Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2022/179 K.2022/686

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı asıl dava ve birleşen davada davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; 04/08/2008 tarihinde, davacılar murisi ...'ın kullandığı araç ile davalı sürücü ...’nın kullandığı aracın çarpışması sonucu sürücü ...'ın yaşamını yitirdiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 2.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının ve tüm davacılar yararına 100,00-TL'si cenaze defin giderleri karşılığı ve 500,00-TL'si araç hasar bedeli olmak üzere 600,00 TL maddi tazminatın ayrıca her bir davacı lehine 8.000.00'er TL manevi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı büronun yabancı ülke yeşilkart büroları ile yaptığı İnternational Regulations Anlaşması çerçevesinde yabancı plakalı araçların Türkiye’de karşılaştıkları kazalarda şayet geçerli bir yeşil kart sigortaları mevcut ise yeşil kart sigortacıları adına kusur esasına göre sebebiyet veren hasarları karşılamakla sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

Birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/541 Esas sayılı dosyasında davacı ... vekili dava dilekçesinde; 04/08/2008 tarihinde müteveffa ...'ın kullandığı araç ile dava dışı ...'nın kullandığı aracın çarpışması sonucu davacı murisi ...'ın vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, davacı ...'ın destekten yoksun kalmaya yönelik talebinin kabulü ile 2.000,00-TL'nin davalı ...'dan 04/08/2008 tarihinden itibaren, diğer davalı ...'ndan 18/09/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak söz konusu davacıya verilmesine, davacıların cenaze ve defin masraflarına yönelik talebinin kabulü ile 100,00-TL'nin davalı ...'dan 04/08/2008 tarihinden itibaren, diğer davalı ...'ndan 18/09/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

davacıların araç hasar bedeline yönelik taleplerinden vazgeçmeleri nedeniyle bu talebin reddine, davacı ... için 4.000,00-TL, davacı ... için 2.000,00 TL, davacı... için 2.000,00-TL, davacı ... için 2.000,00-TL, davacı ... için 2.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'dan 04/08/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte alınarak söz konusu davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/541 Esas sayılı dosyası yönünden;

davacı ...'ın destekten yoksun kalmaya ilişkin talebinin kabulü ile 5.000,00-TL'nin 21/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte birleşen dosya davalısı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş hüküm davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; asıl dava yönünden hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yetersiz olduğunu, birleşen dava yönünden davacı ...’ın Fransa’da yaşadığı gözetilmeden Türkiye verileri esas alınarak yapılan hesaplamanın kabulünün mümkün olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; Asıl dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine, birleşen dava ise trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda; kaza tespit tutanağı uyarınca, 04.08.2008 tarihinde sürücü ...’nın yönetimindeki araçla seyri sırasında olay mahalli kavşağa geldiğinde, sağından gelip kontrolsüzce kavşağa giren sürücü ...'ın kullandığı araçla çarpışması sonucu meydana gelen kazada sürücü ...'nın kusursuz olduğu, sürücü ...’ın kural ihlali bulunduğunun belirlendiği, olaya ilişkin Şereflikoçhisar CBS yürütülen 2008/1189 Soruşturma sayılı dosyada İstanbul ATK 1. İhtisas Dairesi'nden alınan rapor uyarınca, kazada hayatını kaybeden müteveffa ...’ın 04/04/2008 tarihinde maruz kaldığı trafik kazası ile ölümü arasında illiyet bağının olduğunun belirlendiği,

mahkemece Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan rapor uyarınca, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'nın %25 oranında, müteveffa sürücü ...'ın %75 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan rapor uyarınca kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'nın %25 oranında, ...'ın %75 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, Şereflikoçhisar ASCM’nin 2009/214 Esas nolu dosyasında yapılan yargılama neticesi sanık ...’nın üzerine atılı taksirle bir kişinin ölümüne sebebiyet verme suçundan cezalandırılmasına karar verildiği,

kararın kesinleştiği, anılan dosyada hükme esas alınan kusur raporu uyarınca, kazanın oluşumunda müteveffanın asli kusurlu olduğu, sanığın tali kusurlu olduğunun belirlendiği, davacılar vekilinin araç hasar bedeline yönelik talebinden vazgeçtiğinin mahkemeye bildirildiği, mahkemece alınan 20/04/2018 tarihli rapor uyarınca müteveffanın ölümünden önce Türkiye'de yaşadığı kabul edildiği takdirde davacı ... için 13.267,38-TL destek zararının bulunduğu, Fransa'da yaşadığı kabul edildiği takdirde 17.548,72-Euro destek zararının bulunduğunun belirlendiği,

mahkemece anılan raporlardan müteveffanın Türkiye’de yaşadığı hususunun kabulü ile yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

Destekten yoksun kalma zararının hesabında müteveffanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır. Müteveffanın kaza tarihi itibariyle mesleği ve geliri tespit edilmelidir. Kişinin herhangi bir işi yoksa zarar görenin geliri asgari ücret kabul edilerek, raporun hazırlandığı tarihteki net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılacaktır. Eğer gelirin asgari ücret üzerinde olduğu, bir başka anlatımla herhangi bir işyerinde çalıştığı ya da bir meslek icra ettiği (edeceği) ve asgari ücret üzerinde bir gelir elde edildiği iddia ediliyorsa bunun ispat edilmesi gerekir.

Dosya kapsamında UYAP ortamında yapılan kayıt sorgulama sonucuna göre müteveffanın son yerleşim yerinin Obernai/Fransa adresi olduğu, mahkemece yaptırılan sosyal ve ekonomik durum araştırma tutanağına göre müteveffanın Almanya’da yaşadığı belirlemesinin yapılmış olmasına göre öncelikle mahkemece müteveffanın ikamet adresinin netlikle belirlenmesi, akabinde anılan ülke koşulları nazara alınarak,

müteveffanın kaza tarihindeki gelirinin belirlenmesi ve tazminat hesabının Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin emsal kararları uyarınca, bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi ve işleyecek (bilinmeyen) devre hesaplamasında her yıl için gelirin %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi esasına dayanan progresif rant yönteminin kullanılması ile yapılması gerekirken mahkemece ‘müteveffa ...'ın Türk vatandaşı olması, kullanmış olduğu aracın kendi adına tescilli ve Türk plakalı olması,

bir zamanlar Fransa'da yaşamasının tek başına ömürünün sonuna kadar Fransa'da yaşayacağı anlamına çıkmaması nedeniyle destek zararı hesaplanırken Türkiye'deki pasif yaşam tablosunun üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği’ gerekçesiyle Türkiye'deki pasif yaşam tablosu esas alınarak düzenlenen hesap raporuna göre hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle mahkemece öncelikle müteveffanın ikamet adresinin netlikle belirlenmesi, akabinde anılan ülke koşulları nazara alınarak, müteveffanın kaza tarihindeki gelirinin belirlenmesi ve tazminat hesabının Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin emsal kararları uyarınca,

bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi ve işleyecek (bilinmeyen) devre hesaplamasında her yıl için gelirin %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi esasına dayanan progresif rant yönteminin kullanılması ile yapılması için aktüer bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmediğinden; davacılar vekilinin istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılması ve dosyanın belirtilen gerekçeyle yerel mahkemesine gönderilmesine,

kaldırma ve gönderme sebebine göre davacılar vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.