olarak Ostim atölyesinin belirlendiği ve nakliyenin alıcıya ait olduğunun yazıldığı ayrıca kurulum için atölye elamanlarının gideceği ve elamanların masraflarının alıcı firmaya ait olacağının yazıldığı, Davacı tarafından tüm sözleşme bedeli ödenmediğinden ve çekler karşılıksız çıktığından makinelerin bu tarihte davacı şirkete teslim edilmediği, davacı tarafından bir kısım ödeme yapıldıktan sonra 05.06.2013 tarihinde düzenlenen sevk irsaliyesi ile davacı şirket yetkilisi ...'e malzeme olarak teslim edildiği,

davacı şirket yanı sıra davalı şirket personeli ...'nın imzasının bulunduğu tarihsiz tutanak ile 09.06.2013 tarihinde davacı şirkete teslim edilen makinanın 14.06.2013 tarihinde davacı şirketçe kurulumunun yapıldığı, makinelerin kurulumu için 05.07.2013 tarihinde davalı şirket çalışanı ...'nın gönderildiğinin ancak davacı tarafından kurulum yapıldığından satıcı ... ...Ltd.

Şti. tarafından kurulumun gerçekleştirilmediğinin tutanak altına alındığı tutanağın davacı şirket yetkilisi ... tarafından imzalandığı, ancak davacı şirket yetkilisinin mahallinde yapılan 06.06.2016 tarihli keşifte makinenin bulunduğu alana kendileri tarafından getirildiğini ve kurulumun davacı şirket tarafından yapıldığını bildirerek çelişkili beyanda bulunduğu, ... sonrasında ...'ın da davacı şirkete giderek montaj/ bakım onarım hizmeti verdiği, Makinenin yeniden arızalanması üzerine de ...'ın ve ardından yaşanan arıza içinde ...'ın davacı şirkete giderek onarım konusunda hizmet verdiğinin anlaşıldığı,

davacı şirketin tarihsiz tutanakta kurulumun kendileri tarafından yapıldığını kabul ettiği ve bu tarihten önce makineni kurulumunun yapılması için davalı şirketten talepte bulunduğuna ve sözleşme gereğince kurulum için gidecek elamanın masraflarını ödediğine dair bir belge ibraz etmediği,

davacı tarafından makinenin kurulumu için gerekli şartları hazır hale getirdiğine ve buna rağmen davalı imalatçı yanca kurulumun yapılmadığına ispata elverişli bir belgenin davacı tarafından sunulmadığı anlaşıldığından ve dava konusu makinenin yapısı, tipi ve kullanım amacı da göz önüne alındığında imalatçı firma tarafından kurulum ve tanıtımı yapılmaksızın davacı şirketçe kurulumu yapılarak çalıştırıldığı bu nedenle makinede baş gösterecek arızalardan, olumsuz çalıştırma koşullarından davalı şirketin sorumlu ve kusurlu tutulamayacağı,

ikinci keşif sırasında bilirkişi heyetince belirlenen ayıpların imalattan mı kullanım hatasından mı kaynaklandığının kesin olarak belirlenmediği, taraflar arasındaki sözleşmenin karşılıklı borç yükleyen bir sözleşme olduğu, bu sözleşme ile davacının bedel ödeme , davalının ise makineleri davacıya teslim etme borcu altına girdiği BK 'nun 96. maddesi gereğince karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde borcun ifasını isteyen tarafın sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre borcu daha sonra ifa etme hakkı bulunmadıkça kendi borcunu ifa etmiş olması gerektiğinden,

davacı tarafından bedel ödeme borcu tam olarak ifa edilmeden sözleşme konusu makinelerin tesliminin talep edilemeyeceği, bu durumda geç teslimde söz konusu olmadığı anlaşıldığından davanın esastan reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının farklı olduğunu, ilk bilirkişi raporunda makinenin çalışır vaziyette olmadığının tespit edildiğini, ıslahtan sonraki 3.raporun dosya kapsamı ile uyumlu olmadığını, bilirkişi raporunun BAM kaldırma kararını aykırı olduğunu, itirazlarının dikkate alınmadığını, davalıların bile davacının kurulumu yapmadığını kabul ettiğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, davalının 65.000,00 TL peşin aldığını, geriye kalan çeklerin zamanında ödendiğini, iş yerinde elektrik bağlantısının 29/11/2002 tarihinde yapıldığını, eksiklik bulunmadığını,

davalı elemanlarının kurulumu yapamadıklarına ilişkin tutanak tuttuklarını, sözleşme dışı farklı bir makine gönderilmesine muvafakatlerinin olmadığını, davalıya toplam 215.700,00 TL ödendiğini, hükmedilen vekalet ücretinin de fazla olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece Mahkemesinin 2021/748 Esas, 2022/642 Karar sayılı kararının Dairemizin 21/02/2023 tarih, 2023/146 Esas, 2023/208 Karar sayılı ilamı ile kaldırılması üzerine Mahkemece Dairemiz kararı doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılarak yeniden karar verilmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar dikkate alındığında ispatlanamayan davanın reddine ilişkin mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Katip ... · ✍e-imzalıdır