Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/1293 K.2025/173

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ...Ş. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; 06/07/2022 tarihinde, davalının sigortalısı olan araç ile davacıya ait aracın karıştığı trafik kazasında müvekkilinin aracının hasar gördüğünü, müvekkilinin kazanın oluşumunda kusursuz olduğunu, kazaya kusuru ile sebebiyle veren aracın kaza tarihi itibariyle Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının davalı şirket tarafından yapıldığını, zararının giderilmesine ilişkin başvurusunun haksız olarak reddedildiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,00 TL değer kaybının ve 10,00 TL hasar onarım bedelinin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, HMK'nın 119.maddesi uyarınca talep sonucunun açıklanmadığını, usulüne uygun başvuru bulunmadığını, değer kaybı hesabının genel şartlara göre yapılması gerektiğini, KDV'nin teminat kapsamında olmadığını, faiz talebinin yerinde olmadığını bildirerek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, kusur oranı ve zararın tespiti için alınan raporda, kazanın oluşumunda davalının sigortalısının %75 kusurlu olduğu, araçtaki değer kaybının 11.250,00 TL, hasar onarım bedelinin 50.411,58 TL olduğunun bildirildiği, rapor MOBESE kayıtları incelenerek ve gerçek zarara ilişkin olarak düzenlendiğinden oluşa ve hüküm kurmaya elverişli bulunarak hükme esas alındığı, davacının bilirkişi raporuna göre talebini 09/06/2023 tarihli dilekçesi ile artırdığı, bu hali ile davalının ZMMS poliçesi kapsamında işletenle birlikte poliçe limitlerinde zarardan sorumlu olduğu ve davacının davasının sübut bulduğu gerekçesiyle.

"Davanın kabulü ile, 50.411,58 TL hasar onarım bedeli, 11.250,00 TL değer kaybının 09/12/2022 temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte poliçe limitlerinde sorumlu olmak kaydı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; hatalı kusur oranı tespiti esas alınarak hüküm kurulduğunu, 08/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda, ... plakalı aracın gerçekleşen kazada almış olduğu darbeye binaen ön tampon, sağ far, sağ ön çamurluk, sol arka çamurluk ve ön camının hasarlandığı, aracın daha önce hasar kaydının bulunmadığı,

sigortalı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu ve buna binaen 50,411.58 TL hasar onarım bedeli, 11.250,00 TL değer kaybı bedelinin oluştuğu kanaatine varıldığını, KZMSS sigortası kapsamında müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu, kaza tespit tutanağında, dava konusu davacı aracı en sağ şeritte seyir halinde iken, direksiyon hakimiyetini kaybederek solundaki orta şeritte seyir halinde olan EGO otobüsünün şeridine kontrolsüz girmesi ile otobüsün orta kısmına çarptığı, sonrasında savrularak yolun sağında bulunan bariyerlere çarparak durduğu ayrıca davacının KTK m.56/1-a kural ihlali yaptığı,

sigortalı araç sürücüsünün kural ihlali bulunmadığının yazıldığını, hal böyle iken, bilirkişi tarafından olayın oluşunun EGO otobüsü sürücüsünün şerit değiştirmesi ve bu nedenle davacıya ait aracın orta kısmından hasar aldığı, sonrasında direksiyon hakimiyetini kaybettiği şeklinde yorumlanarak kazanın oluşuna uygun olmayan tespitte bulunulduğunu, olayın oluş şekli kaza tespit tutanağı ile de sabitken bilirkişi tarafından gerçeğe aykırı bir şekilde düzenlenen raporun hükme esas alınarak karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, söz konusu kazaya ilişkin 18/12/2022 tarihli ekspertiz raporunda;

''Polis tutanaklı kazada hasar ve değer kaybı bedeli talep eden ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu görülmüştür.'' denildiğini, görüleceği üzere müvekkili şirket nezdinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, bilindiği üzere değer kaybı zararının belirlenebilmesi için, kaza sonucu hasara uğrayan araç parçalarının dökümü, ve/veya araç onarıldı ise onarım faturası, hasar ekspertiz raporu, hasarlı araç fotoğrafları, hasar anındaki km ve şase fotoğrafları, ehliyet ve ruhsat ibrazının gerektiğini, eksik belge ile başvurulduğunu, davacının aracında meydana gelen hasar, sağ ön kısmında olup ön tampon, sağ far, sağ ön çamurluk,

sol arka çamurluk, hava yastığı ve ön cam gibi parçaların, plastik malzemeden üretilen aksamların değer kaybına konu olamayacağını, kaldı ki, müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsü kusursuz olduğundan hasar onarımına ve değer kaybına ilişkin sorumluluğu bulunmadığını, uyuşmazlığa konu değer kaybı miktarının ZMSS Genel Şartlar ekinde yer alan esaslara göre hesaplanması gerektiğini, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya KDV ücretinin dahil edilmesinin hatalı olduğunu, avans faizi üzerinden kurulan hükmün kabul edilemeyeceğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Kusura ilişkin olarak, her ne kadar kaza tespit tutanağında ... plakalı araç sürücüsünün, 2918 KTK'nın 56/1-A kural ihlalinin görüldüğü, ... plakalı araç sürücüsünün herhangi bir kural ihlalinin görülemeyeceği kanaati belirtilmişse de, bilirkişi raporunda MOBESE kayıtlarının da incelendiği,

dava konusu davacı aracın en sağ şeritte seyir halinde iken, orta şeritte seyir halinde olan EGO otobüsünün sağdaki aracın şeridine kontrolsüz girmesi ile otobüsün orta kısmının dava konusu aracın arka sol yanına sürtmesi ile aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek ve kontrolünü kaybederek sağ bariyerlerine çarpması ile duruşa geçtiği, otomobil aracının hasar yeri incelemelerinde aracın sol arkadan darbe aldığı tespit edildiğinden,

EGO otobüsünün sağ orta kısmı ile otomobil araca sürttüğü, ... plakalı araç sürücüsü, 2918 KTK'nın 56/1A-4 bendindeki ve madde 84 – (Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller) maddesinin “g) Şeride tecavüz etme” bendindeki kural ihlalinin görüldüğü ve asli kusurlu olduğu, kusur oranının %75 olabileceği, ... plakalı araç sürücüsünün, 2918 KTK'nın 52/b bendindeki kural ihlalinin görüldüğü ve tali kusurlu olduğu, kusur oranının %25 olabileceğinin belirtildiği, raporun denetime elverişli olduğu, çarpma noktalarının da değerlendirildiği anlaşılmakla hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı vekili, hasarın aracın sağ ön kısmında olup ön tampon, sağ far, sağ ön çamurluk, sol arka çamurluk, hava yastığı ve ön cam gibi parçaların, plastik malzemeden üretilen aksamların değer kaybına konu olmayacağını belirtmişse de, araç tamamen onarılmış olsa da, kazadan kaynaklı tahribatın izlerini taşıyacaktır. Kazaya uğrayan araçlarda hiç kazaya uğramayan araçlara nazaran bir miktar değer kaybı meydana geleceğinin kabulü gerekmektedir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 15.02.2016 tarih ve 2015/11875 Esas, 2016/1717 Karar sayılı ilamı)

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Faiz konusunda ise, işletilecek faiz türünün tespitinde, zarara neden olan aracın trafik kaydı ve kaza tarihindeki gerçek kullanım amacının değerlendirilmesi, bu değerlendirme neticesinde aracın kullanım amacının hususi olması durumunda yasal faize, ticari olması ve davacının avans faizi talebi bulunması halinde avans faizine hükmedilmesi gerekmekte olup, davalı sigortalısı EGO tacir sıfatını taşıdığından ve EGO’ya ait aracın ticari araç olması gözetilerek mahkemece hükmedilen tazminata avans faizi işletilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1.maddesine göre, Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde, yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabi olmakla, davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmetinin de anılan yasa gereğince KDV'ye tabi olduğunun anlaşılmasına, sigorta şirketlerinin servislerle yaptıkları anlaşmalarda yedek parça iskontosu yapmaları mümkün olmakla birlikte, bireysel olarak bu iskontonun uygulanmasının mümkün bulunmamasına,

hasar belirlemesinin dosya kapsamına uygun olduğunun anlaşılmasına göre, usul ve Yasa'ya uygun olarak verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.