Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/256 K.2024/704

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde.

22/05/2019 tarihinde müvekkilinin eşi ...'nun babası dava dışı ...'nun sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçla tek taraflı ve ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, trafik kazası sonrasında ...'nun vefat ettiğini, müteveffanın biyolojik annesi ...'in müteveffa doğduktan hemen sonra kendisini terk ettiğini, babası ...'nun boşandıktan sonra müvekkili ... ile evlendiğini, müvekkilinin 2011 yılından, müteveffa ...'a 8 yıl boyuncu öz evladı gibi baktığını, müteveffa ile müvekkili arasında anne-oğul ilişkisi kurulduğu,

müteveffa hayatta olsa idi öz annesine değil müvekkiline destek olacağının açık olduğunu, müvekkilinin zararından davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 01/04/2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile alacak taleplerini 272.752,16 TL'ye yükseltmiş, noksan harcı tamamlamıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dışı ...'nun sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile 13/10/2018-13/10/2019 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, davacı ...'nun öz annesi olmadığından destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi koşullarından biri ve en önemlisi olan yasal şart halinin gerçekleşmemiş olduğunu, davacı ile müteveffa arasında öz anne çocuk durumu mevcut olmadığını, davacının yasal mirasçı olmadığını, kusur oranları için Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'ndan rapor alınması gerektiğini, müteveffanın kaza tarihinde 10 yaşında olduğunu ve çalışmadığını, kaza tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, uzman aktüerya bilirkişi raporunda, müteveffa ...’nun, yolcu konumunda olduğu, dava konusu olayın meydana gelmesinde kusurlu olmadığı tespit edilmiş olmakla, davacı lehine hesaplanan maddi zararından TBK 52. maddesi kapsamında kusur indirimi yapılmadığı, müteveffanın öz annesi ...’un hayatta olduğu dikkate alınarak, müteveffanın öz annesine destek olacağının kabulü halinde, davacı üvey anne ...’nun destekten yoksun kalma zararı bulunmayacağı, mahkemece müteveffanın davacı üvey anneye destek olacağının kabulüne göre, destek tazminatı hesaplandığı,

09.10.2020 tarih ve 31269 sayılı Resmi Gazetede yer alan Anayasa Mahkemesi'nin gerekçeli kararı doğrultusunda, Yargıtay'ın son içtihatlarına göre TRH-2010 yaşam tablosu kullanılarak ve 1,8 teknik faiz kullanılmadan progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı, davacı ... lehine 179.930,38 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, hesaplanan maddi zararın davalı Sigorta Şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 360.000,00 TL) kapsamında kaldığı, davacı tarafça, davalı sigortaya yapılan başvurunun tebliğ edildiği tarihi ispatlar belge bulunmadığı,

(davalı vekilinin 19.10.2020 tarihli dilekçesi ekindeki belgelerin ...’nun kendi maluliyet tazminatına ilişkin başvuru belgeleri olduğu) anlaşıldığından, davalı sigorta şirketinin 21.02.2020 dava tarihinde temerrüde düştüğü, hükmedilecek tazminata, temerrüt tarihinden itibaren Yüksek Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 08.10.2015 tarih ve E:2014/4443 – K:2015/10298 sayılı emsal nitelik taşıyan düzelterek onama ilamında “.

Davacı vekilince avans faizi talep edilmiş, mahkeme de avans faizine hükmedilmiştir.

Oysa kazaya karışan ticari amaçla kullanılan bir araç olmayıp, hususi araç olduğundan yasal faize hükmedilmesi gerekmektedir.” öngörüsü gereği (trafik kazası tespit tutanağından kazaya karışan ... plakalı aracın (otomobil) hususi olduğu anlaşılmakla) yasal faiz işletilmesi gerektiği görüşünün bildirildiği, ek raporla progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı, davacı ... lehine 272.752,16 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, hesaplanan maddi zararın davalı Sigorta Şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 360.000,00 TL) kapsamında kaldığı,

davacı tarafça, davalı sigortaya yapılan başvurunun tebliğ edildiği tarihi ispatlar belge bulunmadığı, (davalı vekilinin 19.10.2020 tarihli dilekçesi ekindeki belgelerin ...’nun kendi maluliyet tazminatına ilişkin başvuru belgeleri olduğu) anlaşıldığından,

davalı sigorta şirketinin 21.02.2020 dava tarihinde temerrüde düştüğü, kazaya karışan aracın hususi olduğu anlaşılmakla yasal faize hükmedilmesi gerektiği görüşü bildirildiği gerekçesiyle, "Davanın kabulüne, 272.752,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere 21.02.2020 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davacı ..., müteveffa ...’nun öz annesi olmadığından, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi koşullarından biri ve en önemlisi olan yasal şartın dahi gerçekleşmemiş olduğu, bu husus dikkate alınmaksızın ve buna karşılık salt davacı yanın ve davacı tanıklarının soyut tanık beyanlarına itibar edilerek yerel mahkemece “müteveffa yaşamış olsaydı davacı üvey anneye destek olacağı” şeklindeki varsayımlarla karar verilmiş olması açıkça hatalı ve hukuka aykırı olduğundan, istinaf incelemesi neticesinde kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini,

dava dışı sürücü ...’nun, müteveffanın öz annesi ...’dan 08/03/20210 tarihinde boşandığını ve baba ...’nun daha sonra 18/07/2011 tarihinde davacı ... ile evlendiğini, davacı ile müteveffa arasında öz anne - çocuk durumunun mevcut olmadığını, yine, dava dışı baba (sürücü) ... tarafından talep edilen ve Alanya 3. noterliği’nin 18256 yevmiye numarasıyla düzenlenen 20/08/2019 tarihli mirasçılık belgesinde de dava dışı baba ...’nun ve eski eşi dava dışı ...’un müteveffaya mirasçı olmadığını, hal böyle iken, diğer yasal şartların mevcudiyeti dahi araştırılmaksızın, bu husus dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

yerel mahkemece, dosya kapsamında kusur incelemesi konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmadığı, bu hususta hatalı ve hukuka aykırı olarak aktüerya bilirkişisinin kusur yönünden yaptığı değerlendirmeye itibar edildiğini, müteveffanın kaza sırasında emniyet kemeri takıp takmadığı hususu belirsiz olup, emniyet kemeri takmamasının kazanın sonuçlarını arttırmış olabileceği ancak yerel mahkemece bu husus da araştırılmadan ve değerlendirilmeden hüküm tesis edildiğini, hükme esas alınması gereken hesaplama yöntemi TRH-2010 mortalite tablosu ve 1.8 teknik faiz olup bilirkişilerce yapılan hesaplamanın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

20/12/2021 tarihli celsede verilen 1 nolu ara karar ile “Dosyanın bilirkişiye verilerek, güncel asgari ücret verileri esas alınarak rapor düzenlenmesinin istenilmesine…” şeklinde ara karar tesis edilmesinin isabetsiz olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan davalı sigorta vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Eylemli ve düzenli olarak bir kimsenin geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak biçimde ona yardım eden veya olayların olağan akışına göre eğer ölüm gerçekleşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir.

İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir.

Öncelikle, üvey annenin destekten yoksun kalma tazminatı talep edip edemeyeceği hususu incelenmelidir. Dosyadaki delil durumu ve tanık beyanları da gözetildiğinde davacı üvey anne lehine destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi yerinde bulunmuşsa da, müteveffanın öz annesinin de hayatta olduğu anlaşılmaktadır. Yargıtay'ın kökleşmiş uygulamasına göre çocukların anne ve babalarına destek olmaları hayatın olağan akışı gereğidir.

O an fiilen destek olmasa da, ileride destek olması muhtemeldir. Desteğin kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler de desteğin sağlığında herhangi bir yardım görmeseler bile tazminat talep edebilirler. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 24/02/2022 tarih ve 2021/10753 Esas, 2022/3377 Karar sayılı ilamı) Ölenin ölüm tarihine kadar bakma mükellefiyetini yerine getirmemiş olması destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmesine engel değildir.

Nitekim, yoksun kalınan destek sadece parasal yardım olarak düşünülemez. Evladın hafta sonlarında, bayram günlerinde vs. anne ve babayı ziyareti, her türlü hastalık ve sair sıkıntılarında yardımlarına koşması, onlara bakmaları da destek kapsamında değerlendirilmelidir. (Yargıtay 17 Hukuk Dairesinin 10.4.2018 tarih ve 2015/9386 esas 2018/4008 karar sayılı ilamı)

Destek ile öz annesinin mevcut durumda görüşmemelerinin ileride müteveffanın destek olmayacağı anlamına gelmeyecektir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 20/04/2010 tarih ve 2010/3998 Esas, 2010/4631Karar sayılı ilamı)

Bu nedenle, Mahkemece, tazminattan müteveffanın öz annesine de gelirden eşit pay ayrılması gereğinin gözetilmemesi isabetsizdir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, mahkemece yukarıda belirtilen yönlerde değerlendirme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalının sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.