Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2022/1426 K.2023/1463

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

KARAR

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle, yargılama sırasında vefat eden davacı ... yönünden maddi ve manevi tazminat, diğer davacılar yönünden manevi tazminat istemidir. Mahkemece, yargılama sırasında davacı ...'in vefat etmiş olması nedeniyle manevi tazminat talepleri yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, ... tarafından açılan maddi tazminat davası mirasçıları tarafından takip edildiğinden bahisle diğer davacıların manevi tazminat talebinin ve vefat eden ...'in maddi tazminat taleplerine yönelik olarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş hüküm davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık bulunması halinde, taraflarca istinaf edilmemiş olsa dahi, re'sen gözetilir. Davada taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, usulüne uygun olarak taraf teşkili sağlanmadan davanın esası hakkında karar verilmiş olması halinde bu husus istinaf incelemesinde re'sen nazara alınır.

Somut olayda; oğlunun vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep eden ...'in ilk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sırasında 02/04/2021 tarihinde vefat ettiği dosya kapsamında anlaşılmaktadır.

Davacının vefatı nedeniyle, diğer davacılar vekili tarafından dosyaya dilekçe sunularak, vefat eden davacının tüm mirasçılarının davada taraf olduğunu ve bu davacı tarafından açılan davayı da mirasçı sıfatıyla takip ettiklerini beyan etmiş, mahkemece beyan doğrultusunda taraf teşkili sağlandığından bahisle davanın esası hakkında karar verildiği anlaşılmıştır.

Ancak, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan Adıyaman Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/432 Esas - 2021/459 Karar sayılı mirasçılık belgesinde, vefat eden ...'in kızı ...'ın da ...'nin mirasçısı olduğu belirtilmiş olup, adı geçen mirasçıya dosyada murisin vefatı sonrasında tebligat yapılmadığı gibi, adı geçen mirasçının öncesinde davada taraf da olmadığı anlaşılmaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 599. maddesi gereğince mirasçılar, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar. Miras yoluyla intikali mümkün hakların konusunu oluşturduğu bir davada davacının ölümü hâlinde HMK’nın 55'inci maddesi gereğince Mahkemece, davacının mirasçılarının tamamı tespit edilerek davadan haberdar edilmeleri gerekir.

Davacının tek bir mirasçısının bulunması hâlinde bu mirasçı, birden fazla mirasçısının bulunması hâlinde de TMK’nın 640'ıncı maddesi uyarınca terekeye elbirliğiyle malik olmaları sonucu aralarında HMK’nın 59'uncu maddesi gereği mecburi dava arkadaşlığı bulunan mirasçıların tamamı davadan haberdar edilerek murisleri tarafından açılan davaya devam etme iradesinde olup olmadıkları belirlenmelidir.

Bu doğrultuda yapılacak tebligatlar sonrasında mirasçıların terekeyi kabul veya ret etmemiş olmaları hâlinde TMK’nın 606'ncı maddesinde belirlenen üç aylık mirasın reddine dair süre beklenerek mirasçıların tamamının davaya katılımı ile taraf teşkili sağlandıktan sonra yargılamaya devam edilir. Ayrıca gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Mahkemece, davayı takip için kayyım tayin edebilecektir.

Ancak her hâlükarda davacının vefatından sonra yargılamaya devam edilebilmesi için Mahkemece mirasçıların tamamının davaya katılımının sağlanması veya terekeye temsilci atanması yoluyla taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam edilip hüküm kurulması gerekir.

Dava devam ederken davacı ... vefat ettiğinden artık mirasbırakanın taraf ve dava ehliyeti bulunmamakta olup mirası bir bütün olarak kazanan mirasçılarının davaya dahil edilmesi ve taraf teşkili sağlanarak uyuşmazlık hakkında sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davada kendi zararlarına yönelik davacı olarak bulunan diğer davacıların, mirasçı sıfatıyla davayı takip ettiklerine yönelik irade beyanı ile yargılamaya devam edilerek, davada daha önce taraf olmayan mirasçı ...'in varlığı göz ardı edilerek, davanın esası hakkında karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf talebinin, ilk derece mahkemesi kararının kamu düzenine aykırı olması nedeniyle kabulüne, HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek, öncelikle yukarıda açıklandığı üzere vefat eden davacı ...'in mirasçıları davaya dahil edilerek, taraf teşkili sağlandıktan sonra karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre istinaf eden davacıların istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.