Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/954 K.2026/381

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; taraflar arasında 22/07/2020 tarihinde 231.200-Avro bedelli Soğutma Kulesi ve Çevresel Ekipmanlar Tedarik & İmalat Sözleşmesi imzalandığını, davacının sözleşmesel yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davalının ise sözleşme ile kararlaştırılan ödemeleri yapmadığını, bunu üzerine Ankara 7. İcra Dairesi Müdürlüğü'nün 2021/2301 E. Ve Ankara 14. İcra Dairesi Müdürlüğü'nün 2021/10140 E. Sayılı dosyaları ile davalı aleyhine icra takibi başlattıklarını, söz konusu icra takipleri kapsamındaki alacaklara hak kazanmış olmaları karşısında davalı tarafından takiplere haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini,

davalının mal kaçırmaya ve alacağın tahsilini zorlaştırmaya yönelik girişimlerinin olacağından bahisle ihtiyati haciz talep ettiklerini ileri sürerek Ankara 7. İcra Dairesi Müdürlüğü'nün 2021/2301 E. Ve Ankara 14. İcra Dairesi Müdürlüğü'nün 2021/10140 E. Sayılı dosyalarına vaki itirazların iptaline ve alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2021/2301 sayılı esasına kayıtlı olarak başlattıkları icra takibi kapsamında müvekkili şirket TBK m. 97 hükmünden doğan hakkını kullanarak, ancak sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmesi ve proje ile ilgili son kalan hakedişler için yapılması gereken işlerin tamamlanacakları hususunda taahhüt vermesi halinde davacı şirkete bakiye ödemeleri yapacağını belirttiğini, icra takibine konu alacaklara hak kazanamadığını ve bu alacakların muaccel hale gelmediğini,

Ankara 14. İcra Dairesi Müdürlüğünün 2021/10140 E. Sayılı icra takibine konu ettiği alacaklarına ilişkin davaya konu icra takibi ile talep etmiş olduğu geçici kabul kesintilerine ilişkin alacağa da, taraflar arasında münakid sözleşmenin 8.2.5.

Maddesinde kararlaştırılan peformans teminat mektubunu müvekkil şirkete sunması halinde hak kazanacağı hususu sözleşme ile sabit olup, bu haliyle geçici kabul kesintilerinin tarafına ödenmesine ilişkin talepte bulunarak sözleşmeye aykırı davrandığını, ayrıca bahse konu sözleşmenin 8.2.4.

Maddesi hükmünde, montaj sonrası bedelinin ancak ve ancak sözleşme bedelinin %10'u tutarında ve 24 ay süreli kesin teminat mektubunun müvekkile teslim şartıyla ödeneceği kararlaştırılmış olup, davacı bu şartı da yerine getirmediğinden, davaya konu ettiği bu alacağa da hak kazanamadığını, belirterek, huzurdaki davanın reddine karar verilmesini ve müvekkili lehine alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmelisini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece;" Dava, davalının Ankara 7. İcra Dairesinin 2021/2301 Esas sayılı dosyası ile Ankara 14. İcra Dairesinin 2021/10140 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamı ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemlerine ilişkindir.

Mahkememizce öncelikle dava konusu ... parselde faaliyette bulunan ... Üretim San. Ve Tic. A.Ş.'de biokütle yakıtlı 13,6 ... Santrali alanı içindeki soğutma kulelerine ait çevresel ekipmanların varlığına ve aktif olarak çalışıp çalışmadığının tespitine yönelik keşif ve akabinde bilirkişi raporu düzenlenmesine karar verilmiş ve talimat yolu ile keşif yaptırılarak rapor alınması sağlanmıştır.

Dosyaya sunulan bu raporda; söz konusu ... parselde faaliyette bulunan ... Üretim San. Ve Tic. A.Ş.'de biokütle yakıtlı 13,6 ... Santrali alanı içindeki soğutma kulelerin aktif halde devrede olduğu, sözleşmede bulunan kule ve yardımcı ekipmanların varolduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Bu rapor hüküm kurmaya ve denetime elverişlidir.

Akabinde, tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenerek alacak borç ilişkisinin belirlenmesi için talimat yolu ile davacının defter ve kayıtlarında yaptırılan bilirkişi incelemesinde; 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine ve Hukuk Muhakemeleri Kanunun 222. Maddesi çerçevesinde davacı şirketin açılış ve kapanış tasdiklerini yasal süreler içerisinde yaptırdığı, ticari defterler kayıtlarının sahibi lehine delil olacağı, takip konusu edilen Faturaların davacı şirketin ticari defterlerine kayıt edildiğini, davacı şirketin ticari defterlerinde takip tarihi itibari ile ... Endüstriyel Tesisler Montaj İmalat ve İnşaat Anonim Şirketin'den 1.451.208,19TL (154.149,60Euro) alacaklı olduğu, tespit edilmiştir.

Davalı şirket kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde ise; davalı şirketin Ticari defterlerinde bulunan 2020 - 20211 yılları Muavin kayıtlarına göre; davacı firmanın düzenlediği faturaların toplam tutarı 272.816,00 EURO olduğu, buna karşılık davalı firmanın davacı firmaya 118.666,40 EURO ödeme yaptığı, davalı firmanın, davacı firmaya 54.563.20 EURO iade faturası düzenlediği, iade faturasıda düştükten sonra davacı firma alacağının 99,586,40 EURO olduğu 1.462.157,40 TL olarak ticari defter muhasebe kayıtlarında yer aldığı tespit edilmiştir.

Bilirkişi raporları neticesinde satım konusu soğutma kulelerinin çalıştığı, davalı şirket defterlerinde davacı şirketin alacağının bulunması sebebiyle davacı vekili alacak taleplerinin kabulünü istemiştir. Bunun karşısında davalı şirketin aleyhe olan hususları kabul etmediği görülmüştür. Bu durumda davalının kendi ticari defterlerinde dahi borçlu olduğu somut durumu karşısında davalının teslimin gereği gibi yapılmadığı, sözleşme şartlarına uyulmadığı yönündeki savunmalarına yönelik yazılı delil sunamadığı gözetildiğinde- yemin deliline dayanması nedeniyle- davalıya yemin delili hatırlatılmıştır.

Bunun üzerine Mahkememizce verilen süre içerisinde yemin metninin davalı tarafından sunulduğu, yemin metninin davacıya ihtaratlı şekilde usulüne uygun olarak bizzat tebliğ edildiği, davacının duruşma günü gelerek iade faturasına konu malların teslim edilip edilmediğine ilişkin davacı şirket temsilcilerine yemin teklif olunan konuda, davacı şirket yetkililerinden ... tarafından davalı şirkete dava konusu malları teslim ettiklerini ancak davalı tarafın bedeli ödemediği,

herhangi bir malı da iade etmediklerini hususunda yemin ettikleri, yeminin kesin delil olduğu ve yemin delili uyuşmazlığın ispatladığı anlaşıldığından davanın kabulüne ve alacak likit olduğundan asıl alacağın likit yani bilinebilir belirlenebilir olması karşısında davacı yararına icra inkar tazminatının ödenmesine " karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen nihai karar ve ek kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, sözleşmenin 6.5.3 maddesinde yer alan süpervizörlük hizmetinin davacı tarafça yerine getirilmediğini, mekanik montajdan sonra elektrik ve otomasyon işlerinin süpervizör nezaretinde yapılması gerektiğini, aksi halde soğutma kulesinin devreye alınması ve garanti koşullarının devre dışı kalmasının söz konusu olduğunu, davacının bu hizmeti vermediğini, devreye alma işleminin gecikmesinin doğrudan davacının sözleşmesel yükümlülüğünü ihlal etmesinden kaynaklandığını,

takibe konu edilen alacaklara hak kazabilmesi için davacının sözleşmesel edimlerini zamanında ve sözleşmeye uygun olarak yerine getirmesi gerektiğini, dava konusu edilen geçici kabul kesintilerine ilişkin alacak için de sözleşmenin 2.8.5 maddesi gereğince performans teminat mektubu sunması halinde hak kazanacağını, sözleşmenin 8.2.4 maddesinde montaj sonrası bedeli ancak sözleşme bedelinin %10 tutarında ve 24 aylık kesin teminat mektubunun verilmesiyle ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davacının bu şartları da yerine getirmediğini, davacının sözleşmenin 12.4 maddesine dayanmış ise de, bu hükmün 8.2 maddesine gönderme yaptığını,

ödemelerin şarta bağlandığını ve bu şartların yerine getirilmediğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle eser sözleşmelerinde eserin teslimi hususunda ispat yükü yüklenici de olduğu halde, ispat yükü kendisinde olmayan davalıya; davacıya yemin teklif etme hakkının hatırlatıldığı,

davacının da işi teslim ettiğine dair yemin ettiği, ispat külfeti bu şekilde ters çevrilerek teslimin bu şekilde kanıtlandığı kabul edilmiş ancak Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2012/3353 Esas-7437 Karar vb. İlamlarında da vurgulandığı üzere belirtilen nedenlerle yemin geçersiz ise de; yargılama sırasında yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporlarına göre sözleşme konusu işin çalışır vaziyette teslim edildiği, davalının sadece montaj sonrası devreye alma süpervizörlük hizmetinin yapılmadığını ileri sürdüğü ve davacı tarafın, bunun davalı ile dava dışı iş sahibi arasındaki uyuşmazlıklardan kaynaklandığını belirttiği, iş sahibi dava dışı ...

Şirketi ile davalı arasında görülmekte olan davalar olduğu, cevap dilekçesinde de kabul edildiği üzere davalı yüklenicinin sahadan çıkarıldığı, bu nedenle geçici kabul yapılması ve taraflar arasındaki sözleşmenin 8.2.4 ve 8.2.5 maddeleri gereğince teminat mektupları sunulmasının da artık mümkün olmadığı gibi, sonucuna etkisinin de bulunmadığı, takip ve davaya konu faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.