Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2022/34 K.2022/61

Mahalli mahkemesinden verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

01/11/2015 günü, davalı ...’ın, sevk ve idaresindeki araç ile geri manevra ile trafikte seyir yaptığı sırada arkasından gelmekte olan müteveffa ...'in sevk ve idaresinde olan araca çarparak ...'in ve ...'in ölümüne sebebiyet verdiğini, meydana gelen olayda davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, müteveffa ...'in davacı ...’ın oğlu,davacı...’nın üvey oğlu diğer davacılar ...’un kardeşi olduğunu, davacı ... ...'in oğlunun desteğinden yoksun kaldığını,

ayrıca müteveffanın kullanmış olduğu aracın davacı ... ...'e ait olup ağır hasarlandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... ... için şimdilik 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 100,00 TL araç hasar tazminatının tüm davalılardan, davacı ... ... için 50.000,00 TL,... ... için 20.000,00 TL, kardeşler ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 120.000,00 TL'nin 01/11/2015 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...

Tic. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile destekten yoksun kalmaya bağlı maddi tazminat talebini 80.460,41 TL olarak, aracın hasar bedeline ilişkin talebini de 12.325,00 TL olarak arttırmıştır.

Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde; müteveffa sürücünün kazada tam kusurlu olduğunu bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur .

Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davalı sigorta şirketi tarafından 26/04/2016 tarihinde ......'e, 31.463,01 TL, Arife ...'e 40.942,40TL olmak üzere toplam 72.405,41 TL tutarında tazminat ödendiğini ve şirketin ibra edildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla sigorta şirketinin sorumluluğunun kusur oranında ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili 22/11/2019 tarihli dilekçesinde davalılardan ... Sigorta Anonim Şirketi ile destekten yoksun kalmaya bağlı maddi tazminat konusunda anlaşmaya varıldığını ve sulh olunduğunu, bu sebeple sadece destekten yoksun kalmaya bağlı maddi tazminat istemlerinden feragat ettiklerini, araçta meydana gelen hasara ilişkin maddi tazminat ile manevi tazminat yönünden davalarının devam ettiğini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Yerel mahkemece yapılan yargılama neticesi, davalı ... Tic. A.Ş. aleyhine açılan araç hasar bedelinden kaynaklanan maddi tazminat davası ve manevi tazminat davasının reddine, davacının destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin davasının feragat nedeni ile reddine, davalılar ... ve ...

Sigorta A.Ş aleyhine açılan araç hasarına ilişkin davanın kabulü ile, 12.325,00 TL'nin davalı sigorta şirketi yönünden 24/08/2016 dava tarihinden davalı ... yönünden 01/11/2015 kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan müşreken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'e verilmesine, davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile,

davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı... için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 55.000,00 TL manevi tazminatın 01/11/2015 kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalı ...'dan tahsili ile belirtilen oranlarda davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna müracaat edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; kararın maddi tazminata ilişkin kısmına bir diyeceklerinin olmadığını, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yetersiz olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde davalı ...’in kusuru bulunmadığını, mahkemece kurulan hükümde araç hasarı miktarının oldukça fazla olduğunu, aracın günümüz şartlarındaki durumu ve bedeli göz önüne alınmadan söz konusu karara varıldığını, hükme esas alınan bilirkişi raporları ve ek raporların gerçekten uzak olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Dava, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda; kaza tespit tutanağı uyarınca, 01.11.2015 tarihinde sürücü ...’in, mülkiyeti ... ...’e ait olan aracıyla seyri sırasında, geri geri tek yönlü yolda yasak olmasına rağmen manevra yapan mülkiyeti davalı ... meyvecilik şirketine ait olup sürücü ... idaresinde bulunan araçla çarpışması sonucu meydana gelen çift taraflı ölümlü ve maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde sürücü ...’ın kusursuz, müteveffa sürücü ...’in asli kusurlu olduğunun belirlendiği,

mahkemece alınan 25/05/2018 tarihli rapor uyarınca, kazanın oluşumunda alkollü olan davalı sürücü ...'ın kurallara aykırı hareket ederek geri manevra ile arkadan seyir ile gelen araç trafiğini tehlikeye düşürmesi nedeniyle asli ve %85 oranında, müteveffa sürücü ...'in tali ve %15 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği,

Ankara 12. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2016/125 Esas nolu dosyasında yapılan yargılamada Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenmiş bulunan 08/06/2016 tarihli bilirkişi raporu uyarınca kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'ın olayın meydana gelmesinde asli, müteveffa ...’in ise tali kusurlu olduğunun belirlendiği, mahkemece hükme esas alınan rapor uyarınca, ...'in vefatı nedeniyle babası ... ... için davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu destekten yoksun kalma tazminatının 67.530,74 TL olduğunun belirlendiği,

25/10/2018 tarihli ek rapor uyarınca, kusur oranına göre davalılardan talep edilebilecek araç zarar miktarının 12.325 TL olduğunun belirlendiği anılan ek rapora itiraz üzerine alınan 04/02/2019 tarihli ikinci ek raporda; araç hasar toplamının (kusur oranı indirilmeksizin) 14.500 TL, destekten yoksun kalma tazminatının 80.460,41 TL olduğunun belirlendiği, mahkemece tüm dosya kapsamı ve anılan raporların hükme esas alınmasıyla yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

1-Davalı ... vekilinin istinaf talebinin incelenmesinde, mahkemece hükme esas alınan kusur raporunun kazanın oluşu ve ceza yargılamasında hükme esas alınan kusur durumu ve maddi vaka ile uyumlu bulunmasına, araç hasarına ilişkin hükme esas alınan bilirkişi raporunun yerleşik Yargıtay kararlarına uyumlu, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmasına göre davalı ... vekilinin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılarak istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacılar vekilinin istinaf talebinin incelenmesinde,

Davacıların tazminat istemi BK 56. maddeye dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nın 4. maddesinde, Kanun'un takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Bu kriterlere göre somut olay değerlendirildiğinde; davacılardan ...’ın oğlu, ...’nın üvey oğlu, diğer davacıların kardeşi olan ...’in hayatını kaybettiği kazanın oluşunda; müteveffa sürücü ...’in %15, davalı sürücünün %85 oranında kusurlu bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacılardan ... kazada oğlunu, ... üvey oğlunu, diğer davacılar kardeşlerini kaybetmişlerdir.

Olayın oluş şekli, kazadaki kusur durumu, zararın ağırlığı, müteveffanın davacılar ile olan yakınlığı, davacı... müteveffanın öz annesi olmamakla beraber küçük yaştan itibaren bu davacının müteveffanın bakım ve gözetimi ile ilgilenmiş olması, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihindeki paranın alım gücü manevi tazminatın belirlenmesinde en önemli etkenlerdir.

Ancak, manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacılardan... ... dışındaki davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarları yerinde bulunmakla birlikte müteveffanın üvey annesi olan, müteveffa ile küçük yaşlardan beri ilgilenen, müteveffa ile aynı evde yaşamakta olduğu dosya kapsamından anlaşılan davacı... ... lehine takdir olunan manevi tazminatın bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere karar kaldırılmış; davacı... ... için 15.000 TL manevi tazminat ödenmesine dair yeniden hüküm kurulması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, istinaf konusu yapılmayan kısımlar baki kalmak üzere, HMK.nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-İstinaf eden davalı ... tarafından yatırılması gereken 5.282,07 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 1.150,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 4.132,07 TL harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

2-Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacılara iadesine,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacılar tarafından yapılan 140,30 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılar verilmesine,

4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... tarafından yapılan yargılama giderinin bu davalı üzerinde bırakılmasına,

5-Başvuran taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

6-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK.nın 362/1.a maddesi gereğince miktar itibariyle KESİN olmak üzere 21.09.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Üye

Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.