Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2022/1302 K.2023/1085

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde.

01.08.2016 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile Silvan ilçesi istikametinden Batman ili yönüne seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybederek takla atması neticesinde tek taraflı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde araçta yolcu olarak bulunan ...'in ağır şekilde yaralandığını, kazaya yol açan ... plaka sayılı aracın davalı ...Ş. tarafından 0001-0210-16202924 poliçe numarası ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu,

müvekkilinin uğradığı maddi zararlar için fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ...'in sürekli iş göremezliği dolayısıyla 100,00-TL, geçici iş göremezlik dolayısıyla 100,00-TL, olmak üzere toplamda 200,00-TL maddi tazminatın davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işlemiş ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuruya istinaden şirket nezdinde ... numaralı hasar dosyası açılmışsa da ibrazı zorunlu evraklardan Özürlüler Yönetmeliğine uygun ve tüm tedaviler bittikten sonra alınacak rapor, Iban numarası, nüfus cüzdan fotokopisi olmaması nedeniyle yeterli değerlendirme yapılmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 0001-0210-16202924 numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 13/06/2016-13/06/2017 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, kusur durumunun net ve kesin olarak tespitinin gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacı tarafın maluliyet oranını belirtir rapor aldırılması için Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesine yazılan müzekkere cevabında davacının başvuru yapmadığından hakkında rapor düzenlenmediğinin belirtildiği, bunun üzerine mahkemece davacı tarafa rapor aldırmak üzere müvekkilini ATK'da hazır etmesi için süre verilerek bu hususta ihtaratta bulunulduğu, ancak buna rağmen davacı tarafın yine rapor aldırılmak üzere başvurmamış olduğu anlaşıldığından, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş; hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesine yazılan müzekkere cevabında müvekkilinin başvuru yapmadığından hakkında rapor düzenlenemediği belirtilmiş olup müvekkilinin ailevi durumlarından dolayı mazeret bildirildiğini, ancak mahkeme tarafından tekrar süre verilmeden dosyanın adeta geçiştirilerek karara çıkartılmasının hak kayıplarına neden olduğunu belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

HMK.nın 355. maddesi gereğince istinaf yoluna başvuran taraf vekilinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yer alan sürelerin önemli bir kısmı, taraflar için konulmuş sürelerdir. Tarafların, bu süreler içinde belli işlemleri yapmaları gerekir. Bu süre içinde yapılamayan işlemler, tekrar yapılamaz ve süreyi kaçıran taraf aleyhine sonuç doğurur.

Taraflar için konulmuş süreler ikiye ayrılır: Birincisi, kanun tarafından öngörülmüş (cevap süresi, temyiz süresi gibi) süreler olup, bu süreler kesindir ve bir işlemin kanuni süresi içinde yapılıp yapılmadığı, mahkemece re’sen gözetilir. İkincisi ise, hakimin tespit ettiği sürelerdir ve kural olarak bu süre kesin değildir. Kural bu olmakla birlikte HMK'nın 94. maddesi gereği hakim, tayin ettiği sürenin kesin olduğuna da karar verebilir.

(Kuru, Baki/ Arslan Ramazan/ Yılmaz, Ejder, Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, 6100 sayılı HMK’ya göre yeniden yazılmış 22. Baskı, Ankara 2011, s.749).

Kesin süreye ilişkin ara karar hem hakimi hem tarafları bağlamakla birlikte kesin süre içerisinde yerine getirilmeyen bir işlemin, bu süre geçtikten sonra yerine getirilmesi olanaklı değildir.

Ancak böyle bir durumda kesin sürenin hukuki sonuç doğurabilmesi için buna ilişkin ara kararın, yasaya ve içtihatlara uygun şekilde hiçbir tereddüte yer vermeyecek derecede açık, yorumu zorunlu kılmayacak, yanlış anlamayı önleyecek, ilgili tarafından kolaylıkla anlaşılacak derecede açık, sade ve sınırlı olması gerekir.

Ayrıca verilen sürenin amaca uygun, yeterli ve elverişli olması, kesin süreye uymamanın doğuracağı hukuki sonuçların açık olarak anlatılması ve anlatılanların tutanağa geçirilmesi, bunlara uyulmaması durumunda mevcut kanıtlara göre karar verilip, gerektiğinde davanın reddedileceğinin açıkça bildirilmesi suretiyle ilgili tarafın uyarılması gerekmektedir.

(Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt 5, Altıncı Baskı, İstanbul- 2001, s. 5438 vd.)Kesin sürenin kaçırılması, o delile veya hakka dayanamamak gibi ağır sonuçları birlikte getirmekte, davanın kaybedilmesine neden olmaktadır. Böyle bir durumda, geciken adaletin adaletsizlik olduğu düşünülerek, davaların uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere getirilen kesin süre kuralı, kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır.

Somut olayda, dosya arasında davacının bir kısım tedavi evraklarının bulunduğu görülmüştür. Bu durumda mahkemece, eksiklik varsa tüm tedavi evrakları da getirtilerek, dosyanın mevcut haliyle maluliyet raporu tanzimi için bilirkişiye gönderilmesi ve bu hale göre geçici ve sürekli iş göremezliği bulunup bulunmadığının belirlenebilmesinin mümkün olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek, yukarıda açıklanan eksikliklerin giderilmesi ile tüm deliller toplandıktan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi için dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine, davacının sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.