Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/1173 K.2024/1701

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 11.12.2017 tarihinde, davalı sürücü ... idaresindeki, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı, davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS ile sigortalı aracın, ana yoldan seyri sırasında, tali yol istikametine giriş yapmak için tali yol bölümüne girdikten sonra yaya olan ...'e aracının ön tampon, kaput ve ön cam kısımlarıyla çarpması sonucunda ölümlü, yaralamalı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında müteveffaya çarpan ...'un kullanımında olan aracın kural ihlali yaptığının tespit edildiğini, müvekkillerinin murisinin, kardeşi ile ortak olarak "..." isimli işletmeyi işlettiğini, aylık yaklaşık 5.000,00 TL gelir elde ettiğini,

davalıların müvekkillerinin zararlarından sorumlu olduğunu ileri sürerek, trafik kazası nedeniyle hayatını kaybeden ...'in desteğinden yoksun kalan eşi, çocuğu, anne ve babası için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkillerinden müteveffanın eşi ... için 100,00 TL, oğlu ... için 100,00 TL, kızı ... için 100,00 TL, kızı ... için 100,00 TL, oğlu ... için 100,00 TL, babası ... için 100,00 TL annesi ... için 100,00 TL olmak üzere toplam 700,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden, diğer davalı için olay tarihi olan 11.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle,

toplam 110.000,00 TL manevi tazminatın ... Sigorta A.Ş.'den ve davalı ...'tan avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili 24.11.2022 tarihli ıslah dilekçesinde; davalılardan kaza yapan aracın kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş. ile ZMMS poliçe limitini aşan 62.025,37-TL maddi tazminat tutarı ve talep etmiş oldukları 110.000,00-TL manevi tazminat, yargılama gideri, vekalet ücreti ve diğer feriler bakımından ödemesi sebebiyle sulh olunduğunu, ... Sigorta A.Ş. bakımından davadan feragat ettiklerini, diğer davalılar yönünden ise maddi tazminat taleplerini, ... yönünden 195.566.96-TL'ye, ... yönünden 44.238,58-TL‘ye, ... yönünden 27.801,08-TL'ye, ... yönünden 21.068.19-TL’ye, ... yönünden 20.199.93-TL‘ye, ... yönünden 14.959,14-TL’ye, ... yönünden 6.166.11-TL’ye yükselttiklerini belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalı ... (...) Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde, sigorta ettirene ait araçtan dolayı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) gereği sorumlu oldukları miktarın, sigortalılarına ait aracın kusuru nispeti ile sınırlı bulunduğunu, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusuru kabul etmediklerini, davacı yan tarafından tazminat taleplerinin kaza tarihinden ya da temerrüt tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte tahsili talep edilmiş ise de,

kabul anlamına gelememekle birlikte meydana geldiği düşünülen zarardan dolayı davacı taraf tacir olmadığından dolayı ancak yasal faiz talep edilebileceğini, sigortalı aracın da ticari bir araç olmadığını, bu sebeple reeskont/avans faiz talebinin yasal ve hukuki olmadığını belirterek, açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; KTK'nın 97. maddesi uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, HMK'nın 114. vd. maddeleri uyarınca dava şartı noksanlığından huzurdaki başvurunun usulden reddedilmesi gerektiğini, başvuru dilekçesinde bahsi geçen 11/12/2017 tarihli kazaya karıştığı belirtilen aracın, müvekkili şirkete Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza başına manevi tazminat teminat limitinin 300.000.00 TL olduğunu, teminat limitini bildirmelerinin hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacıların, kusur ve zararlarını kanıtlaması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Kaza Tespit Tutanağı'nda belirlenen kusuru kabul etmediklerini, davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerini herhangi bir tacir sıfatı bulunmayan müvekkiline karşı yönlendirilen talepler bakımından avans faizi talep ettiklerini, bu durumun kabulünün mümkün olmadığını, zira avans faizi talep edilebilmesi için müvekkilinin tacir kişilerden olması yahut dava konusunun ticari iş olması gerektiğini, müvekkilinin "4-a" kapsamında sigortalı olarak çalıştığı göz önünde bulundurulduğunda iş bu talebin haksızlığının ortaya çıkacağını belirterek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin olduğu, Ankara 30. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/504 Esas - 2020/120 Karar sayılı ilamı incelendiğinde; sanık sürücü ...'un üzerine yüklenen taksirle ölüme ve bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan cezalandırılmasına karar verildiği, karar istinaf edilmekle Ankara 12. Ceza Dairesi'nde istinaf incelemesinin halen sürdüğü, kararın kesinleşmediği,

Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 18/03/2022 tarihli raporunda, davacılar murisi yaya ...'in meskun mahal dışı gece vakti aydınlatması bozuk olan mahalde kaplama üzerinde kendi can güvenliğini tehlikeye atacak şekilde gelen araçlara sırtları dönük vaziyette, arkasından gelen araç trafiğini kontrol etmeden ve korunma tedbiri almadan yürüdüğü esnada arkasından aynı istikamette seyir halinde gelen otomobilin çarpmasına maruz kaldığı olayda kusurlu olduğu,

davalı sürücü ...'un gece vakti meskun mahal dışı aydınlatması bozuk olan bölünmüş yolda sevk ve idaresindeki otomobil ile seyrederken geldiği olay mahallinde yola gereken dikkatini vermesi, otomobilin hızını yol, görüş, mahal ve far ışığı altındaki görüşüne göre ayarlaması gerekirken bu hususlara riayet etmeyerek aksine hareketle Bala istikametine ilerlemek üzere sağındaki yan yola doğru geçiş yaptığı sırada yol üzerinde sırt dönük vaziyette yürümekte olan yayaya tehlikeli biçimde yaklaşıp önlemsizce çarpması neticesinde meydana gelen olayda kusurlu olduğu, sonuç olarak müteveffa yaya ...'in %70 oranında kusurlu olduğu,

davalı sürücü ...'un %30 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, aktüerya bilirkişisi tarafından düzenlenen 12/06/2022 tarihli kök ve 18/10/2022 tarihli ek raporda yapılan hesaplama sonucunda (davalı ... tarafından yapılan 15.000,00 TL ödemenin güncellenerek ve proporsiyon uygulanarak indirimi sonrasında), destek zararlarının, davacı eş ... için 231.691,96 TL, davacı anne ... için 53.338,95 TL, davacı baba ... için 33.901,08 TL, davacı çocuk ... için 24.268,19 TL, davacı çocuk ... için 23.399,93 TL, davacı çocuk ... için 18.159,14 TL, davacı çocuk ... için 7.266,11 TL olduğu,

kaza tarihi olan 2017 yılı itibariyle ... plakalı aracın ZMSS poliçesi (...

Sigorta A.Ş.) sigorta teminat limitinin 330.000,00 TL, ayrıca dosyada mevcut olan ... plakalı aracın “Genişletilmiş Kasko” poliçesinin maddi bedeni kaza başına sigorta teminat limitinin 300.000,00 TL (manevi tazminat dahil), buna göre ZMSS ve İMMS poliçelerinden kaynaklı toplam teminat tutarının 330.000,00 TL + 300.000,00 TL (manevi tazminat dahil)=630.000,00 TL olduğu, alınan ek raporun karar vermeye yeterli olduğu, davalı kasko sigortacısı ...

Sigorta A.Ş. aleyhine açılan dava yönünden tarafların sulh ve ibralaşması ve davacının ... Sigorta A.Ş. bakımından davadan feragat etmesi üzerine, HMK'nın 307. ve devamı maddeleri gereğince davacının manevi tazminat talebi yönünden tümden ve maddi tazminata yönelik talepleri yönünden ise kısmen feragati sebebiyle davanın davalı ...

Sigorta A.Ş. yönünden feragat nedeniyle reddine karar vermek gerektiği, toplanan delillere göre, davacıların eş, anne, baba ve çocukları desteğin ölümünden kaynaklı desteğini kaybettikleri, bu nedenle davanın sübut bulduğu, davacılar vekilinin bilirkişi raporu ve davalı ...

Sigorta ile yapılan sulh ve ibra sözleşmesi ile tahsil edilen maddi tazminat düşüldükten sonra kalan miktara göre talebini artırdığı gözetildiğinde, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davanın kabulüne karar vermek gerektiği, davacıların ... Sigorta A.Ş.'ye (eski unvanı ...

Sigorta AŞ.) karşı tazminat başvurusunun 22/01/2018 tarihinde yapıldığı anlaşıldığından, temerrüt tarihi olan 02/02/2018 tarihinden, diğer davalı ...’tan 11/12/2017 kaza tarihinden itibaren kazaya karışan aracın hususi araç olması nedeni ile, yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, karar vermek gerektiği gerekçesiyle. “1-Davalı ...

Sigorta A.Ş. yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davasının davanın feragat nedeniyle reddine, 2-Davacıların diğer davalılar yönünden talep ettiği maddi tazminat davasının Kabulü ile; davacı Eş ... lehine 195.566,96-TL, davacı Anne ... lehine 44.238,58-TL, davacı Baba ... lehine 27.801,08-TL, davacı çocuk ... lehine 21.068,19-TL, davacı çocuk ... lehine 20.199,93-TL, davacı çocuk ... lehine 14.959,14-TL, davacı çocuk ... lehine 6.166,11-TL olmak üzere toplam 329,999,99-TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalı eski unvanı ...

Sigorta A.Ş.- ZMSS sigortacısı ... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limiti olan 330.000,00-TL ile sınırlı olmak şartıyla) ... Sigorta A.Ş'nin temerrüte düştüğü 02/02/2018’den itibaren yasal faiz yürütülerek, diğer davalı ...’tan 11/12/2017 kaza tarihinden itibaren yasal faiz yürütülerek davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Davacıların manevi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine,” karar verilmiş, karar davacılar vekili ve davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığını, bilirkişi raporunda maddi tazminatın hatalı hesaplandığını, itirazlarının nazara alınmadığını, tazminat alacağının daha fazla olması gerektiğini, faiz başlangıcının ve türünün doğru değerlendirmediğini, kazaya sebebiyet veren aracın ticari araç olması nedeniyle faize avans faizi olarak hükmedilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkili hakkındaki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, kaza yapan aracın ... Filo Yönetimi ve Uzun Dönem Kiralama Sözleşmesi ile dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş.'ye kiralanmış olduğunu, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilmeyeceğinden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı ...’un iş kazası yaptığını beyan etmiş olmasına göre, kaza nedeniyle PSD indirimi yapılması gerektiğini, bu konuda hiçbir araştırma yapılmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan inceleme neticesinde;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm sebebiyle destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminat ve ölüm sebebiyle manevi tazminat istemidir. Davacı ZMMS limitini aşan kısıma yönelik maddi tazminat ile manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak İMMS poliçesini tanzim eden davalı sigorta şirketi ile anlaştıklarından bahisle bu taleplerine yönelik davasından feragati üzerine mahkemece, ZMMS kapsamı içerisinde kalan talepler ve talep artırım dilekçesi çerçevesinde, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden maddi ve manevi tazminat, davalı ... yönünden manevi tazminata ilişkin taleplerin feragat nedeniyle reddine, ZMMS limiti içerisinde kalan maddi talepler yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, karar davacılar vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Olay tarihinde davalının sevk ve idaresindeki araç ile seyri sırasında, ana yoldan, tali yol ile ayrılan bölüme dönüşü esnasında, yaya olarak kaplama üzerinde seyreden davacıların desteğine çarpması neticesinde, davacıların desteğinin vefat ettiği dosya kapsamından anlaşmıştır.

1-Davalı vekili tarafından müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini ve kaza iş kazası olduğundan bahisle eksik inceleme yapıldığını ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

KTK'nın 95. maddesinde; "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

" denildiğinden, davalı tarafından kazaya karışan aracın kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçesinin bulunması ve poliçenin de iptal edilmemiş olması, ileri sürülen hususların da kanunen ZMMS kapsamında sorumluluğu kendiliğinden kaldıran sebeplerden olmaması nedeniyle davalının müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğine yönelik istinaf sebepleri yerinde olmadığı gibi, kazanın iş kazası olduğuna yönelik istinaf sebepleri de, sigortalı araç sürücüsünün görevi sırasında meydana gelen kaza neticesinde, tazminat talep edenlerin sigortalı araç sürücüsü ve yakınları olmayıp, işin görülmesi sırasında zarar gören 3. kişi olmasına,

dosya kapsamında zarar görenin iş kazası neticesinde vefat ettiğine yönelik iddia, tespit ve değerlendirme bulunmamasına, SGK kapsamında da bu nedenle vefat edenlerin yakınlarına rücuya tabi gelir bağlanmadığının açıklanmış olmasına göre, davalının dosya kapsamındaki mevcut duruma uygun düşmeyen bu istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.

Davacılar vekili, genel ifadeler ile tazminat miktarını istinaf etmiş ise de, sigorta limitini aşan kısım için davasından feragat etmiş olmasına, dosyada ise mevcut limit ve talep gözetilerek davanın esası hakkında karar verilmiş olmasına, davacının genel ifadelerinin aksine raporda hata görülmemiş olmasına göre, davacılar vekilinin bu kapsamdaki istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.

Buna göre; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki tüm istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

1-Davacılar vekilinin faiz türüne yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde, davalı tarafından ZMMS ile sigortalı araç ticari araç olup, ticari amaç ile de kullanıldığı, Kaza Tespit Tutanağı, ZMMS poliçesi ve dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu durumda, meydana gelen kaza nedeniyle zarardan sorumlu olan "işleten" açısından, eylem haksız fiil de olsa "ticari iş" niteliğindedir. Bu durumda davacılar, ticari işten kaynaklanan uyuşmazlık çerçevesinde, meydana gelen zararlarını davalılardan 3095 sayılı Yasanın 2/2 maddesi gereğince değişen oranlarda avans faizi ile talep edebileceğinden, talep gibi alacağın avans faizi ile tahsiline karar verilmesini gerekirken "yasal faize" hükmedilmiş olması doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin tüm, davacılar vekilinin ise sair istinaf sebeplerinin reddi ile bir (1) nolu bentte yazılı nedenlerle istinaf talebinin kabulüne, mahkemece yapılan yargılamada eksiklik bulunmamasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılamaya ihtiyaç duyulmamasına göre, kararın davacılar lehine HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi kararında hüküm altına alınan miktara uygulanan "yasal faizin" "avans faizi" olarak düzeltilmesine, karar verilmesi gerekmiş, ilk derece mahkemesi kararında kesinleşen yönler korunarak, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

III-Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacılara iadesine,

IV-İstinaf başvurusu nedeniyle davacılar tarafından yapılan 150,00 TL posta gideri ve 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 642,00 TL'nin davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

V-İstinaf talebi reddedilen davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınması gerekli 22.542,30 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 5.635,58 TL'nin mahsubu ile 16.906,72 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye irat kaydına,

VI-İstinaf talebi reddedilen davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

VII-HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

VIII-Kararın taraflara HMK'nın 359/4 maddesi gereğince usulüne uygun şekilde tebliğine,

Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, davacılar yönünden HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın usulen tebliğinden itibaren 2 HAFTA İÇERİSİNDE TEMYİZ YOLU açık, davalılara yönelik olarak HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 26/12/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.