Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/1520 K.2025/338

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 04/03/2018 tarihinde ... sevk ve idaresindeki, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS ile, davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı traktörü ile yem makinesini çalıştırdığı ve sokağa çıktığı esnada aracın yakınında bulunan ...'nın bacağının şafta kısması sonrası araç dışı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili ...'nın ağır şekilde yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde sigorta ettirilen araç sürücüsü ...'nın asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkili ...'nın ise kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, davalı ...

Sigorta A.Ş’nin ZMMS kapsamında geçici ve sürekli iş göremezlik giderlerini ve yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protez bedelleri ve bunların bakım-tamirine ilişkin maddi zararlardan sorumlu olduğunu, davalı ...

Sigorta A.Ş’nin, müvekkilinin yaralanması sebebiyle uğradığı maddi zararlarından kaza tarihinde geçerli olan ferdi kaza sürekli sakatlık poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin eski yaşam kalitesine yaklaştırabilecek nitelikte kullanacağı protezin öncelikle tespitine, protezin ömrünün müvekkilinin ömrü boyunca kaç kez aynı protezden kullanacağının, bakım ve tamir göreceğinin tespitine, ömrü boyunca kullanacağı protez bedeli,

bunların bakım gideri ve tamir masrafı için 100,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ... Sigorta A.Ş'den, sürekli iş göremezliğe ilişkin 100,00 TL maddi tazminatın ... Sigorta A.Ş'den, ... Sigorta A.Ş'den ... ... Genişletilmiş Kasko Poliçesi kapsamında müvekkilinin maluliyeti için şimdilik 100,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili 03/03/2020 tarihli talep artırım dilekçesi ile, sürekli iş göremezlik zararlarını 360.000,00 TL olarak belirlemiş, 100,00 TL protez giderine ilişkin taleplerinin devam ettiğini, ferdi kazadan kaynaklı taleplerinin dosyadan tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesini istemiştir. Davacı vekili 09/12/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile, sürekli iş göremezlik tazminatı ve protez giderine yönelik zararların poliçede ayrı ayrı teminat altına alındığını, bu nedenle davalarını ıslah ettiklerini, sürekli iş göremezlik tazminatını 360.000,00 TL, protez giderini 360.000,00 TL olarak ıslah ettiklerini belirterek, davalı ... Sigorta A.Ş’den tahsilini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. (Yeni Ünvanı ... Sigorta A.Ş) vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazında bulunarak davacı tarafça sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından dava açmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacının ayağının yem makinesinin bir parçası olan şafta sıkışması ile kazanın meydana geldiğini, yem makinesinin traktörden ayrılabilen, bağımsız olarak kullanılan motorsuz bir tarım aleti olduğu,

dava konusu olayın trafik kazası olmadığından müvekkili şirketin sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, davacının şafta ayağının sıkışmasının karayolunda ya da karayolu olarak sayılan yerde meydana gelmediğini, hastane kayıtlarında uyuşmazlık konusu olayın trafik kazası değil iş kazası olarak geçtiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, davacının kusurlu olduğunu, kişinin tüm tedavileri tamamlandıktan sonra sakatlığın 12 ay boyunca stabil ve kalıcı olması gerektiğini,

bu nedenle davacının kalıcı bir sakatlığının olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş (Yeni Ünvanı ... Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından ...'ya ait ... plakalı traktörün genişletilmiş kasko sigortası poliçesi ile 26/09/2017-2018 dönemi için sigorta kapsamına alındığını, poliçe ile ... lehine 10.000,00 TL maluliyet ve vefat ek teminatının ferdi kaza sigorta genel ve poliçe özel şartları kapsamında verildiğini, meydana gelen kazada araç sürücüsü olan ...'nın maluliyetinin söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın kazadan kaynaklanan cismani zararın giderilmesi ve protez bedelinin tahsili, ömür boyu kullanacağı protez bedeli ile bakım - tamir giderinin tespiti istemine ilişkin olup, ihtilafa konu olayın trafik kazasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve talep edilen zararın varlığının ve miktarının tespitinden kaynaklandığı,

somut olayda davalı sigorta şirketi vekili rizikonun meydana geldiği yerin karayolu olmadığı ve traktöre bağlı yem makinesinin karayolu tanımlamasındaki araç kavramına girmediğini savunmuş ise de, kazanın karayolu kavramı içerisinde değerlendirilebilecek taşınmaz bahçesinin sokağa bağlandığı noktada meydana geldiği, traktörün ticari amaçla taşımada kullanılmadığı, zirai araç olarak nitelendirildiği dolayısıyla Yasa'da tanımlaması yapılan araç kavramında kabul edilmesi gerektiğinden, itirazlarının yerinde görülmediği, ...

Sigorta A.Ş'ye ait ZMM Sigorta Poliçesi örneğinin incelenmesinde, 50599503 nolu poliçenin 25/09/2017-25/09/2018 dönemini kapsadığı, şahıs başına sakatlık ve sağlık giderinin ayrı ayrı 330.000,00 TL olduğu, 01/01/2018 tarihinde geçerli olan teminat limitinin 360.000,00 TL olarak belirlendiği, ... Sigorta A.Ş'ye ait ... ...

Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinde ihtiyari mali sorumluluğun maddi-bedeni ayrımsız 25.000,00 TL olduğu, ihtiyari mali sorumluluk sigortası klozunda aracın kullanılmasından doğan KTK'ya göre aracın işletenine yüklenen hukuki sorumluluğun poliçe teminat kapsamında kalmak şartıyla ZMMS hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar teminata dahil olacağının belirlendiği, davacının maluliyet durumunu belirleyici Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden alınan 02/05/2019 tarihli raporda; özürlülük durumunun %48, bakıcı ihtiyaç süresinin 3 ay, tıbbi iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceğinin bildirildiği,

itirazlar üzerine alınan raporda; davacının Çalışma Gücü ve Meslek Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca 02/05/2019 tarihli rapor da incelenmek suretiyle sürekli iş göremezliği bulunup bulunmadığı varsa oranının belirlenmesi yönündeki Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nın 29/03/2021 tarihli raporunda.

11 Ekim 2008 tarih ve 2701 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan "Çalışma Gücü ve Meslekten Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" ve ekindeki cetveller esas alınmak kaydıyla düz işçi değerlendirilmesi ile iş gücü kaybı oranının %49 olduğu, olay tarihli yaşına(14) göre (e-cetveline göre) %42 olarak bulunduğu, oranın sürekli ve sekal halini aldığının mütalaa edildiği, Ankara Trafik İhtisas Daire Başkanlığı'nın 22/04/2021 tarihli kusur oranını belirleyici raporunda; sürücü ...'nın %85, davacının %15 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği,

kusur oranlarını belirleyen raporlar arasındaki mübayenetin giderilmesi yönünde Genişletilmiş Uzmanlar Heyetince incelenmek üzere alınan Ankara Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'nın 14/01/2022 tarihli raporda; kazanın sürücünün hatalı manevrası nedeniyle meydana geldiğinin kabul edilmesi halinde sürücü ...'nın %85, davacı ...'nın %15 oranında kusurlu, kazanın yaya davacının araca doğru yönelmesi nedeniyle meydana geldiğinin kabulünde sürücü ...'nın %30, davacı ...'nın %70 oranında kusurlu olduğunun beyan edildiği, maluliyeti ve kusur oranlarını belirleyici raporlar sonrasında dosyanın önce aktüerya bilirkişisine tevdi olunduğu, bilirkişi raporunda.

14/01/2022 tarihli rapora göre alternatifli düzenlenen hesapta, davacının olayın meydana gelmesinde %15 oranında kusurlu olduğunun kabulü halinde iş göremezlik zararının 1.303.001,13 TL, protez gideri (bakiye) 486.565,92 TL olmak üzere toplam 1.789.567,05 TL, davacının olayın meydana gelmesinde %70 oranında kusurlu olmasının kabulü halinde iş göremezlik zararının 459.882,75 TL, protez gideri 166.566,75 TL olmak üzere toplam 626.449,50 TL olarak hesaplandığı, vaki itirazları karşılamak üzere bilirkişi kurulunda yer alan doktorlar da katılmak suretiyle düzenlenen 17/08/2023 tarihli kurul raporunda.

14/01/2022 tarihli rapordaki alternatifli kusur oranlarına göre düzenlenen zararda davacının %15 oranında kusurlu olduğunun kabulü halinde iş göremezlik ve protez gideri toplamanın 3.064.742,87 TL, %70 oranında kusurlu olduğunun kabulü halinde toplam 1.076.511,55 TL olduğunun bildirildiği, tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, maluliyet, kusur oranını ve zararı belirleyici bilirkişi raporlarına göre; işleteni ve sürücüsü dava dışı ...'ya ait ... sevk ve idaresindeyken karayolu kavramı içerisinde değerlendirilebilecek taşınmaz bahçesinin sokağa bağlandığı noktada meydana geldiği, davacı ...'nın yaralandığı, aracın davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ... ... Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi ile sigortalandığı, yargılama aşamasında anılan sigorta şirketlerinin birleşmesi sonucunda infisah edildikleri ve devralanın ... Sigorta A.Ş olduğu, yargılamaya ...

Sigorta A.Ş'nin taraf sıfatıyla devam olunduğu, davacı ...'nın olay sebebiyle %42 oranında meslekten kazanma gücünden kaybettiğinin tespit edildiği, olayda %15 oranında kusurlu olduğunun kabulü gerektiği, iş göremezlik zararının 2.578.176,95 TL, protez giderinin 486.565,92 TL olduğunun hesap edildiği, 04/03/2018 olay tarihi itibariyle ZMMS poliçesi teminat limitinin şahıs başına sakatlık ve sağlık giderinin 360.000,00'er-TL olduğu, ZMMS'yi aşan zararın karşılanmasını içeren kasko sigortası poliçesi limitinin (İhtiyari Mali Mesuliyet Klozunun değerlendirilmesinde) 25.000,00 TL olduğu,

bu kapsamda 100,00-TL'lik talebin kasko sigorta poliçesinden karşılanması gerektiği, 18 yaş öncesi ve sonrası protez bedeli bilirkişi incelemesi ile tespit edildiğinden dava dilekçesindeki tespit istemi davacının yaşam süresince gelişen duruma göre tespit ve dava edebileceğinden bu kalem istemin yerinde olmadığı anlaşılmakla ıslah dilekçesi gözetilerek davanın kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle.

"1-Davanın maddi tazminat istemi yönünden kabulüne, 720.100,00 TL'nin 720.000,00 TL'sine 04/06/2018 tarihinden, 100,00 TL'sine 28/06/2018 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, tespit isteminin reddine,” karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; olayın trafik kazası mahiyetinde olmadığından zararın ZMMS kapsamında olmadığını, davacının, yem makinesine ayağını kaptırdığının tutunaklarda belirtildiğini ve olayın iş kazası olduğunu, bu nedenle davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacının, gürültülü şekilde çalışan motorun sesini duymamasının da mümkün olmadığını, bu nedenle de müvekkilinin sorumluluğu olmayacağını, olayın davacının tam kusuru ile meydana geldiğini, kaldı ki davacının da kolluk ifadesinde olayın dalgınlığı ile meydan geldiğini, beyan ettiğini, davayı kabul etmemekle birlikte,

davacının müterafik kusuru ile olaya neden olduğu anlaşıldığından müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, protez giderlerine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu, sorumluluğun SGK’da olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın müvekkilinin sorumluluğu olmaması nedeniyle, aksi durumda ise protez giderine yönelik olarak sorumluluğun SGK’da olduğundan reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle, protez gideri ve sürekli iş görmezlik tazminatı istemidir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davalı vekil tarafından, meydan gelen kazanın karayolundan meydana gelmemesi nedeniyle ZMMS kapsamında sorumluluklarının olmadığı, kusur oranının uygun olmadığı, protez giderlerinden sorumlu olunmadığından bahisle istinaf edilmiş, kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden istinaf sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Olay tarihinde, davalı tarafından ZMMS ile sigortalı aracın, arkasında takılı yem makinesi çalışır vaziyette hareket ederek, evin bahçesinden karayoluna çıkacağı sırada, yem makinesinin bağlı bulunduğu şafta, davacının bacağının sıkışması neticesinde, davacının yaralandığı, Olay Yeri Tespit Tutanağı, şüpheli ve mağdur kolluk ifadesi ve tüm dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Mahkemece hükme esas alınan kusur raporunda da, kazanın belirtilen şekilde olduğu kabul edilerek kazanın meydana gelmesinde, davacının %15 oranında, ... ile seyri sırasında gerekli dikkati göstermeyen sigortalı araç sürücüsünün %85 oranında kusurlu olacağı belirtilmiş, mahkemece raporun kazanın oluş şekline uygun olduğunun kabul edildiği görülmüştür.

İlk derece mahkemesi tarafından Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılası ve Özürlülere Verilecek Raporlar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre rapor alınmış, alınan raporda engellilik oranı %48, maluliyet oranı ise %42 belirlenmiş, mahkemece hesaplamada Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde belirlenen %42 maluliyet oranı esas alınarak yapılan hesaplama çerçevesinde maluliyet zararının hükme esas alındığı görülmüş,

her ne kadar Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından dönemsel olarak kaza tarihi itibariyle " Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Raporlar Hakkında Yönetmelik" hükümlerine engel oranına göre tazminat hesaplanması gerektiği kabul edilmekte ise de, davalı lehine olan oran çerçevesinde zarar hesaplandığından, yapılan hatanın davalı lehine olduğu görülmüştür.

İlk derece mahkemesi tarafından, davacının protez ihtiyacı olduğu alınan rapor ile tespit edilerek, rapor çerçevesinde protez gideri hesaplatılarak, zararın davalının sağlık gideri teminat limiti kapsamında sorumluluğunda olduğu kabul edilerek, ZMMS kapsamında sigorta şirketinin sorumluluğuna gidildiği görülmüştür.

1-Davalı vekili, meydana gelen kazanın iş kazası olduğu ve karayolu üzerinde meydana gelmediğini ileri sürerek ZMMS kapsamında sorumluluklarının olmadığını ileri sürmüş ise de, kazaya karışın ... işletilme halinde olup, karayolu ile bağlantısı olan yerde kazanın meydana gelmiş olduğu anlaşıldığından, meydana gelen zararın ZMMS poliçesi kapsamında teminat altına alınan zararlardan olmasına göre davalının buna ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

2-Davalı vekili, protez giderinin teminat kapsamında olmadığını, sorumluluğun SGK'da olduğunu ileri sürmüş ise de.

2918 Sayılı Yasanın 97. maddesinde, "Trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır.

(Ek cümle: 4/4/2015-6645/60 md.) Ancak, Sosyal Güvenlik Kurumu, bu kapsama girenler yönünden genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmetlerine ilave sağlık hizmetlerini belirler, protez ve ortezler için farklı birim fiyatı tespit eder.

Bu sağlık hizmetleri sağlık uygulama tebliğindeki istisnai sağlık hizmetleri kapsamına dâhil edilemez." denilmiş olup, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2918 Sayılı KTK'nın 97. maddesinde, 6645 Sayılı Yasa ile yapılan değişiklik öncesine ilişkin olarak ileride yapılacak protez giderlerinden sigorta şirketlerinin sorumlu olacağını, bu kapsamda yapılan giderlerin belgesiz gider olduğundan SGK'nın sorumlu olmayacağını kabul etmiştir. ( Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/2868 E. 2024/8360 K..

2021/22143 E. 2023/248 K.. 2022/121E. 2022/15144 K.. 2021/22152 E. 2022/9087 K., Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2023/4-899 E. 2024/79 K. " ....ileride yapılacak protez giderleri 2918 sayılı Kanun'un 98'inci maddesinde belirtilen tedavi giderlerinden olmadığından SGK sorumlu olmayıp işleten, sürücü ve trafik sigorta şirketinin sorumluluğunda olmakla davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olduğu gözetilerek,

davacının ilk protez uygulaması için fatura edilmiş bedelin SGK'ca ödenip ödenmediği kurumdan sorulup, ödenmediğinin tespiti hâlinde ilk protez gideri ve ileride yapılacak protez giderlerinden de davalının sorumlu olduğu dikkate alınıp karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.".

Yargıtay HGK 2023/4-914 E. 2024/136 E.; " trafik kazasındaki yaralanmadan kaynaklanan tedavi giderlerinden olup da belgeye bağlanmış olanlardan SGK'nın sorumlu olduğu, henüz belgeye bağlanmamış olanlar için ise SGK'nın sorumluluğundan bahsedilemeyeceği gözetilmelidir." ), her ne kadar eldeki uyuşmazlık 6645 Sayılı Yasadan sonraki dönemde meydana gelmiş ise de, yapılan düzenleme SGK'nın sorumluluğunu daraltan bir düzenleme olduğundan, Yargıtay içtihatları ile kabul edilen davalının sorumluluğunu kaldıran bir düzenleme olmadığından, davalının protez giderlerinden sorumlu olmayacağına ilişkin istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.

Buna göre; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, göre; davalı vekilinin tüm istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.