Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi E.2025/4334 K.2025/1818

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusunda bulunulmakla; dosyadaki tüm kayıtlar okunup gereği düşünüldü;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin tek ortağı ve yetkilisi olduğu ... Ltd Şti'nin faaliyetleri için taşınmazın kiralanması hususunda Mayıs 2018 tarihinde şifahi olarak mülk sahiplerinden davalı ... ile diğer iştirak sahipleri ... ile anlaştığını, bu anlaşmanın sonunda dağıtım şirketleri ile görüşülüp ... A.Ş. (Yeni tüzel kişilik ünvanı : ... A.Ş.) ile bayilik hususunda anlaşma sağlandığını, taşınmaz sahiplerinin taşınmazı ...

A.Ş'ye kiraya verdiğini, müvekkilinin şirketinin de ... A.Ş ile ayrı bir bayilik ve kira sözleşmesi imzaladığını, ancak taşınmaz maliklerinin talebiyle, ... A.Ş ile taşınmaz sahipleri sözleşme imzalamadan önce, taşınmaz maliklerine teminat mektubu, taahhütname, toprak analiz taahhütnamesi verildiğini, 21/12/2018 tarihinde taşınmaz maliklerin vekili ...hesabına "Kira Bedeli" açıklamalı ödeme yapıldığını, Ağustos 2018 ile Aralık 2018 arasında ...

A.Ş tarafından müvekkilinin şirketi adına kira ödemeleri yapıldığını taşınmaz sahiplerinin Aralık 2023 tarihli ihtarname göndererek ...

A.Ş ile olan kira sözleşmesinin feshedildiğini bildirdiklerini ancak müvekkilinin şirketinin adına akaryakıt istasyonu işletme ruhsatı bulunan yerin faal olup akaryakıt satmaya devam ettiğini, bu nedenle Aralık 2023 kira bedellerinin taşınmaz sahiplerinin hesaplarına gönderildiğini, taşınmaz sahiplerinin kira ödemelerini iade edip 08/01/2024 tarihli ihtarname ile ...

A.Ş ve müvekkilinin şirketi ile kira ilişkileri kalmadığını, kira bedellerinin yatırılmamasını ihtar ettiklerini, müvekkilinin şirketinin tevdi mahalli tayini talep etse de talebin reddedildiğini, müvekkilinin kira sözleşmesi nedeni ibaresiyle verdiği teminat mektubunun davalı tarafından 24/06/2024 tarihinde nakde çevrildiğini, teminat mektubunun ...

A.Ş ile taşınmazın malikleri arasında sözleşme imzalamadan önce kira sözleşmesine istinaden verildiğini, taşınmaz maliklerinin ihtarnameler ve tevdi mahalli tayini davasında kira ilişkisini inkar ettiğini, ancak kira bedellerinin ...

A.Ş tarafından ödendiğini, kiracılık ilişkisi inkar edilmesine rağmen teminat mektubunun nakde çevrilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kira borcunun bulunmadığı halde kira sözleşmesine istinaden verilen teminat mektubunun nakde çevrilemeyeceğini belirterek teminat mektubu tutarı 100 bin Amerikan Doları fiili ödeme tarihindeki bedeli ile müvekkilini iadesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın ... A.Ş'ye kiraya verildiğini, kira sözleşmesinin tarafının ...

Ltd Şti'nin olmadığını, dava açamayacağını, ilk kira sözleşmesi feshedilmekle alt kira sözleşmesinin de kendiliğinden fesholunduğunu, 11/05/2018 tarihli taahhütname ile işletme hakkının taşınmaz maliklere devredilmesi halinde teminat mektubunun nakde çevrileceğinin belirtildiğini, 25/10/2024 tarihli ihtarnameye rağmen taşınmazın tahliye edilmediğini, bu nedenle teminat mektubunun nakde çevrildiğini, taahhütname gereğince ihtar yükümlülüğü bulunmadığı halde ihtar keşide edildiğini, sonuç alınamayınca Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/921 E sayılı dosyasıyla el atmanın önlenmesi davası açıldığını,

davacının şirketinin alt kiracı olduğunu, taahhütnameye aykırı davranılarak işletme hakkını, işletme ruhsatını ve lisans hakkını devretmediğini, teminatın nakde çevrildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından; “….taraflar arasındaki uyuşmazlık, kira sözleşmesinin teminatı olarak verilmiş olan teminat mektubundan kaynaklanmakta olup sözkonusu teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinin haklı olup olmadığı hususlarının yine kira sözleşmesi hükümleri nazara alınarak değerlendirilecek olması ve teminat mektubu lehtarının kiraya verenler adına ... (mülk sahiplerinden) olduğu, bu bakımdan taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmakta olup, HMK m. 4 hükmü uyarınca, uyuşmazlığın çözümünde sulh hukuk mahkemesi görevlidir.

Varılan bu neticeye dayalı olarak HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, süresinde ve istek halinde dosyanın HMK 1, 20 maddeleri uyarınca, görevli Ankara Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.” gerekçesi ile;

“1-Davanın, Mahkememizin görevli olmaması nedeni ile HMK m. 114/1-c ve 115/1 hükmü uyarınca USULDEN REDDİNE,

2-Görevli Mahkemenin, Ankara Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunun TESPİTİNE,” karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvurusunda özetle; davacı ile aralarında kira ilişkisi bulunmadığını, bayi konumunda olan ... Ltd Şti almakla yükümlü olduğu ruhsat ve izinlerin yaptırımı için verilen teminat olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Dava; teminat mektubunun haksız nakde çevrilmesi nedenine dayalı alacak istemine ilişkindir.

01/12/2018 tarihli kira sözleşmesinin, dava dışı ... AŞ ile dava dışı ..., ... arasında, ...parsel sayılı taşınmaza ilişkin 5 yıl süreli olarak akdedildiği, 28/11/2023 tarihinde, ... AŞ(... AŞ) ile ... Ltd Şti arasında imzalanan sözleşmenin bayilik sözleşmesi olduğu, davacının kefil olarak sözleşmede imzasının bulunduğu görülmüştür.

Dairemizce yapılan değerlendirmelere göre;kiracılık ilişkisinin davalı ve taşınmazın diğer elbirliği malikleri arasında kurulduğu, kira sözleşmesinde kiraya veren sıfatı taşıyan ve aynı zamanda taşınmaz maliki olan davalı ve ortaklarının dosyada mevcut 11/12/2023 ve 08/01/2024 tarihli ihtarnamelerde kiracılık ilişkisinin ... AŞ(... AŞ) arasında kurulduğu hususunda ısrarcı oldukları, davacının yöneticisi ve tek ortağı olduğu ...

Ltd Şti tarafından kira bedeli olarak yapılan ödemelerin taşınmaz maliklerince kabul edilmediği ve ...

Ltd Şti tarafından tevdi mahalli tayini talebinde bulunulduğu, Ankara 17.Sulh Mahkemesi’nin 2023/43D.İş 2023/41 EK sayılı kararı ile kiracılık ilişkisi bulunmadığı gerekçesi ile reddedildiği, talepçinin istinaf incelemesi talebinin reddedildiği, 26/06/2024 tarihine nakde çevrilen teminat mektubunun lehtarının kiraya verenler olmasının davalı ile aralarında kiracılık ilişkisi bulunduğunu tek başına kanıtlayamayacağı, davacının kira sözleşmesi sunmadığı, şifahi olarak kira ilişkisi kurulduğu iddiasını kanıtlayamadığı, ...

Ltd Şti tarafından verilen, Kadıköy 9.Noterliği 11/05/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı taahhütnamede işletme devrinin kararlaştırıldığı, açıklanan nedenlerle mahkemenin uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığına dair kabulünün hatalı olduğu, mahkemece tarafların tacir olup olmadıkları araştırılmak suretiyle sonucuna göre işin esasını incelemesi gerektiği kanaatiyle kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip