Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2025/154 K.2025/181

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkin davada mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında 29/06/2024 tarihli Nish Gümüşlük Projesi Peyzaj ve Sulama İşleri Taşeron Sözleşmesi'nin düzenlendiğini, davacının işveren davalının ise yüklenici olduğunu, işin bitirilme tarihinin 31/12/2024 olduğunu, sözleşme kapsamında işin bedeli olarak davacı tarafından davalıya ... Şubesine ait 0799586 seri numaralı 31.08.2024 tarihli 850.000,00 TL bedelli, ... Şubesine ait 0799587 seri numaralı 30.09.2024 tarihli 850.000,00 TL bedelli, ...

Şubesine ait 0799588 seri numaralı 31.10.2024 tarihli 850.000,00 TL bedelli, ... Şubesine ait 0799589 seri numaralı 30.11.2024 tarihli 900.000,00 TL bedelli, ... Şubesine ait 0799590 seri numaralı 31.12.2024 tarihli 850.000,00 TL bedelli, ... Şubesine ait 6701936 seri numaralı 31.01.2025 tarihli 850.000,00 TL bedelli, ... Şubesine ait 6701937 seri numaralı 28.02.2025 tarihli 850.000,00 TL bedelli, ...

Şubesine ait 6701938 seri numaralı 31.03.2025 tarihli 850.000,00 TL bedelli çeklerin teslim edildiğini, vadesi gelmiş olan 31.08.2024, 30.09.2024, 31.10.2024 tarihli 850.000,00 TL bedelli çekler için davalı tarafça ilgili bankalara başvurular yapıldığını ve çek karşılıklarının tahsil edildiğini, lakin işbu tahsilatların haksız ve hukuka aykırı olduğundan müvekkilinin vadesi gelmeyen diğer çekler açısından da daha fazla mağduriyet yaşamaması amacıyla vadesi henüz gelmemiş olan 30/11/2024, 31/12/2024, 31/01/2025, 28/02/2025 ve 31/03/2025 vade tarihli bahse konu çeklere ödeme yasağı konulmasını talep ettiklerini,

taleplerinin mahkememizce reddedildiğini, Bodrum 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/86 D.iş delil tespiti bilirkişi raporu ile mahkememiz kararınını istinaf ettiklerini, Ankara BAM 31. Hukuk Dairesi'nin 2024/1154 Esas ve 2024/1147 Kararı ile itirazlarının reddedildiğini ancak yeni deliller ile her zaman ihtiyati tedbir talebinde bulunabileceklerine işaret edildiğini, bu sebeple 22/11/2024 tarihinde sunulan Bodrum 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/86 D.iş delil tespiti bilirkişi raporuna dayanarak tekrar ihtiyati tedbir talebinde bulunma zaruretlerinin hasıl olduğunu,

mahkememizce ihtiyati tedbir kararı verilmediği için dava tarihinden sonra davaya konu ... şubesine ait 0799589 seri numaralı 30.11.2024 tarihli 900.000,00 TL bedelli, ... şubesine ait 0799590 seri numaralı 31.12.2024 tarihli 850.000,00 TL bedelli 2 adet çek olmak üzere toplamda 1.750.000.00 TL bedelli çeklerin hiçbir karşılığı olmadığı bilirkişi raporu ile de sabit olmasına rağmen ödenmek zorunda kalındığını, söz konusu tahsil edilen çeklerin istirdata dönüştüğünü, müvekkili firmanın ödemek zorunda kaldığı bu çekleri davalı firmadan dava sonunda tahsil kabiliyeti olmayacağını,

bu sebeple yargılama sürecince daha fazla telafisi imkansız zararlara sebebiyet verilmemesi adına tedbiren ödeme yasağı konulmasını ve icra takibi yapılmamasına ilişkin tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Talep, ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamı incelendiğinde davacı tarafça dava dilekçesi ile davaya konu çekler yönünden ödeme yasağı ve icra takibi yapılmaması tedbiri konulmasının talep edildiği, mahkememizce 21/11/2024 tarih ve 2024/786 Esas sayılı ara kararı ile talebin reddine karar verildiği, davacı tarafça dosyaya sunulan 22/11/2024 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile ara kararın istinaf edildiği, kararı inceleyen Ankara BAM 31. Hukuk Dairesi'nin 26/12/2024 tarih ve 2024/1154-1147 Esas Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından sunulan 02/01/2025 tarihli dilekçe ile bu defa Bodrum 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/86 D.iş sayılı delil tespiti dosyasında alınan rapora dayanarak tekrar ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nun 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartlarına yönelik olarak "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir"

Aynı yasanın 390/3. maddesinde "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır" hükmü düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 72/2. maddesi de; icra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir hükmünü içermektedir.

Yapılan inceleme sonucunda; tüm tedbir talepleri için uygulanması gereken genel hüküm niteliğindeki HMK'nın 390/3. maddesi gereğince ihtiyati tedbir talep edenin davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerektiği, ihtiyati tedbir talep eden tarafça sunulan Bodrum 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/86 D.iş sayılı delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporu ile ve diğer tüm dosya kapsamına göre davacının haklılığını yaklaşık olarak ispat edemediği, bu nedenle HMK 389/1, 390/3 ve İİK 72/2 maddelerindeki şartların oluşmadığı kanaatine varılmakla ihtiyati tedbir talebinin reddine...," karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin 21.11.2024 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ara kararından sonra, dosyaya sunulan 22.11.2024 tarihli, Bodrum 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/86 D İş tespit bilirkişi raporuna dayanarak tekrar ihtiyati tedbir talebinde bulunduklarını, ancak mahkemece 07.01.2025 tarihli ara kararı ile talebin reddine karar verildiğini, oysa yaklaşık ispat şartının gerçekleşmiş olup, davalının sıralı çekleri alıp işi yapmadığı ve fazla para aldığı,

halen ihtiyati tedbir verilmediği için haksız şekilde her ay çek tahsilatı yaptığını, 03.01.2025 tarihli ihtiyati tedbir talepli dilekçe ekinde sundukları bilirkişi raporunda, peyzaj düzenlemelerine ilişkin fiili olarak devam eden herhangi bir çalışmanın olmadığı ve yapılan işin 1.535.335,60 TL olduğunu belirtildiğini, davalıya verilen çeklerle bu bedelin karşılığının fazlasıyla ödendiğini, bu durumda çeklerin karşılıksız kaldığını, dava tarihinden sonra tedbir konulmadığı için 30.11.2024 tarihli ve 31.12.2024 tarihli iki adet çekin daha ödenmek zorunda kaldığını,

bu sebeplerle davalıya verilen son üç adet çekin ödenmemesi için İİK'nın 72/2 maddesi gereğince ihtiyati tedbir konulmasını talep ettiklerini, belirterek mahkeme kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nun 389 ve 390. maddelerinde; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği, tedbir talep eden tarafın, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde; mahkemenin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ilk ara kararından sonra dosyaya sunulan ve yerinde keşif icra edilmek suretiyle düzenlenen Bodrum 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/86 D İş sayılı tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda özetle; sözleşme konusu iş yerinde fiilen bir çalışmanın bulunmadığı, işin fiziki seviyesinin %20,83 olduğu, bu oranın sözleşme bedeline uygulandığında yapılan işin bedelinin 1.531.335,60 TL olarak belirlendiğinin tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki sözleşme ve dosya arasındaki belgelerden, davacı tarafından davalı tarafa toplam bedeli 6.850.000,00 TL olan 8 adet sıralı çek verildiği açıktır.

Bu durumda; özellikle dosyaya sunulan bilirkişi raporu dikkate alındığında, yukarıda açıklanan yasa maddeleri uyarınca, davacının iddiasını yaklaşık olarak ispat ettiği ve kalan çeklerin ödenmesi halinde hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı anlaşıldığından, davacı tarafından davalıya verildiği anlaşılan, ... Şubesine ait 6701936 seri numaralı 31.01.2025 tarihli 850.000,00 TL bedelli, ... Şubesine ait 6701937 seri numaralı 28.02.2025 tarihli 850.000,00 TL bedelli, ... Şubesine ait 6701938 seri numaralı 31.03.2025 tarihli 850.000,00 TL bedelli çeklerin, takdiren %20 teminat yatırılması halinde, bankaya davalı tarafından ibraz edilmesi durumunda ödenmemesi için, ödeme yasağına yönelik ihtiyati tedbir konulması gerektiği kanaatine varılmıştır.

HMK.'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.