Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/224 K.2024/1000

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalılar ... ve ... vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ...'ın 31.05.2016 tarihinde davalılardan ...'ın sürücüsü, davalı ...'ın sahibi olduğu, davalı ...Ş. tarafından sigortalı olan özel halk otobüsünün çarpması sonucu yaralanarak malul kaldığını, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün tamamen kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00-TL tedavi gideri, 5.000,00 TL bakım gideri ile her bir davacı için ayrı ayrı 50.000,00’er TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile bakım giderine ilişkin dava değerini 106.459,74 TL olarak artırmıştır.

Davalılar ... ile ... vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı ...'ın tedavi giderlerine yönelik talebinin reddine, bakım giderine yönelik talebinin kabulüne, 106.459,74-TL'sinin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 31/05/2016 tarihinden, sigorta yönünden 11/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

davacıların davalı sigortaya yönelik manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine, davacıların davalılar ... ve ...'a yönelik manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, davacı ... için 30.000-TL, davacı ... için 20.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 31/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müselsilen davalılardan alınarak davacılara verilmesine, bakiye talebin reddine karar verilmiş, karar davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalılar ... ve ... vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde, kusur belirlemesini kabul etmediklerini, mahkemece hükme esas alınan raporda bakım giderlerinin eksik tespit edildiğini, hesaplamanın bürüt ücret üzerinden yapılması gerekmekte iken net ücretten yapıldığını, mahkemece verilen hükümde sağlık giderlerine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, hastaneden taburcu edildikten sonra davacı ...’ın pek çok nedenle özel doktora ve hastanelere gitmek zorunda kaldığını, bu nedenle çok ciddi masraflar yapıldığını, mahkemeye bir klasör belge sunulduğunu, bilirkişinin,

hastanın devlet hastanesine gitmeyip özel hastane ve doktora gitmesini sağlık gideri ödenmemesine gerekçe yapmasının yerinde olmadığını, davalı ... şirketi yönünden faiz başlangıcının, dava dilekçesinin kendilerine tebliği tarihi olarak belirlenmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, manevi tazminat talepleri yönünden davalı şirketin sorumluluğu olmadığından mahkemece ret kararı verilmiş olmasına karşın lehlerine ret vekalet ücretine hükmedilmemiş olmasının yerinde olmadığını, AAÜT uyarınca davacıların taleplerine ilişkin her ret sebebi için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava belirisiz alacak davası mahiyetinde olmadığından ilk derece mahkemesinin resen davayı belirsiz alacak niteliğinde kabul ederek zamanaşımı defini bu gerekçe ile reddetmesinin yerinde olmadığını, ıslah ile talep edilen kısım bakımından zamanaşımı süresinin dolduğunu, mahkemece hükme esas alınan kusur belirlemesini kabul etmediklerini, davacının yaşı, yaşa bağlı engel durumu takdire alınmaksızın tanzim edilen adli tıp raporuna dayanarak hüküm kurulmasının yerinde olmadığını,

mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının tarafların ekonomik durumları ve kusur durumları göz önüne alındığında hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, davacı ... lehine davacı ...'nin kızı olması, vasi olarak atanıp bakımını üstlenmesi nedeni ile manevi tazminata hükmedilmiş olmasının yerinde olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen karar kamu düzenine aykırılıklar gözetilerek, istinaf edenlerin sıfatlarına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan inceme neticesinde; Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemidir.

Somut olayda kaza tespit tutanağı uyarınca, 31.05.2016 tarihinde sürücü ...’in sevk ve idaresindeki aracın seyri sırasında karşıya geçmekte olan yaya ...’a çarpmasıyla meydana gelen kazada sürücü ve yayanın kural ihlali olduğunun belirlendiği,

mahkemece hükme esas alınan kusur raporu uyarınca kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'ın %30 oranında, yaya ...'ın %70 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği,Ankara 4.ASCM’nin 2017/1364 Esas nolu dosyasında yapılan yargılamada soruşturma aşamasında alınan kusur raporu uyarınca kazanın meydana gelmesinde yaya ...'ın taşıt yolunun karşı tarafına geçmek isteyen yayaların taşıt yolunu yaya ve okul geçidi ile kavşak giriş ve çıkışları ve ışık kontrolü yaya geçidi bulunan yerden geçmeleri zorunludur kuralını ihlal ettiğinden tali kusurlu olduğu,

sürücü ...'ın kavşaklara yaklaşırken dönemeçlere girerken, yaya geçitlerine hemzemin geçitlere tünellere dar köprü ve menfezlere yaklaşırken yapım ve onarım alanlarına girerken hızlarını azaltmak, hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliklerine görüş yol hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.

Kurallarını ihlali nedeni ile asli kusurlu olduğunun belirlenmesiyle sanığın taksirle yaralama suçundan cezalandırılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği, mahkemece Hacettepe Üniversitesi Adli Tıp ABD Başkanlığı’ndan alınan 04/06/2021 tarihli rapor uyarınca, davacının kaza neticesi yaralanmasına bağlı olarak %93 işgücü kaybına uğradığı, sürekli bakıma muhtaç olduğunun bildirildiği, mahkemece hekim bilirkişiden alınan rapor uyarınca, davacı ...’ye yapılan muayenelerin iç hastalıkları, acil tıp branşlarında ağırlıklı olarak yer aldığı,

Alzheimer yönünden Nöroloji ve Ruh Sağlığı Hastalıkları konusunda periyodik muayene kaydının yer almadığı, kaza sonrası yapılan muayenelerin Hacettepe Üniversitesi Hastanelerinde yapıldığı, dosyaya fatura olarak özel muayene faturası konulmakla birlikte bahse konu Nöroşirürji muayenesinin SGK tarafından karşılanabilen hastanelerde de yapılabileceği, özel muayenehanede muayene olmanın hasta yakınlarının kişisel tercihi olduğu, davacı ...’nin 2006-2016 tarihleri arasında kullandığı ilaçların listesi incelendiğinde 26.04.2010 ... isimli ilacın Numune Eğitim Araştırma Hastanesi tarafından yazıldığı, bipolar bozukluk tanısını aldığı,

12.05.2010 ... isimli ilacın ... Tıp Merkezinde yazıldığı, depresyon tanısı aldığı 28.06.2010 ... 2 mg isimli ilacın ... Merkezinde yazıldığı, depresyon tanısı aldığı, 02.09.2010 ... 2.5 mg isimli ilacın ... Merkezi tarafından yazıldığı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından Bipolar Mizaç Bozukluğu tanısı ile ilaç raporu çıkarıldığı, dosyaya sunulan tüm belgeler ve kullanılan ilaçlar incelendiğinde.

Psikoz, Hipertansiyon, Peptik Ulcus, Anksiyete Bozukluğu, Depresyon, Gastroenterit, Sefalji tanıları ile ilgili tedavilerin hastaneler tarafından düzenlendiği, kaza öncesi alzheimer ya da demans yönünde herhangi bir ilaç kullanmadığı, kazazedenin hastane muayene kayıtları, kullandığı ilaçlar değerlendirildiğinde kaza öncesi alzheimer olduğuna dair herhangi bir belge, muayene kaydı ve reçeteye rastlanmadığı, dosyaya sunulan hastane kayıtları ve reçeteler incelendiğinde bahse konu hastalığa ait hiçbir ilaç kullanmadığı,

bu veriye dayanarak belki yaşa bağlı hafif demans başlangıcı olsa da bunun yaşamını kötü yönde etkileyebileceği değerlendirilerek ilaç başlanması gereksinimi doğmadığı, kaza sonrası yoğun bakım sendromu denilen emosyonel fonksiyon bozukluklarının geliştiği, geçirilen kazanın bu durumu tetiklediği, Başkent Üniversitesi Hastanesi tarafından yapılan muayeneler değerlendirildiğinde alzheimer hastalığının tanısı ve tedavisinin geçirilen trafik kazasından sonra, 2017 yılında klinik bulgularıyla tam olarak tespit edildiği, kazazedenin kaza öncesi alzheimer hastalığı tanısına sahip olmadığı,

dolayısıyla kazanın meydana gelmesinde kişinin motor becerilerindeki yetersizliğin neden olamayacağı, kazazedenin sigortalı olduğu ve kaza sonrası gördüğü tedavilerin SGK tarafından karşılanan hastanelerde yapıldığı, o nedenle ayrıca tedavi gideri hesaplanmadığı, dosyada pek çok fiş ve faturanın yer aldığı, bu fiş, faturalardan ve kredi kartı sliplerinden sağlıkla ilgili hangi giderlerin hasta yakınları tarafından karşılandığının anlaşılamadığı, özel muayenehane muayenelerinin hasta yakınlarının kendi tercihi olduğu,

aynı tedaviyi SGK tarafından ücreti karşılanabilecek hastanelerden de alabileceği, bazı faturalardaki bedellerin sarf malzemesi niteliğinde olduğu zaten bunların kişi tarafından karşılanması gerektiği, bu kapsamda sigortalı araç sürücüsünün %30 kusur oranına istinaden davacı ...’nin sürekli bakım ihtiyacına istinaden 106.459,74TL bakım gideri hesaplandığının belirlendiği, mahkemece anılan delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

1-Haksız fiil nedeniyle tazminat davasında kusur durumunun doğru şekilde tespit edilmesi önemlidir. Her ne kadar ceza dosyasında tespit edilen kusur durumu TBK'nın 74. maddesi gereğince hukuk hakimini bağlamaz ise de, ceza dosyasında tespit edilen kazanın oluş şekline yönelik olarak maddi vaka hukuk hakimi bağlar. Bu açısından ceza dosyasındaki delillerle de değerlendirilerek, ceza dosyasında kesinleşmiş maddi vaka çerçevesinde kusur durumu belirlenmelidir.

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan kusur raporu uyarınca kazanın meydana sürücü ...'ın %30 oranında, yaya ...'ın % 70 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, Ankara 4.ASCM’nin 2017/1364 Esas nolu dosyasında yapılan yargılamada soruşturma aşamasında alınan kusur raporu uyarınca ise kazanın meydana gelmesinde yaya ...'ın tali kusurlu olduğu, sürücü ...'ın asli kusurlu olduğunun belirlendiği, bu suretle mahkemece hükme esas alınan kusur raporu ile ceza yargılamasında hükme esas alınan kusur raporu arasındaki çelişki giderilmeden mahkemece yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, meydana gelen kazaya ilişkin olan Ankara 4.ASCM’nin 2017/1364 Esas nolu dosyası, tüm delilleri ile özellikle varsa kaza anına ilişkin görüntüler ile birlikte dosyaya kazandırılarak, İTÜ Öğretim Üyelerinden seçilecek makine mühendisi kusur bilirkişilerden oluşturulacak heyetten kaza anına ait görüntülerin de değerlendirildiği denetime elverişli, çelişkilerin giderildiği rapor alınarak, bu şeklide kazanın meydana gelmesindeki kusur durumunun tespit edildiği rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, karar vermeye yeterli olmayan kusur raporuna göre karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

2-Yine, sigorta poliçesinde belirtilen, motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle sigorta şirketi zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır. Sigorta şirketinin yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü (belgeli tedavi giderleri yönünden), 6111 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeyle sona erdirilmiş bulunmaktadır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, Sosyal Güvenlik Kurumu, 6111 sayılı Yasa ile değiştirilen 2918 sayılı Yasa'nın 98. maddesi kapsamında tüm tedavi giderlerinden değil, ancak sözkonusu madde kapsamında kalan tedavi giderlerinden sorumludur. Belgeye dayanmayan tedavi giderleri, 6111 sayılı yasa kapsamında değildir. Belgeli olmayan tedavi giderlerinden SGK sorumlu olmayıp, sigorta şirketi ile araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu devam etmektedir.

Somut olayda; mahkemece davacılar vekilinden, davacı ...’nin tedavisine ilişkin olduğu bildirilerek dosyaya sunulan fiş ve faturaların kapsamının açıklanması istenerek, davacının talep ettiği özel hastane muayene ve uygulama farklarından da davalıların sorumlu olduğu da gözetilerek,

davacı tarafça dosyaya sunulan fiş ve faturaların detaylıca irdelenip değerlendirilmesi amacıyla yeni bir hekim bilirkişiden rapor alınmasıyla tedavi giderleri hususunda sonucuna göre karar verilmesi gerekirken mahkemece uzman doktor bilirkişiden alınan raporda kazazedenin sigortalı olduğu ve kaza sonrası gördüğü tedavilerin SGK tarafından karşılanan hastanelerde yapıldığı, o nedenle ayrıca tedavi gideri hesaplanmadığı, dosyada pek çok fiş ve faturanın yer aldığı, bu fiş, faturalardan ve kredi kartı sliplerinden sağlıkla ilgili hangi giderlerin hasta yakınları tarafından karşılandığının anlaşılamadığı,

özel muayenehane muayenelerinin hasta yakınlarının kendi tercihi olduğu,aynı tedaviyi SGK tarafından ücreti karşılanabilecek hastanelerden de alabileceği, bazı faturalardaki bedellerin sarf malzemesi niteliğinde olduğu zaten bunların kişi tarafından karşılanması gerektiği belirlemesi esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Yukarıda 1 ve 2 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin ve davalılar ... ve ... vekilinin istinaf sebeplerinin kabulü ile uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirilmeden karar verilmiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, açıklandığı üzere eksiklikler giderilerek sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davacılar vekili ile davalılar ... ve ... vekilinin sair, davalı ...Ş. vekilinin tüm istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.