İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi E.2025/4683 K.2025/2791

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ

İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin kamu düzeni ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı. İstinaf sebepleri: Davalılardan ... Üretim Ve Pazarlama A.Ş. vekili süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde;davacılar ile aralarında kira sözleşmesi olmadığını, davanın mutlak ticari dava olması nedeni ile Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yargılama konusu olayda: Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde. Davacıların 1 no.lu davalının kiracısı olarak bulunduğu Merve Mah. Uzungöl Cad. ... Sancaktepe / İstanbul adresinde, 1.10.2024 tarihinde, kendisi de kiracı olan 2 no.lu davalının kullanımında olan yemekhane ve asma katın bulunduğu bölümdeki ofiste yangın çıkmış, mecur tamamen yanarak zayi olduğunu, davanın konusunun davacıların yangın nedeniyle uğradığı zararların, yangına sebebiyet veren ...

Gıda Üretim Pazarlama A.Ş. ile mal sahibi olan ... Gıda San. Tic. A.Ş.’den tahsiline ilişkin olduğunu, davalıların yangına sebebiyet veren ve yangın çıkan yapının sahibi olarak davacıların uğradığı zararlardan davalılar müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını, Huzurdaki ihtilafta Ticaret Mahkemeleri görevli olduğunu,Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2014/1081 E., 2014/3815 K., sayılı dosyasında, benzer bir olayda, tarafların tacir olması,

tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması nedeniyle TTK’nun 4. maddesi uyarınca, Bakırköy 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/315 E., 2013/82 K. sayılı görevsizlik kararı bozulduğunu ve yargılamaya ticaret mahkemesinde devam edildiğini, yangın nedeniyle zayi olan bina, depo ile ofis (insan kaynakları ve muhasebe birimleri) olarak kullanıldığını, yangın neticesinde kiralanan yerin kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle alelacele taşınmak zorunda kaldığını, bu sebeple taşınma, yeni yer bulma, operasyonunu devam ettirme zorunlulukları nedeniyle harcalamalar yapmak zorunda kaldığını, 3 adet soğuk hava ünitesi,

evap ve motoru ile 60 ve 85 paletlik depolarında -18 panel, motor ve soğutucuları yangın nedeniyle zayi olduğunu, müşterilerine ait 313 palet ürün yine yangın nedeniyle zayi olduğunu, 8 adet elektronik transpalet, 10 adet manuel transpalet ve 1 det istifleme makinesi enkaz altın kaldığını ve zayi olduğunu, müşterilerinin zayi olan ürünleri ile ilgili olarak müşterilerine karşı sorumluluğu olduğu gibi zayi olan ürünler nedeniyle kazanç ve kar kaybına da uğradığını,davacının işyeri sahibi olarak çalışanlarının can ve mal güvenliğinden de sorumlu biri olarak olay nedeniyle büyük bir şok geçirdiğini yangın,

herhangi bir can kaybı yaşanmaksızın atlatılmış ise de büyük bir korkuya, paniğe sebebiyet verdiğini,psikolojisinin bozulduğunu belirterek davacılardan ... için, 50.000 TL belirsiz alacağın (maddi tazminat) 1.10.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, davacılardan ...

A.Ş. için, 50.000 TL belirsiz alacağın (maddi tazminat) 1.10.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, davacılardan davacı ...’ın, işyerinin yanması nedeniyle yaşadığı korku, panik, elem ve yangın sonrasında uğranılan zararlar ve işyerinin taşınması gibi çektiği birçok sıkıntılar nedeniyle 250.000 TL manevi tazminatın 1.10.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece dilekçeler teatisi tamamlanmadan davacı şirket, davalı ...

Gıda’nın maliki olup davacıya kiraya vermiş olduğu işyerinde meydana gelen yangın hasarı nedeniyle oluşan zararın, esas olarak TBK’nın 69. maddesindeki bina malikinin kusursuz sorumluluğu ve davacı ile davalı arasında münakid olan işyeri binasına ilişkin kira sözleşmesinden kaynaklı kiralayanın sorumluluğu hükümlerine dayalı olarak talepte bulunmuş olmakla, davaya bakmak görevi özel görevli mahkeme olan kira sözleşmesinden kaynaklı her türlü uyuşmazlığa bakmakla görevli kılınan sulh hukuk mahkemesine ait bulunduğu gerekçesi ile,

mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine tensiben karar verilmiştir.Dava, çıkan yangın sonucunda iş yerinde oluşan zararların taşınmaz maliki ve taşınmaz malikinin kiracısı aleyhine açılan tazminat davasıdır.

HMK'nın 2. maddesine göre, '' Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.'' yine aynı kanunun 4. Maddesine göre ise, '' Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere,

kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları,c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları,ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları,görürler.'' şeklinde düzenlemeler ile görev hususu düzenlenmiştir.

Şu halde hukuki uyuşmazlıklarda asliye hukuk mahkemelerinin görevi asıl, sulh hukuk mahkemelerinin görevi ise istisnadır. Özel bir kanun hükmü ile açıkça sulh hukuk mahkemesinde bakılacağı bildirilmeyen bütün dava ve işler asliye hukuk mahkemesinde görülür.

HMK nun 4/a maddesinde "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceği düzenlenmiştirSomut olayda.

Mahkemece tensiben dilekçeler teatisi tamamlamadan görevsizlik kararı verildiği, davacı tarafça davacılar ile davalılardan herhangi biri arasında yapılan kira sözleşmesi sunulmadığı, davacılar ile davalılardan herhangi biri arasında kira ilişkisi olup olmadığının tespiti ile uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanmaması halinde ise, tapu kaydı celp edilerek taşınmazın kaydında kat mülkiyeti yada kat irtifakı kurulu olup olmadığına göre değerlendirme yapılarak görev hususunun değerlendirilmesi gerektiği, eksik inceleme ile karar verildiği,

davalının istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, açıklanan nedenler ile mahkeme kararının yerinde olmadığı, istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.