Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/1319 K.2025/124

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

30/01/2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybeden müteveffa ...’in davacı hak sahiplerinin vekili tarafından davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir yanıt verilmediğini, Sigorta şirketi tarafından tazminat taleplerine cevap verilmemesi neticesinde arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak davalı şirketin talebe olumsuz cevap verilmesi nedeniyle 11.10.2022 tarihli anlaşmamama tutanağı düzenlendiğini, davalı sigorta tarafından daha sonra 19.10.2022 tarihinde 7.185,00 TL ödeme yapıldığını, ancak yapılan ödemenin zararı karşılamadığını belirterek,

belirsiz alacak olarak şimdilik her bir davacı için 100,00 TL olmak kaydıyla toplam 200,00 TL destekten yoksunluk tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta poliçe limiti dahilinde davalı sigorta şirketinden alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacılara 19.10.2022 tarihinde 7.185,00TL ödeme yapılması ve tüm zararın karşılanması sebebiyle davanın reddinin gerektiğini, ödeme tarihindeki veriler dikkate alınarak hesaplama yapılması, hesaplanan tutarın yapılan ödeme ile karşılaştırılması ve bulunun iki tutar arasında fark yoksa davanın reddedilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ZMSS genel şartlarının dikkate alınması gerektiğini, davacı tarafın söz konusu olaydan SGK'dan herhangi bir ödeme alıp almadığının tespiti gerektiğini,

kaza tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, dava tarihinden itibaren talep edilebileceğini, tahsili talep edilen faiz türünün hatalı olduğunu bildirerek, haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine göre yapılan hesap sonucunda davalı sigorta şirketince dava tarihinden önce yapılan ödemenin davacıların tüm destekten yoksunluk zararını karşıladığı gerekçesiyle; “Davanın REDDİNE” karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu kazanın ölenin eşi ...’in tam kusuru nedeniyle meydana geldiğini, destek tazminatı hesabında ... için de hesap yapılarak davacıların destek alacaklarının hesaplanmasının doğru olmadığını, zira hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağını, kusurlu sürücü yönünden de hesap yapılarak limit belirlenmesinin doğru olmadığını, Yargıtay 17 HD’nin 2020/1900E. 2021/2045K sayılı ilamının da bu yönde olduğunu, ... için hesap yapılıp garame değerlendirmesi yapılmasaydı, davacıların destek alacaklarının garame yapılmasına gerek olmadan 175.000TL'lik limit içinde kalacağını belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davacılar vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasında desteğin ölümü sonucu sigorta şirketinin ödemesinin yetersiz olması nedeniyle bakiye destekten yoksunluk tazminatı istemine ilişkindir.

Yerel Mahkeme tarafından davanın reddine dair verilen karar, davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat davalarında, tazminatın belirlenmesinde TBK'nın 55. maddesi gereğince rücuya tabi ödemelerin tazminat miktarından indirilmesi gerektiği düzenlenmiş olup, bu kapsamda yapılacak indirim, tazminat miktarı sigorta şirketinin sorumlu olduğu teminat limitinin üzerinde ise limit ile sorumlu olunan miktardan değil zarar verenin sorumlu olması gereken tazminat miktarından mahsup edilir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından son dönem içtihatlarında, tazminata ilişkin olarak yapılan ödemelerin itfaya yönelik olduğu kabul edilerek, tazminat miktarının belirlenmesinde davadan önce ödeme var ise, ödeme tarihindeki verilere göre hesaplanacak tazminat miktarının, yapılan ödeme ile karşılanıp karşılanmadığı değerlendirilerek, ödeme tarihi itibariyle ödemenin yeterli olmadığının anlaşılması durumda ise hesap tarihi itibariyle yapılacak hesaplamada, önce zararın hesaplanması, zarardan kusur oranında indirim yapılarak tazminat miktarının belirlenmesi,

sonrasında ise TBK'nın 51 ve 52. maddeleri çerçevesinde hatır ve müterafik kusur indirimi gerekiyor ise bu miktarların da indirilmesinden sonra belirlenecek miktardan, rücuya tabi ödeme var ise ve ödemenin dava tarihinden önce olması durumunda bu ödemelerin güncellenerek, dava sırasında ise güncellenmeksizin tazminat miktarından düşülmesi kabul edilmektedir.

Bu kapsamada yapılacak hesaplamada, dava sigorta şirketine açılmış ve hesaplanan tazminat miktarı sigorta teminat limiti üzerinde ise KTK'nın 96. maddesi gereğince zarar görenlerin birden fazla olması durumunda, sigorta şirketi garameten hesaplanan miktarda zarar görenlere ödeme yaparak sorumluluğundan kurtulur.

Kural olarak haksız fiil nedeniyle yapılan ödemeler tazminat miktarından indirileceği gibi, mütrafik kusur ve hatır taşıması da sigorta şirketinin sorumlu olduğu limitten değil, belirlenen tazminat miktarından indirilir. Aksi uygulama tazminatın sigorta limitini aşmasına rağmen, sigorta şirketin limitin altında ödeme yapmasına neden olacağından, işletenin aleyhine sonuç doğuracaktır.

Kural bu olmakla birlikte ödemeler yönünden daha önceki ödeme sigorta şirketi tarafından yapılmış ise yapılan ödeme (davadan önce yapılmış ise güncellenerek) yine tazminattan indirilmekle beraber, sigorta şirketinin yapmış olduğu ödeme miktarı kadar (güncellenmeksizin) limiti azalacağından, bu miktar (güncellenmeksizin) limitten de düşülerek, sigorta şirketinin bakiye teminat limitine göre tazminat sorumluluğu belirlenir.

Ödemenin diğer zarar sorumluları tarafından yapılması durumunda ise, sigorta şirketinin sorumlu olduğu limitten bu miktar kural olarak mahsup edilmeyecektir. Rücuen ve iyiniyetle yapılmış ödeme durumu hariç, sadece yapılan ödeme davadan önce yapılmış ise güncellenen miktarı hesaplanan tazminattan mahsup edilmekle yetinilecektir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, 30/10/2011 tarihinde, davacıların babası olan dava dışı (ölenin eşi) ... idaresindeki ve davalıya ZMMS ile sigortalı aracın tek taraflı kaza yapması sonucunda aynı araçta yolcu olan davacıların annesinin/desteğin 09/02/2011 tarihinde vefat ettiği, davadan önce davalı sigorta şirketine başvuru üzerine davalı tarafından alınan aktüer raporunda garame de yapılarak davacı ... için 1.391,97TL, davacı ... için 5.271,87TL destek tazminatı alacağı hesaplandığı ve bu miktarların toplamının sigortaya başvuran davacılar vekili ...’a 19/10/2022 tarihinde ödendiği anlaşılmıştır.

KTK’nın 92. maddesi gereğince ZMMS sigortası, aracın üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına almakta olup somut olayda, araç sürücüsü dava dışı eş ...’in, aracın ZMMS sigortacısı olan davalı sigortadan tazminat talep hakkı bulunmadığı (trafik sigortacısı karşısında hak sahibi 3.kişi olmadığı).

KTK'nın 96/1. maddesi gereğince, garame hesabının trafik sigorta poliçesinden tazminat talep hakkına sahip olanlar ( somut olayda davacılar ve dava dışı anne) arasında geçerli olacağı açık olup, kaza nedeniyle zararı olmakla birlikte, zararı sigorta teminatı kapsamında olmayanlar, garame hesabına dahil edilmez.

Bu durumda sürücü eş ... dışındaki hak sahipleri yönünden gerekiyorsa garame hesabı yapılarak tazminat alacaklarının belirlenmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile dava dışı eş/sürücü ... de nazara alınarak yapılan garame hesabını içeren yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verilmesi doğru görülmemiş, davacılar vekilinin istinafının bu yönden kabulü gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve mahkemece yukarıdaki ilkelere uygun garame hesabını içeren ek rapor veya yeniden rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.