Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/121 K.2024/692

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde;03.05.2019 tarihinde davalı ...'ün sevk ve idaresinde bulunan, diğer davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanan aracın yaya olan müvekkiline çarpışması sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, davalı ...'ün olay yerini terk etmesi ve müvekkilinin de hastaneye kaldırılması nedeni ile kaza sonrasında Kaza Tespit Tutanağı düzenlenmediğini, kazanın oluşumunda davalı araç şoförü ...'ün %100 kusurlu olduğunu, kazada müvekkilinin yaralandığını belirterek,

belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendikten sonra taleplerini artırmak üzere müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararlardan dolayı şimdilik 400,00TL geçici iş görmezlik tazminatı , 400,00TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 200,00TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 1.000,00TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden sorumluluk limitleri ile sınırlı olmak üzere kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

ayrıca 50.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ... 'den tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili 09.03.2022 tarihli talep artırım dilekçesi ile; sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan tazminat alacağı 14.140,67 TL, geçici iş göremezlikten kaynaklanan tazminat alacağı 3.658,06 TL ve bakıcı gideri alacağı 2.558,40 TL olmak üzere toplam 20,357,13TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ayrıca 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili süresinden sonra verdiği cevap dilekçesinde; dava açılmadan önce müvekkili şirkete yapılan başvuruda maluliyet raporunun bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, temerrüte düşürülmediğini, kazaya karışan araç hususi olduğundan avans faizi de talep edilemeyeceğini, davacının kusuru, zararı ve maluliyeti kanıtlaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ...; davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın trafik kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davası olduğu, davacının maluliyet oranının tespiti için Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakultesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 18.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda, vücut genel çalışma gücünü %3 oranında kaybettiği ve geçiçi iş görememezlik süresinin iki ay, bakıcıya muhtaç olduğu sürenin 30 gün olduğunun bildirildiği, kusur durumunun tespiti açısından trafik kusur bilirkişisinden ve akabinde itiraz üzerine Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 23.08.2022 tarihli bilirkişi raporunda;

olayın meydana gelişinde davacının %70, sürücüsü davalı ... 'ün %30 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığının bildirildiği, dosyada mevcut Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından alınan kusur bilirkişi raporu ile mahkemece alınan kusur bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde olayın meydana gelişinde davacının % 70, araç sürücü davalı ...'ün %30 kusurlu olduğu kanaatine varıldığı,

aktüer hesap bilirkişisinden alınan ve kusur oranı nazara alınmaksızın yapılan hesaplamada, davacının sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan tazminat alacağının 14.140,67TL, geçiçi iş göremezlikten kaynaklanan tazminat alacağının 3.658,06TL ve bakıcı gideri alacağının 2.558,40TL olduğunun bildirildiği, davalının kusur oranında sorumluluğuna göre, davacının davalıdan talep edebileceği sürekli iş güçü kaybından kaynaklanan tazminat alacağının (14.140,67/100X30) 4.242,20TL, geçici iş göremezlikten kaynaklanan tazminat alacağının (3.658,06/100X30) 1.097,42TL ve bakıcı gideri alacağının ( 2.558,40/100X30) 767,52TL olduğunun hesaplandığı,

raporun karar vermeye elverişli olduğu, rapor doğrultusunda maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği, ancak kusur oranı aktüer bilirkişi raporundan sonra mahkemece belirlenmiş olduğundan ve arabuluculuk sürecine davalılar katılmadığından davacı aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesi ve davalı sigorta şirketi vekili lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, manevi tazminat yönünden, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın oluş şekli, kazanın meydana gelişinde tarafların kusur oranları, davacının bu kaza nedeniyle yaşadığı acı,

elem ile hakkaniyet kuralları MK’nın 24. ve BK'nın 58. maddelerinde düzenlenen manevi tazminat hükümleri çerçevesinde ve yerleşmiş Yargıtay içtihatları birlikte (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12/07/2017 tarih 2017/581-646 sayılı kararı ) değerlendirildiğinde manevi tazminatın yasal şartları oluştuğu, ancak bu durumun sebepsiz zenginleşme yaratmaması durumu da dikkate alınarak maneci tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle.

“1-Maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile 1.097,42 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 4.242,20 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 767,52 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 6.107,14 TL'nin davalı ... sigorta A.Ş yönünden temerrüt tarihi olan 13.04.2020 tarihinden davalı ... yönünden kaza tarihi olan 03.05.2019 tarihinden, itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine,2-Manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile 7.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 03.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikten davalı ... 'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiş hüküm davacı vekil ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; kusur raporunu kabul etmediklerini, davalının aracı ile yaya halindeki müvekkiline çarpması ile kazanın meydana geldiğini, bu nedenle kazanın meydana gelmesinde davalının %100 kusurlu olduğunu, kaza sonrası olay yerini terk eden davalının tam kusurlu olduğunu, mahkemece hükme esas alınan raporun karar vermeye elverişli olmadığını, kaldı ki davalının olay yerini terk etmesinin de kusurlu olduğunu ortaya koyduğunu, kaza neticesinde müvekililinin sürekli ve geçici maluliyetinin meydana geldiğini, manevi tazminat miktarının düşük takdir edildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin arabuluculuk ilk toplantısına katılmasına rağmen, yargılama giderlerinin arabuluculuk toplantısına katılmadığından bahisle tamamına hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece, verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemidir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş hüküm davacı vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Olay tarihinde, yaya olan davacının taşıt yolu üzerinden geçişi sırasında, davalı ...'in sevk ve idaresindeki aracın çarpması neticesinde meydana gelen kaza neticecesinde yaralandığı, dosya kapsamından anlaşılmıştır.

1-Davacı vekili tarafından kusur oranına itiraz edilmiş ise de, mahkemece alınan kusur raporlarının kazanın oluş şekline uyumlu olmasına, davacının geçiş yaptığı yer itibariyle, araçlara ilk geçiş hakkı vermeksizin ve gerekli dikkati göstermeksizin yaklaşan araçlara rağmen taşıt yoluna girmesi nedeniyle kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunun anlaşılmasına, davalı sürücüsünün olay yerini terk etmiş olmasının kazaya etken bir kusur olmamasına göre, davacı vekilinin kusur oranına yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

2-Davacı vekili tarafından manevi tazminat miktarına da itiraz etmiştir. Kaza neticesinde davacının maluliyeti meydan gelmiş ise de, kazanın meydana gelmesinde davacının asli kusurlu olmasına, davanın %100 kusur durumuna dayalı olarak açılmış olmasına ve buna göre talep edilen manevi tazminat miktarı da nazara alındığında mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarının hukuka ve hakkaniyete uygun olmasına göre davacı vekilinin manevi tazminat miktarına yönelik istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.

3-Davalı vekilinin istinaf sebeplerine gelince;

HMK'nın 326. maddesinde; "Yargılama giderlerinden sorumluluk" düzenlenmiş olup, maddede; "(1) Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir. (2) Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini

tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. (3) Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir.

" denilerek, yargılama sonucunda yargılama giderlerinden haklılık durumuna göre sorumluluğa karar verileceği belirtilmektedir.

Bununla birlikte, HMK'nın 323. maddesi gereğince vekalet ücreti de yargılama gideri olup yargılama sonucunda davadaki haklılık durumuna göre AAÜT'ye göre kendisini vekil ile temsil ettiren taraf lehine vekalet ücretine hükmedilir.

Arabuluculuk dava şartına tabi davalarda ise, tarafların arabuculucuk görüşmelerine katılamalarını sağlamak ve teşvik açısından, 6325 Sayılı Yasanın 18/A maddesinin 11. fıkrasında; " Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur.

Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmez." denilmiştir. (Anayasa Mahkemesinin 14/3/2024 tarihli ve E: 2023/160, K: 2024/77 sayılı Kararı ile, ".. fıkranın birinci cümlesinde yer alan “…bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur.” ibaresi ile aynı fıkranın ikinci cümlesi iptal edilmiştir.

Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (18/1/2025) yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.) Halen yürürlükte olan maddenin 11. fıkrasının birinci cümlesi gereğince, anlaşmama ile sonuçlanan arabuluculuk görüşmesi sonrasında dava açılması durumda, davada haksız olan taraf ancak arabuluculuk ilk toplantısına katılamaması nedeniyle arabuluculuk görüşmesi sona ermiş ise yargılama giderinden sorumlu tutulabilecektir.

Burada dikkat edilmesi gereken diğer husus ise müşterek ve müteselsil sorumlulardan bir kısımı yönünden dava açmadan önce dava şartı arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde, bu kişiler yönünden de arabuluculuğa başvurulmuş ise, arabuluculuk ilk görüşmesine katılmadığından bahisle bu kişiler yargılama giderinden sorumlu tutulamazlar.

Somut olayda, mahkemece kusur oranı, tazminat miktarının hesaplanmasından sonra mahkemece tespit edildiğinden ve ayrıca davalılar arabuluculuk görüşmesine katılmadığından bahisle yargılama giderinin tamamından davalıların sorumlu olduğuna karar verilmiş, ayrıca kendisini vekil ile temsil ettiren davalı sigorta şirketi lehine reddedilen miktar üzerinden vekalet ücreti takdir edilmemiştir.

HMK'nın 326. maddesi karşısında, kusur oranın, tazminat hesabından sonra belirlenmiş olması yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulması için yasal bir gerekçe olmaması nedeniyle yerinde olmadığı gibi, davalı sigorta şirketi araculuculuk ilk toplantısına katıldığı halde Yasa maddesi hatalı yorumlanarak son toplantıya katılmadığından ve anlaşmazlık tuttanağında imzası olmadığından bahisle yargılama giderinin tamamından davalının sorumlu tutulması doğru görülmediği gibi, alınan raporlar ,

tebligat giderleri ve sair giderler manevi tazminat için de yapılması gereken giderlerden olduğu halde tüm giderlerin sadece maddi tazminat için yapıldığı kabul edilerek, davalı sigorta şirketinin tüm giderlerden sorumlu tutulması da doğru görülmemiştir. Bunun yanı sıra davalı ... hakkında açılan davada arabuluculuk dava şartı bulunmadığından 6325 Sayılı Yasa'nın 18/A maddesi davalı hakkında uygulanamaz.

Ancak, davalılardan ... ... kararı istinaf etmediği için kaldırma sebebi yapılmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin tüm istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine, davalı ...

Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf talebinin 3 no'lu bentte yazılı nedenlerle kabulüne, mahkemece yapılan yargılamada eksiklik bulunmamasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılamaya ihtiyaç duyulmamasına göre, kararın istinaf eden davalı lehine olmak üzere HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması nedeniyle, davalı Sigorta Şirketi yargılama giderinden haklılık durumuna göre sorumlu olacağından yargılama giderlerinden davalı Sigorta şirketinin ret ve kabul oranına göre sorumlu tutulmasına,

ayrıca kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine vekalet ücreti takdir edilerek, "kararın davalı ... tarafından istinaf edilmemiş olması nedeniyle" usulü kazanılmış haklar gözetilerek" ilk derece mahkemesi kararındaki kesinleşen yönler korunarak, ilk derece mahkemesi kararının düzeltilmesine karar verilerek, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

III-İstinaf talebi kabul edilen davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalı ... Sigorta A.Ş'ye iadesine,

IV-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 220,70 TL istinaf başvuru harcı ve 187,75-TL tebligat ve posta giderleri olmak üzere toplam 408,45 TL'nin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,

V-İstinaf talebi reddedilen davacıdan alınması gerekli 427,60 TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile 346,90 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

VI-İstinaf talebi reddedilen davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

VII-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

VIII-Kararın tebliği ve harç iadesi işlemlerinin ilk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 15/05/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.